Nền kinh tế 3.000 tỷ yen từ mèo của Nhật Bản

Tại Yanaka Ginza - khu phố cổ ở Tokyo được mệnh danh là "thị trấn mèo", hình ảnh sinh vật này xuất hiện trên các biển báo, mặt tiền cửa hàng và quầy lưu niệm. Du khách đến đây có thể ăn bánh kẹo hình mèo, đặt làm con dấu hanko hoặc mua đồ gốm sứ, bưu thiếp hình mèo đen.

Katsuhiro Miyamoto, giáo sư kinh tế tại Đại học Kansai ở Osaka, ước tính "catnomics" (nền kinh tế mèo) sẽ đóng góp khoảng 3.000 tỷ yen cho Nhật Bản trong năm 2026. Số tiền này đến từ chi tiêu tại các quán cà phê mèo, doanh thu sách ảnh, thị trường thức ăn thú cưng cùng tiền lương của các doanh nghiệp liên quan.

Quy mô kinh tế từ loài mèo hiện chỉ thấp hơn đôi chút so với ngân sách của Triển lãm Thế giới Osaka 2025.

Người phụ nữ cho mèo ăn trên đảo Aoshima, tỉnh Ehime, Nhật Bản. Ảnh: Guardian

Sự phổ biến của thú cưng diễn ra trong bối cảnh số chó mèo nuôi trong các gia đình Nhật Bản đã vượt tổng số trẻ em dưới 15 tuổi. Khảo sát của Hiệp hội Thức ăn Thú cưng Nhật Bản cho biết nước này có khoảng 8,8 triệu con mèo trong năm 2025, cao hơn mức 6,8 triệu con chó. Một hộ gia đình trung bình chi khoảng 11.300 USD cho mèo trong suốt vòng đời của chúng.

Giới chính trị gia Nhật Bản cũng ưa chuộng thú cưng này. Nhật hoàng, Hoàng hậu cùng Thủ tướng Sanae Takaichi đều nuôi mèo. Bà Takaichi từng công khai nói bản thân thích mèo hơn chó.

Mèo xuất hiện tại Nhật Bản từ thời Nara (giai đoạn 710-794), khi các sứ giả mang về từ nhà Đường (Trung Quốc). Nhiều chùa nuôi mèo để bảo vệ kinh sách khỏi chuột, giúp loài vật này dần có vị trí trong văn hóa Nhật Bản. Tại đảo Aoshima (tỉnh Ehime), mèo thường vây quanh du khách để xin thức ăn.

Nhà văn Stephen Mansfield, người đang sống tại Nhật Bản, nhận xét mèo là sinh vật mang tính thiền định nhất của thế giới tự nhiên. "Loài mèo chỉ tập trung vào hiện tại nên dường như không bị áp lực bởi chuyện đã qua hay những điều chưa tới như con người", ông nói.

Trong văn hóa dân gian Nhật Bản, mèo là biểu tượng của sự may mắn, thể hiện qua sự phổ biến của tượng mèo vẫy tay maneki neko đặt tại các nhà hàng, cơ sở kinh doanh.

Dù tạo ra doanh thu lớn, tương lai của nền kinh tế mèo tại Nhật Bản vẫn phụ thuộc vào biến động dân số. Tình trạng già hóa và suy giảm dân số kéo dài tại quốc gia này có nguy cơ khiến số lượng thú cưng được nuôi dưỡng sụt giảm trong những năm tới.