Mùa hè với những đợt nắng nóng gay gắt kéo dài đang trở thành nỗi ám ảnh đối với nhiều người lao động, đặc biệt là những ai phải làm việc trực tiếp dưới ánh mặt trời. Mới đây, Khoa Cấp cứu thuộc Bệnh viện Y học Cổ truyền Thành phố Hàng Châu (tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc) đã tiếp nhận một trường hợp cấp cứu vô cùng nguy kịch. Từ những triệu chứng mệt mỏi tưởng chừng như thông thường vào buổi sáng, người đàn ông này đã phải nhập viện khẩn cấp vào buổi tối với chẩn đoán suy thận cấp do biến biến chứng nặng của say nắng.
Từ cơn buồn nôn buổi sáng đến suy thận cấp buổi đêm
Bệnh nhân là một nam công nhân xây dựng 55 tuổi, nhập viện trong tình trạng nguy kịch vào khoảng 9 giờ tối. Theo lời kể từ gia đình, khi đang làm việc ngoài trời tại công trường vào buổi sáng, ông đột nhiên cảm thấy chóng mặt, đổ mồ hôi nhiều và buồn nôn. Do chủ quan nghĩ rằng đây chỉ là mệt mỏi do nắng nóng thông thường, ông vẫn tiếp tục cố gắng chịu đựng.
Tuy nhiên, đến buổi chiều, các triệu chứng bắt đầu chuyển biến xấu một cách nhanh chóng. Bệnh nhân liên tục nôn mửa dữ dội, tay chân bủn rủn, sau đó xuất hiện các cơn co giật toàn thân và mắt mờ dần. Nhận thấy tình hình nguy kịch, người nhà đã lập tức gọi xe cấp cứu đưa ông đến Bệnh viện Y học Cổ truyền Hàng Châu.
Ảnh minh họa
Bác sĩ Fang Ming, chuyên khoa cấp cứu tại bệnh viện cho biết, thời điểm tiếp cận phòng cấp cứu, nam công nhân đã rơi vào trạng thái lú lẫn, cơ thể mất nước nghiêm trọng, huyết áp tâm thu chạm đáy chỉ còn 70 mmHg. Đáng sợ hơn, tình trạng mất nước quá mức đã khiến lượng nước tiểu giảm mạnh, dẫn đến suy thận cấp với nồng độ chỉ số creatinine vượt ngưỡng 300 µmol/l.
May mắn thay, sau khi được các bác sĩ tích cực truyền dịch và hỗ trợ thở oxy, bệnh nhân đã qua khỏi cơn nguy kịch và tạm thời ổn định. Dù vậy, do những tổn thương nghiêm trọng tại thận, nam công nhân vẫn phải nằm lại viện để tiếp tục điều trị và theo dõi sát sao.
Chuột rút do nóng và say nắng gắng sức: "Sát thủ" thầm lặng của người lao động
Bác sĩ Zhu Shaojie, chuyên khoa cấp cứu tại Bệnh viện Y học Cổ truyền và Hiện đại Liên hợp Quận Linping (Hàng Châu, Chiết Giang, Trung Quốc) giải thích rằng, những trường hợp như nam công nhân trên là biểu hiện điển hình của tình trạng chuột rút do nóng và say nắng do gắng sức.
Khi cơ thể phải vận động với cường độ cao trong môi trường nhiệt độ cao, tuyến mồ hôi sẽ hoạt động hết công suất dẫn đến việc mất một lượng nước và muối khổng lồ. Nếu lúc này chúng ta chỉ uống nước lọc thông thường mà không bổ sung đủ muối, cơ thể sẽ bị mất cân bằng điện giải, gây ra các cơn co thắt cơ hay còn gọi là chuột rút do nóng.
Nếu người bệnh cố chịu đựng và tiếp tục làm việc, tình trạng này sẽ tiến triển rất nhanh thành kiệt sức do nóng và say nắng. Đây là thể bệnh cực kỳ nguy hiểm, gây mất cân bằng giữa quá trình sản sinh nhiệt và tản nhiệt, dẫn đến tổn thương đa cơ quan, suy thận và thậm chí là tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời. Đối tượng đích của "sát thủ" này thường là lính cứu hỏa, nhân viên giao hàng, người chuyển phát nhanh và đặc biệt là công nhân xây dựng ngoài trời.
Ảnh minh họa
Bên cạnh nhóm lao động gắng sức, các bác sĩ cũng cảnh báo một thể say nắng điển hình khác thường nhắm vào trẻ em và người cao tuổi. Trẻ em do khả năng điều hòa thân nhiệt và tuyến mồ hôi chưa phát triển toàn diện nên rất nhạy cảm với nhiệt độ. Trong khi đó, nhiều người già sống một mình thường có thói quen tiết kiệm điện, từ chối bật điều hòa khiến không gian sống bị bức tử bởi không khí nóng và thiếu thông gió, dẫn đến những ca tử vong vô cùng đáng tiếc.
Cách nhận biết các cấp độ tổn thương do nắng nóng
Để bảo vệ bản thân và người xung quanh, bác sĩ Cheng Xialiang hướng dẫn cách phân biệt các cấp độ say nắng từ nhẹ đến nặng như sau:
- Kiệt sức do nóng (Cấp độ nhẹ) : Xuất hiện triệu chứng đau đầu, chóng mặt, khát nước, đổ mồ hôi nhiều, tay chân yếu ớt và khó tập trung. Ở giai đoạn này, nhiệt độ cơ thể vẫn bình thường hoặc chỉ tăng nhẹ. Chỉ cần di chuyển ngay vào nơi mát mẻ, thoáng gió và bổ sung nước điện giải là cơ thể có thể hồi phục nhanh chóng.
- Say nắng vừa : Nhiệt độ cơ thể tăng cao trên 38 độ C. Người bệnh có biểu hiện mặt đỏ bừng, da nóng ran hoặc ngược lại là tay chân lạnh ẩm, mặt tái nhợt, huyết áp tụt và mạch đập nhanh. Trường hợp này cần được can thiệp y tế kịp thời để hồi phục trong vài giờ.
- Say nắng nặng : Đây là tình trạng nguy kịch nhất bao gồm chuột rút do nóng, kiệt sức và hôn mê. Bệnh nhân xuất hiện co giật, rối loạn ý thức, lú lẫn và tổn thương nội tạng. Đây là tình huống đe dọa trực tiếp đến tính mạng, bắt buộc phải đưa đến bệnh viện gần nhất ngay lập tức.
Mẹo phòng tránh say nắng trong mùa cao điểm
Để không trở thành nạn nhân tiếp theo của nắng nóng, các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa nghiêm ngặt:
- Chủ động bổ sung nước đúng cách : Đừng đợi đến khi khát mới uống nước. Đối với người phải làm việc hoặc tập thể dục ngoài trời, nên uống từ 2 đến 4 cốc đồ uống thể thao mỗi giờ để bù đắp lượng muối và khoáng chất mất đi qua mồ hôi. Tuyệt đối tránh xa đồ uống có cồn hoặc quá nhiều đường vì chúng càng làm cơ thể mất nước nhanh hơn.
Ảnh minh họa
- Hạn chế tiếp xúc nhiệt độ cao : Người lao động ngoài trời nên sắp xếp công việc hợp lý, tránh tối đa khoảng thời gian cao điểm từ 12 giờ trưa đến 2 giờ chiều. Nếu nhiệt độ môi trường tăng trên 32 độ C, việc dùng quạt gió thông thường không còn tác dụng giảm nguy cơ say nắng. Thay vào đó, hãy lau người bằng nước mát hoặc ở trong không gian có điều hòa nhiệt độ.
- Chuẩn bị sẵn phương án dự phòng : Các gia đình có người già, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh nền nên dự trữ sẵn một số loại thuốc hỗ trợ giảm say nắng phổ biến. Khi ra ngoài dưới trời nắng, hãy trang bị đầy đủ mũ nón, áo chống nắng và không cố quá sức khi cảm thấy cơ thể có dấu hiệu mệt mỏi bất thường.
Nguồn và ảnh: Shobserver, Sohu, Sina
