Bức tranh ICT năm 2025 với các doanh nghiệp công nghệ lớn của Việt Nam như Viettel, FPT, VNPT, CMC… nổi lên như những trụ cột then chốt: vừa duy trì tăng trưởng hai con số, vừa là lực lượng nòng cốt phát triển hạ tầng số, làm chủ các công nghệ chiến lược và dẫn dắt hệ sinh thái “Make in Vietnam”. Từ 5G, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo đến bán dẫn và công nghiệp quốc phòng công nghệ cao, năm 2025 ghi nhận một bước chuyển rõ nét: ICT Việt Nam bắt đầu bước vào giai đoạn phát triển chiều sâu, nơi doanh nghiệp nội không chỉ theo kịp mà từng bước khẳng định vai trò dẫn dắt.
Doanh nghiệp ICT tăng trưởng hai con số, mở rộng không gian công nghệ
Bức tranh ICT Việt Nam năm 2025 cho thấy sự phát triển đồng thời ở cả hạ tầng, nền tảng và các công nghệ mới nổi.
Viettel xác định chiến lược phát triển giai đoạn 2025–2030 với mục tiêu tăng trưởng bình quân 12–14%/năm. Đây không chỉ là mục tiêu kinh doanh, mà là tuyên bố rõ ràng về vai trò của Viettel trong việc hiện thực hóa các định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Thực tế năm 2025 cho thấy Viettel đã đi đúng quỹ đạo chiến lược đó. Doanh thu hợp nhất của Viettel năm 2025 là 220.000 tỷ đồng, hoàn thành 105,1% kế hoạch, tăng trưởng 13,5% và duy trì tăng 2 con số trong 2 năm liên tiếp.
Đáng chú ý, cấu trúc tăng trưởng của Viettel ngày càng đa dạng. Bên cạnh viễn thông truyền thống, nhiều lĩnh vực mới như logistics, thương mại điện tử, tư vấn dịch vụ, giải pháp số ghi nhận mức tăng trưởng trên 30%. Điều này phản ánh quá trình chuyển dịch từ doanh nghiệp viễn thông sang tập đoàn công nghệ đa lĩnh vực, gắn chặt với kinh tế số và các không gian tăng trưởng mới mà ngành ICT Việt Nam đang mở ra.
Ở mảng điện toán đám mây và AI, CMC hoàn thiện CMC Cloud với các dịch vụ lõi tiệm cận chuẩn hyperscaler, huấn luyện mô hình LLM 72 tỷ tham số và thí điểm trợ lý ảo pháp luật cho khoảng 3.000 người dùng. VNPT đưa các nền tảng GenAI vào áp dụng thực tế tại 30 đơn vị hành chính và 60 xã, phường, đồng thời triển khai Trung tâm điều hành thông minh VNPT IoC tại 18/34 tỉnh, thành phố và nhiều bộ, ngành.
Trong lĩnh vực phần mềm và dịch vụ CNTT, FPT ghi nhận doanh thu thị trường nước ngoài vượt mốc 35.000 tỷ đồng, tăng gần 15%, tiếp tục là trụ cột xuất khẩu dịch vụ công nghệ của Việt Nam. Các doanh nghiệp như MISA tích hợp AI Agent cho hơn 170.000 doanh nghiệp và hàng chục nghìn cơ quan nhà nước, cho thấy AI đang dần trở thành công cụ phổ cập trong quản trị và sản xuất – kinh doanh.
Điểm chung dễ nhận thấy là các doanh nghiệp ICT lớn đều bước sang giai đoạn nhận nhiệm vụ quốc gia, chủ động đảm đương những bài toán lớn về công nghệ chiến lược, thay vì chỉ cung cấp dịch vụ đơn lẻ như trước.
5G, dữ liệu và bước ngoặt làm chủ hạ tầng số quốc gia
Trong số các dấu ấn công nghệ năm 2025, 5G nổi lên như trụ cột quan trọng nhất của hạ tầng số. Trong 4 tháng cao điểm cuối năm 2025, Viettel đã đầu tư nguồn lực, dốc sức ngày đêm, vượt qua khó khăn do bão, lũ, ngập lụt liên tiếp để lắp đặt, phát sóng 23.500 trạm 5G mới trên cả nước, gấp gần 4 lần số trạm lắp đặt trong năm 2024 và vượt mốc thời gian cam kết với Chính phủ. Kết quả này đưa tổng số trạm 5G của Viettel tại Việt Nam lên con số kỷ lục - gần 30.000 trạm, vượt trội so với các doanh nghiệp khác. Cùng với đó, số thuê bao 5G của Viettel đạt 12,9 triệu, phản ánh việc 5G đã thực sự bước vào giai đoạn phổ cập.
“Đây là lực đẩy then chốt tạo cú hích cho kinh doanh viễn thông trong nước, giúp thuê bao và doanh thu dịch vụ tăng trưởng 1 cách ngoạn mục”, Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel, cho biết tại Hội nghị Quân chính tổng kết kết quả sản xuất kinh doanh của đơn vị này vào ngày 9/1.
Đáng chú ý, năm 2025 đánh dấu bước ngoặt khi Viettel chính thức đưa thiết bị 5G “Make in Vietnam” vào khai thác trên mạng lưới thực. Hàng nghìn trạm 5G 32T32R do Viettel tự nghiên cứu, sản xuất đã vận hành ổn định, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Việc làm chủ toàn trình hệ sinh thái 5G – từ thiết kế, sản xuất đến khai thác – mang ý nghĩa chiến lược, góp phần bảo đảm chủ quyền hạ tầng viễn thông và giảm phụ thuộc công nghệ.
Bình luận về tiến độ triển khai 5G này, ông Nguyễn Anh Cương, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông (Bộ KHCN) khẳng định: “Việc một nhà mạng phủ sóng 90% dân số chỉ trong 12 tháng, đại diện Cục Viễn thông nhận định Việt Nam có tốc độ triển khai 5G thuộc nhóm nhanh nhất thế giới”.
Ngoài Viettel, các nhà mạng khác cũng tăng tốc theo những hướng khác nhau. VNPT tập trung vào phủ sóng tại khu đô thị, khu công nghiệp, cảng biển và sân bay, đồng thời phát triển mạng dùng riêng (Private Network) cho nhà máy thông minh. MobiFone thí điểm 5G tại một số khu công nghiệp, hướng tới bùng nổ các mô hình thành phố thông minh trong giai đoạn 2026.
Ông Vũ Hoàng Liên: Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam cho rằng nhà mạng để phủ sóng 5G nhanh, rộng khắp, đây chính là cơ hội để phát triển tốt các ứng dụng CNTT của các tổ chức, doanh nghiệp, Chính phủ… Nói cách khác 5G chính là điều kiện cần thiết để thúc đẩy chuyển đổi số.
“Tôi quan tâm hơn cả là tác động của 5G đến nền công nghiệp công nghệ số của quốc gia. Viettel và 1 số doanh nghiệp đã biết tận dụng cơ hội, phát triển giải pháp, trang thiết bị của mình. Từ 5G sẽ tạo ra cơ hội chúng ta có thể có trải nghiệm, thúc đẩy phát triển nền công nghiệp quốc gia. Đây là ý nghĩa quan trọng nhất” ông Vũ Hoàng Liên nói.
Chia sẻ về việc triển khai 5G tại Việt Nam, ông Nguyễn Lâm Thanh, Tổng Giám đốc TikTok Việt Nam cho rằng, 5G không chỉ kết nối thiết bị mà còn kết nối các ước mơ của những người nông dân. Khi 5G được triển khai trên khắp cả nước, chúng tôi tin rằng nông sản Việt Nam sẽ có thể vươn xa. Những người nông dân có thể kể câu chuyện của mình đến với hơn 70 triệu người dùng trên nền tảng TikTok Shop, từ đấy cải thiện cuộc sống của mình; khoảng cách giữa nông thôn và thành thị sẽ được thu hẹp.
Với góc nhìn của mình, Giám đốc Shopee Việt Nam Trần Tuấn Anh cho rằng, khi nhà mạng triển khai 5G đã tạo ra bước đột phá cho thương mại điện tử, đặc biệt là những vùng nông thôn. Sau khi so sánh với các nhà mạng trên thế giới, ông Trần Tuấn Anh khẳng định giá cước 5G của Việt Nam thuộc diện rẻ nhất trên thế giới và điều này sẽ thúc đẩy nhiều người dùng tiếp cận đến dịch vụ này.
Song song với 5G, hạ tầng dữ liệu tiếp tục được coi là “bộ não” của hạ tầng số. Việc khởi công các trung tâm dữ liệu quy mô lớn và siêu lớn tại Hà Nội, TP.HCM và nhiều địa phương trọng điểm tạo nền tảng cho dữ liệu lớn, AI, bản sao số và chính phủ số trong những năm tới.
Doanh nghiệp đi từ AI đến bán dẫn
Nếu 5G và dữ liệu là nền móng, thì AI và bán dẫn được coi là động lực tăng trưởng mới của ICT Việt Nam. Năm 2025, Viettel xác định rõ trí tuệ nhân tạo là mũi nhọn chiến lược dài hạn. Việc ban hành Chiến lược AI đến năm 2030, cùng mục tiêu để AI đóng góp khoảng 1 tỷ USD doanh thu trực tiếp và gián tiếp, cho thấy tham vọng đưa AI trở thành động lực tăng trưởng mới. Các nền tảng lõi như mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, trợ lý ảo thế hệ mới theo hướng AI Agent, bản sao số, phân tích dữ liệu đã và đang được Viettel làm chủ và ứng dụng rộng rãi.
Một dấu mốc đáng chú ý khác là việc Viettel khởi công nhà máy sản xuất chip bán dẫn công nghệ cao tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. Đây được xem là bước đi chiến lược, thể hiện quyết tâm tham gia sâu vào lĩnh vực bán dẫn – “xương sống” của kỷ nguyên số và cũng là điểm nghẽn lớn của chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nói về các công trình hạ tầng số trọng điểm phục vụ dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và các kế hoạch tiếp theo của Tập đoàn Viettel, Trung tướng Tào Đức Thắng cho biết: “Trong năm 2025, Viettel đã khởi công nhiều công trình mang tầm quốc gia như Trung tâm Dữ liệu và Nghiên cứu phát triển công nghệ cao Viettel tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Viettel hay Trung tâm Dữ liệu Viettel đặt tại Hà Nội. Và sắp tới đây là nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam đặt ở khu công nghệ cao Hòa Lạc. Những dự án công trình trọng điểm, được kỳ vọng là biểu tượng của địa phương và trụ cột của đất nước. Đây cũng là hạ tầng số hiện đại, sẽ mở ra không gian cho Viettel tăng tốc kiến tạo Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, đồng thời xây dựng nền công nghiệp quốc phòng chủ động, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại”.
Ở chiều ngược lại, FPT lần đầu tiên xuất khẩu chip thương mại do doanh nghiệp Việt thiết kế sang thị trường Nhật Bản thông qua hợp tác với Tập đoàn Restar. Việc chip “Make in Vietnam” vượt qua các tiêu chuẩn kiểm thử khắt khe của Nhật Bản được đánh giá là cột mốc quan trọng, mở ra khả năng tham gia sâu hơn của doanh nghiệp Việt vào chuỗi giá trị bán dẫn khu vực và toàn cầu.
Ông Trần Đăng Hoà, Chủ tịch FPT Semiconductor bày tỏ: “Việc xuất khẩu lô chip thương mại đầu tiên sang Nhật Bản không chỉ mang ý nghĩa quan trọng với FPT mà còn khẳng định khả năng của người Việt trong lĩnh vực công nghệ lõi”.
Từ ICT dân sự đến công nghiệp quốc phòng công nghệ cao
Song song với ICT dân sự, năm 2025 cũng ghi dấu sự giao thoa ngày càng rõ nét giữa công nghệ số và công nghiệp quốc phòng công nghệ cao. Nhiều vũ khí, khí tài do Viettel nghiên cứu, sản xuất tham gia các sự kiện lớn của đất nước, khẳng định năng lực làm chủ công nghệ lõi và góp phần nâng cao năng lực tự chủ quốc phòng trong bối cảnh mới. Ngoài Viettel, năm 2025 còn có thêm các tên tuổi mới bước chân vào thị trường này như MK Group, Elcom…
Năm 2025 cũng chứng kiến những đột phá quan trọng khi Viettel lần đầu tiên thử nghiệm thành công nhiều thành phần công nghệ phức tạp mà rất ít quốc gia trên thế giới làm chủ, đồng thời nghiên cứu, sản xuất và đưa vào trang bị hàng loạt vũ khí chiến lược công nghệ cao. Những kết quả này góp phần đẩy nhanh quá trình hiện đại hóa Quân đội, nâng cao năng lực tự chủ quốc phòng và khẳng định vị thế của nền công nghiệp quốc phòng Việt Nam trong kỷ nguyên công nghệ cao.
Song song, Viettel tiếp tục ghi dấu ấn mạnh mẽ trên mặt trận đối ngoại kinh tế – quốc phòng. Tập đoàn đón nhiều nguyên thủ quốc gia đến thăm và làm việc, mở rộng hợp tác với các đối tác công nghệ hàng đầu thế giới trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, 5G/6G, hàng không – vũ trụ, an ninh mạng. Những hoạt động này không chỉ nâng cao hình ảnh Viettel, mà còn góp phần đưa ICT Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.
Nhìn tổng thể, năm 2025 cho thấy ICT Việt Nam đã bước sang một giai đoạn phát triển mới: tăng trưởng không chỉ dựa trên mở rộng thị trường, mà dựa ngày càng nhiều vào làm chủ công nghệ chiến lược. Viettel nổi lên với vai trò trụ cột về hạ tầng số, công nghệ lõi và công nghiệp quốc phòng; FPT khẳng định vị thế dẫn dắt xuất khẩu dịch vụ công nghệ và từng bước tham gia chuỗi giá trị bán dẫn; VNPT và CMC đóng vai trò quan trọng trong chuyển đổi số khu vực công và hạ tầng số dùng chung.
Dấu ấn năm 2025 vì thế không chỉ nằm ở các con số tăng trưởng hay dự án cụ thể, mà ở sự thay đổi về chất: doanh nghiệp công nghệ Việt đã bắt đầu định hình vai trò trụ cột của ngành ICT quốc gia, tạo nền móng để Việt Nam bước vào kỷ nguyên số với năng lực tự chủ cao hơn, vị thế rõ ràng hơn trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.
