Cư dân chung cư 4S Linh Đông (TP Thủ Đức) rất lo lắng khi đã vào ở được 10 năm nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và tài sản khác gắn liền với đất (sổ hồng).
Mòn mỏi chờ đợi
Ông Nguyễn Huy Hoàng, Trưởng Ban Quản trị chung cư 4S Linh Đông, cho biết 1 năm trước, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) TP HCM có kế hoạch cấp sổ hồng cho hơn 81.000 căn hộ chung cư tại hàng trăm dự án trên địa bàn. Tuy nhiên, khi xem qua danh sách thì mọi người thất vọng vì không tìm thấy tên chung cư 4S Linh Đông.
Tương tự, cư dân chung cư Diamond Riverside (quận 8) cũng mòn mỏi đợi cấp sổ hồng dù đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quy định đối với chủ đầu tư.
Tại chung cư Saigon Gateway (TP Thủ Đức), 900 căn hộ vẫn chưa được cấp sổ hồng. "Cư dân vào ở từ năm 2019 và đã trả đủ tiền nhưng nhiều năm nay vẫn không thấy sổ hồng. Việc này ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích của người dân" - chị Lưu, một cư dân, nói.
Tại chung cư Lexington Residence (đường Mai Chí Thọ, TP Thủ Đức), chịu không nổi cảnh căn hộ không có giấy tờ, cư dân chung cư này đã khởi kiện Văn phòng Đăng ký đất đai TP HCM ra tòa. Chung cư có hơn 1.300 căn hộ, cư dân vào ở từ năm 2015 nhưng đến nay vẫn chưa có chủ quyền. Cuối năm 2020, Sở TN-MT TP HCM có công văn đề nghị chủ đầu tư cung cấp hồ sơ cho Văn phòng Đăng ký đất đai TP HCM để thực hiện việc cấp sổ hồng cho người dân. Đến giữa tháng 3-2021, hồ sơ của bà Nguyễn Vinh Trang và các hộ dân khác được Văn phòng Đăng ký đất đai TP HCM tiếp nhận nhưng sau đó vẫn không cấp sổ hồng. Sau khi kiến nghị không thành, tháng 4-2022, bà Trang khởi kiện Văn phòng Đăng ký đất đai TP HCM, đề nghị TAND TP HCM buộc cơ quan này cấp sổ hồng. Tuy nhiên, TAND TP HCM bác đơn vì cho rằng chủ đầu tư chưa hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ tài chính với toàn bộ đất dự án.
Nhiều năm qua, cư dân chung cư The Harmona (phường 14, quận Tân Bình) cũng gửi đơn cầu cứu khắp nơi nhưng vẫn chưa được cấp sổ hồng. Chung cư có 582 căn hộ, được đưa vào sử dụng năm 2014. Năm 2016, chủ đầu tư thông báo cho cư dân nộp hồ sơ để được cấp sổ hồng. Đến năm 2018, cơ quan chức năng đã cấp sổ hồng cho 321 căn hộ, số căn hộ còn lại từ đó đến nay chưa được cấp. Giải thích việc này, Sở TN-MT TP HCM cho biết là do vướng việc tính nghĩa vụ tài chính đối với việc đã đưa vào kinh doanh 20% quỹ căn hộ của dự án. Theo quy định, để tính được nghĩa vụ tài chính này, cơ quan chức năng phải thuê một đơn vị có chức năng tư vấn giá đất nhưng đến nay vẫn chưa thuê được.
Cư dân chung cư Lexington Residence (đường Mai Chí Thọ, TP Thủ Đức, TP HCM) đã kiện Văn phòng Đăng ký đất đai TP HCM ra tòaẢnh: QUỐC ANH
Tập trung tháo gỡ vướng mắc
Trước bức xúc của người dân, tháng 5-2023, Sở TN-MT TP HCM đã có kế hoạch cấp sổ hồng cho hơn 81.000 căn hộ/căn nhà. Kết quả, đến tháng 6-2024, có 22.147 căn nhà đã được cấp sổ hồng.
Đánh giá về việc chậm cấp sổ hồng cho các dự án nhà ở, Chánh Thanh tra TP HCM Trần Văn Bảy cho biết là do liên quan đến nguồn gốc pháp lý đất đai, dẫn đến khâu thẩm định giá bế tắc.
Do đó, ông Bảy đề nghị các phòng nghiệp vụ của Sở TN-MT, đặc biệt là Phòng Kinh tế đất, Phòng Quản lý đất tham mưu Ban Giám đốc Sở TN-MT, tổ công tác tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án đầu tư trên địa bàn thành phố, báo cáo Ban Cán sự Đảng UBND TP HCM, các cơ quan thẩm quyền tháo gỡ. Theo Chánh Thanh tra TP HCM, hiện các dự án đã triển khai, doanh nghiệp khó khăn, người dân không được cấp sổ hồng rất bức xúc. "Những vấn đề khó, rất cấp bách, cần chủ động triển khai từng bước, tháo gỡ cho các dự án trong thời gian tới" - ông Bảy nói.
Trước tình trạng người dân mong ngóng sổ hồng, Phó Chủ tịch UBND TP HCM Bùi Xuân Cường yêu cầu Sở TN-MT tập trung tháo gỡ các vướng mắc để nhanh chóng cấp sổ hồng cho người dân.
Về tranh chấp, mâu thuẫn ở chung cư, ông Bùi Xuân Cường giao các sở, ban, ngành, UBND các quận, huyện, TP Thủ Đức và các tổ chức, cá nhân có liên quan thực hiện nghiêm chỉ đạo của UBND TP HCM về tăng cường hiệu lực, hiệu quả trong công tác quản lý, sử dụng nhà chung cư trên địa bàn; tiếp tục nâng cao công tác quản lý nhà nước về nhà chung cư. Bên cạnh đó, tổ chức các buổi học tập, bồi dưỡng nghiệp vụ về xử lý, xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý, sử dụng nhà chung cư cho các địa phương và cán bộ, công chức được giao trách nhiệm quản lý công tác về nhà chung cư.
Phó Chủ tịch UBND TP HCM giao Sở Xây dựng nghiên cứu đăng tải theo quy định các nội dung vi phạm của các chủ đầu tư, đơn vị quản lý vận hành có nhiều vi phạm trong công tác quản lý, vận hành, sử dụng nhà chung cư gây ra nhiều tranh chấp, bức xúc cho cư dân và đã được Thanh tra Sở Xây dựng ban hành quyết định xử lý vi phạm hành chính trên cổng thông tin điện tử của sở này để người dân được biết.
Cẩn trọng khi mua
Luật sư Phùng Huyền, Phó Giám đốc Công ty Luật TNHH A+, cho rằng thực tế tham gia xử lý nhiều vụ tranh chấp liên quan đến các dự án bất động sản, luật sư nhận thấy nhiều người dân thường chủ quan, không quan tâm đến tầm quan trọng vấn đề pháp lý của giao dịch, vì thế đã bỏ qua việc xem xét kỹ càng tính pháp lý của dự án dẫn đến việc tiền đã thanh toán nhưng mãi vẫn chưa có nhà hoặc có nhà nhưng chưa có sổ.
Luật sư Phùng Huyền lưu ý người dân 2 vấn đề khi mua nhà chung cư. Trước khi mua, cần chủ động tìm hiểu kỹ thông tin dự án, hồ sơ pháp lý dự án được công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng và thông tin của Sở Xây dựng nơi có dự án. Tiếp đó, là cẩn trọng và kiểm tra kỹ các thỏa thuận trong hợp đồng và các văn bản đính kèm hợp đồng để hiểu rõ các rủi ro có thể xảy ra.
