Ông Đặng Trần Phục, Chủ tịch HĐQT AZFin Việt Nam, cho rằng, thời điểm chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi diễn ra trong bối cảnh thị trường tài chính quốc tế có nhiều biến động, với việc Fed tăng lãi suất làm tăng sức hấp dẫn của các tài sản bằng USD. Cùng với đó là giá dầu khó lường, bất ổn địa chính trị và các rào cản thương mại. Tuy nhiên, nỗ lực tăng trưởng kinh tế cùng kết quả kinh doanh của doanh nghiệp niêm yết vẫn là những yếu tố hỗ trợ quan trọng.
Trong bối cảnh này, theo ông Phục, thay vì cố gắng dự báo chính xác diễn biến thị trường, nhà đầu tư nên chuẩn bị nhiều kịch bản để chủ động ứng phó.
Theo chuyên gia, nhà đầu tư nên chuẩn bị nhiều kịch bản để chủ động ứng phó với những biến động sau khi chứng khoán Việt Nam được nâng hạng. (Ảnh minh họa)
Cụ thể, khi thị trường điều chỉnh, nhà đầu tư có thể sử dụng phần tiền mặt dự phòng để giải ngân ở mức giá phù hợp. Ngược lại, khi thị trường tăng mạnh, có thể xem xét cơ cấu danh mục tùy mục tiêu, khả năng tài chính và khẩu vị rủi ro.
Đặc biệt, cần tính toán kỹ trước diễn biến của mặt bằng lãi suất. Việc sử dụng đòn bẩy lớn có thể chịu áp lực đáng kể nếu lãi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư, Công ty Chứng khoán An Bình (ABS), cũng cho rằng, nhà đầu tư cần chú trọng việc quản trị rủi ro, hạn chế chạy theo biến động ngắn hạn và lựa chọn doanh nghiệp dựa trên nền tảng cơ bản. “ Đây vẫn là những yếu tố quan trọng trong giai đoạn thị trường bước sang một vị thế mới ”, ông nêu quan điểm.
Ông cũng nhấn mạnh, thách thức trước mắt của Việt Nam sau khi được nâng hạng chứng khoán là duy trì thành công vị thế mới và giữ chân được dòng vốn ngoại. Hiện cấu trúc vốn hóa của VN-Index vẫn phụ thuộc đáng kể vào một số nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn như ngân hàng, dầu khí và một số doanh nghiệp lớn.
thay vì cố gắng dự báo chính xác diễn biến thị trường, nhà đầu tư nên chuẩn bị nhiều kịch bản để chủ động ứng phó.
Ông Đặng Trần Phục, Chủ tịch HĐQT AZFin Việt Nam
4 nhóm rủi ro cần lưu ý
Ông Nguyễn Việt Quang, Giám đốc Kinh doanh Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, khuyến cáo, nhà đầu tư không nên biến một sự kiện tích cực về cấu trúc thị trường thành lý do để gia tăng đòn bẩy quá mức. Danh mục cổ phiếu cần cân bằng giữa cơ hội tăng trưởng, thanh khoản và mức độ rủi ro phù hợp với khả năng tài chính.
Ông cũng dự báo trong giai đoạn nâng hạng, tâm lý nhà đầu tư có thể chịu tác động đồng thời bởi kỳ vọng tích cực và áp lực chốt lời. Một bộ phận nhà đầu tư kỳ vọng dòng vốn ngoại tạo ra mặt bằng giá mới, trong khi những người đã mua cổ phiếu trước sự kiện có thể hiện thực hóa lợi nhuận khi thông tin chính thức được phản ánh vào thị trường.
Do đó, thị trường có thể xuất hiện những phiên thanh khoản tăng mạnh, biên độ biến động lớn và sự phân hóa rõ giữa các nhóm cổ phiếu.
Trong bối cảnh này, ông cho rằng, nhà đầu tư không nên vội kết luận về xu hướng dài hạn chỉ từ một vài phiên giao dịch, mà cần xây dựng chiến lược theo từng khung thời gian.
Trong ngắn hạn, ưu tiên hàng đầu là quản trị rủi ro và thanh khoản, tránh mua đuổi chỉ vì kỳ vọng dòng tiền ETF, nhất là với những cổ phiếu đã tăng mạnh trước sự kiện. Nhà đầu tư nên xác định trước tỷ trọng giải ngân, mức thua lỗ có thể chấp nhận và phương án xử lý khi thị trường đi ngược kỳ vọng.
Ở trung hạn, trọng tâm là lựa chọn doanh nghiệp có khả năng chuyển hóa tăng trưởng kinh tế thành lợi nhuận thực tế. Các chỉ tiêu cần quan tâm gồm doanh thu, biên lợi nhuận, dòng tiền kinh doanh, chất lượng tài sản, chi phí vốn và mức định giá.
Bên cạnh những cơ hội của việc nâng hạng, ông Quang cũng nhấn mạnh 4 nhóm rủi ro có thể tác động đến thị trường chứng khoán Việt Nam thời gian tới.
Đầu tiên là rủi ro địa chính trị và lạm phát chi phí đẩy. Xung đột tại những khu vực quan trọng đối với nguồn cung năng lượng có thể khiến giá dầu tăng, kéo theo chi phí vận tải, logistics và sản xuất. Những doanh nghiệp sử dụng nhiều nhiên liệu hoặc khó chuyển chi phí tăng thêm sang người tiêu dùng có nguy cơ chịu áp lực lên biên lợi nhuận.
Thứ hai là điều kiện tài chính toàn cầu. Nếu lạm phát tại các nền kinh tế lớn kéo dài, ngân hàng trung ương có thể duy trì chính sách tiền tệ thận trọng. Lãi suất quốc tế và lợi suất trái phiếu ở mức cao, cùng đồng USD mạnh, có thể gây áp lực lên tỷ giá và chi phí vốn.
Theo chuyên gia, nhà đầu tư cần theo dõi đồng thời dữ liệu lạm phát, thị trường lao động, thông điệp chính sách tiền tệ và diễn biến lợi suất trái phiếu thay vì chỉ dựa vào một biến số như giá dầu để dự báo chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Thứ ba là rủi ro dòng vốn và biến động kỹ thuật. Trong giai đoạn các quỹ tái cơ cấu danh mục theo chỉ số, dòng tiền mua và bán có thể diễn ra đồng thời. Vì vậy, thanh khoản tăng đột biến trong một vài phiên chưa chắc phản ánh dòng vốn đầu tư dài hạn.
Cuối cùng là rủi ro từ kỳ vọng và định giá. Nếu kỳ vọng nâng hạng đã được phản ánh đáng kể vào giá cổ phiếu, thị trường có thể cần thời gian hấp thụ thông tin và quay lại đánh giá triển vọng lợi nhuận thực tế của doanh nghiệp.
“ Nâng hạng không thay thế cho yêu cầu doanh nghiệp phải tăng trưởng lợi nhuận, cải thiện quản trị và tạo ra dòng tiền bền vững ”, ông Quang nói.
Với tầm nhìn dài hạn, nâng hạng nên được coi là một động lực hỗ trợ cho quá trình phát triển thị trường vốn. Danh mục đầu tư cần được đa dạng hóa, ưu tiên doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, năng lực cạnh tranh và triển vọng tăng trưởng bền vững.
