Tham dự phiên 4.1 của Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026, bà Phạm Thị Thùy Linh, Trưởng Ban Phát triển Thị trường Chứng khoán, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), cho biết thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua hơn hai thập kỷ hình thành, trở thành kênh huy động vốn chủ yếu cho doanh nghiệp.
Giai đoạn hiện nay được xem là bản lề khi Việt Nam đã được FTSE Russell nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp, và cơ quan quản lý đang chuẩn bị cho những thay đổi sâu hơn để hướng tới tiêu chuẩn MSCI.
Bà Phạm Thị Thùy Linh, Trưởng Ban Phát triển Thị trường Chứng khoán. (Ảnh: BTC).
Theo bà Linh, trong thời gian qua, nhiều đề án quan trọng đã được triển khai đồng bộ, gồm Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030, đề án tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ, cùng các chương trình tuyên truyền, đào tạo nhà đầu tư.
Nâng hạng chỉ là bước khởi đầu, bởi khi dòng vốn nước ngoài gia nhập sâu hơn, thị trường phải hướng đến chuẩn quốc tế, bảo đảm tính minh bạch và khả năng tiếp cận của nhà đầu tư toàn cầu.
UBCKNN đang hoàn thiện văn bản sửa đổi quy định cho phép nhà đầu tư nước ngoài được đặt lệnh thông qua công ty môi giới toàn cầu. Dự thảo đã hoàn tất bước lấy ý kiến và dự kiến ban hành trong năm nay để kịp trước kỳ review tháng 3/2026.
Bên cạnh đó, cơ quan này cũng kiến nghị nâng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại các doanh nghiệp, đồng thời phối hợp các bộ, ngành rà soát danh mục ngành nghề có điều kiện nhằm mở rộng room đầu tư.
Về phát triển hàng hóa, UBCKNN xác định việc gắn IPO với niêm yết là giải pháp trọng tâm nhằm tăng nguồn cung cổ phiếu trên thị trường. Nội dung này đã được đưa vào Nghị định 245, giúp giảm thủ tục hành chính và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp khi tham gia sàn chứng khoán.
Ngoài ra, một nghị định mới của Chính phủ đang được xây dựng, cho phép các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo có thể niêm yết hoặc đăng ký giao dịch. Đây là nhóm doanh nghiệp có đặc thù về đầu tư công nghệ và chi phí cao, nên cần cơ chế linh hoạt để huy động vốn qua thị trường chứng khoán.
UBCKNN cũng đang xem xét khả năng đưa các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài lên sàn nếu đáp ứng đủ điều kiện. Đối với thị trường phái sinh, cơ quan quản lý định hướng phát triển thêm sản phẩm quyền chọn chỉ số, phái sinh vàng và trái phiếu xanh, đồng thời thúc đẩy quá trình chuẩn bị để đưa trái phiếu Chính phủ Việt Nam vào các rổ chỉ số quốc tế.
Thị trường tín chỉ carbon được xem là cấu phần mới quan trọng trong hệ sinh thái tài chính. UBCKNN đã trình Chính phủ quy định về việc tổ chức sàn giao dịch carbon tại HNX và VSDC, dự kiến có thể vận hành từ năm 2026. Nghị quyết 05 về tài sản mã hóa cũng đã được ban hành, cơ quan quản lý đang xây dựng hướng dẫn để triển khai trong cùng thời gian này.
Bên cạnh đó, UBCKNN chỉ đạo VNX và các sở thành viên phát triển thêm các bộ chỉ số làm cơ sở cho các quỹ đầu tư xây dựng sản phẩm dựa trên chỉ số, qua đó mở rộng quy mô và độ sâu cho thị trường. Cơ quan quản lý cũng bổ sung quy định về rà soát và hủy niêm yết cổ phiếu trong Nghị định 245 nhằm nâng cao chất lượng hàng hóa niêm yết.
Tiến trình cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp nhà nước tiếp tục được thúc đẩy, hướng đến tăng số lượng doanh nghiệp giao dịch trên thị trường, song vẫn bảo đảm tỷ lệ nắm giữ chi phối của Nhà nước ở các lĩnh vực trọng yếu.
Trong kế hoạch sản phẩm mới, UBCKNN đặt mục tiêu triển khai CCP trong năm tới – đây là yêu cầu then chốt của MSCI. Cơ chế này giúp giao dịch được đảm bảo, không phát sinh hoàn hoặc hủy, đồng thời là nền tảng cho việc triển khai sản phẩm bán chứng khoán chờ về.
Cơ quan quản lý cũng đang nghiên cứu mở rộng thời gian giao dịch với phương án phiên xuyên trưa, phù hợp với nhu cầu của nhà đầu tư quốc tế, dự kiến có thể thực hiện trong năm 2026.
Về yếu tố thúc đẩy thị trường năm 2026, UBCKNN cho rằng cải cách hành chính và số hóa quy trình là nhiệm vụ thường xuyên. Các thủ tục cấp phép, chấp thuận và công bố thông tin đang được chuyển sang hình thức điện tử, giúp rút ngắn thời gian xử lý và giảm chi phí cho doanh nghiệp.
Trong bối cảnh kinh tế vĩ mô ổn định, mục tiêu tăng trưởng GDP giai đoạn 2026–2030 đặt ở mức hai con số, sự đồng thuận giữa cơ quan quản lý và các thành viên thị trường được xem là yếu tố quan trọng để thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn hội nhập sâu rộng.
