Hãng tin CNN cho hay thị trường tiền số đã đi qua một năm mà không xảy ra sự sụp đổ mang tính hệ thống hay một vụ bê bối quy mô lớn. Tuy nhiên, nghịch lý là 2025 vẫn đang được xem là một trong những năm tồi tệ nhất của ngành này xét trên phương diện hiệu quả đầu tư và niềm tin thị trường.
Cho đến tháng 10, Bitcoin vẫn duy trì đà tăng mạnh, từng chạm mốc 126.000 USD, cao hơn hơn 30% so với đầu năm. Thế nhưng, một loạt yếu tố bất lợi đã nhanh chóng xóa sạch toàn bộ thành quả đó.
Tính đến nay, đồng tiền số lớn nhất thế giới đã giảm khoảng 7% so với tháng 1, tụt lại đáng kể so với chỉ số S&P 500 của thị trường chứng khoán Mỹ, vốn tăng 15% trong cùng kỳ.
Đáng chú ý, ngành tiền số hiện không còn nhiều yếu tố bên ngoài để biện minh cho sự suy yếu này.
Các cơ quan quản lý thời chính quyền Biden, từng bị giới crypto chỉ trích là kìm hãm sự phát triển của thị trường tại Mỹ, đã rút lui. Thay vào đó là một bộ máy quản lý công khai ủng hộ tiền số, được bổ nhiệm dưới thời Tổng thống Donald Trump, vốn tự nhận là “tổng thống của crypto”.
Nghị viện Mỹ cũng đang thúc đẩy các dự luật phù hợp với lợi ích của ngành, trong khi dòng tiền tổ chức đổ vào mạnh mẽ thông qua các quỹ ETF bitcoin, mang về hàng tỷ USD.
Dẫu vậy, thị trường vẫn không thể tìm lại động lực tăng trưởng bền vững. Sau khi dao động tương đối ổn định quanh mốc 90.000 USD trong những tuần gần đây, bitcoin tiếp tục hứng chịu một đợt bán tháo mạnh, rơi xuống vùng 86.000 USD vào giữa tuần.
Nguyên nhân trước mắt đến từ các yếu tố kỹ thuật, đặc biệt là sự tích tụ quá lớn của các vị thế đòn bẩy. Những khoản đầu cơ này từng góp phần khuếch đại đà tăng, nhưng cũng nhanh chóng trở thành lực kéo thị trường đi xuống khi bị thanh lý hàng loạt trong cú sụp ngắn hạn hồi đầu tháng 10.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng sự suy yếu kéo dài của thị trường không chỉ đơn thuần là hệ quả của một cú sốc ngắn hạn.
Khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư toàn cầu thực tế vẫn ở mức cao, thể hiện qua việc chỉ số Nasdaq thiên về công nghệ còn tăng mạnh hơn cả thị trường chứng khoán nói chung. Điều này đặt ra câu hỏi vì sao tiền số, vốn được xem là tài sản rủi ro cao, lại không còn hấp dẫn dòng vốn đầu tư như trước?
Những “đứa con hư”
Một trong những lời giải thích được đưa ra là vấn đề mang tính văn hóa và hình ảnh của chính ngành crypto. Dù đã đạt được nhiều bước tiến về pháp lý và thể chế, thị trường tiền số vẫn chưa xử lý dứt điểm những hiện tượng tiêu cực tồn tại trong hệ sinh thái, từ các hành vi lừa đảo, trộm cắp cho đến những chiêu trò gây sốc nhằm thu hút sự chú ý trên mạng xã hội.
Trong mùa hè vừa qua, một số nhóm quảng bá memecoin thậm chí còn tuyên bố đứng sau các hành động gây phản cảm tại các trận đấu của giải bóng rổ nữ WNBA, với lý do “làm cho meme trở nên hài hước trở lại”.
Song song với đó, các hình thức lừa đảo thông qua máy ATM tiền số tiếp tục lan rộng, khiến người Mỹ thiệt hại hơn 330 triệu USD chỉ trong năm nay.
Ở mức độ nghiêm trọng hơn, các vụ bắt cóc nhắm vào nhà đầu tư tiền số để cưỡng ép giao nộp mật khẩu ví điện tử cũng gia tăng.
Theo công ty phân tích blockchain Chainalysis, đã có hơn 30 vụ tấn công kiểu này được ghi nhận trong năm, dù con số thực tế có thể cao hơn do nhiều nạn nhân không trình báo.
Một vụ việc từng gây chấn động dư luận khi một nhà đầu tư 28 tuổi trốn thoát khỏi căn hộ cao cấp tại Manhattan, cáo buộc bị giam giữ và tra tấn trong nhiều tuần.
Những diễn biến trên không đồng nghĩa với việc đầu tư tiền số là sai lầm, song rõ ràng chúng làm gia tăng tâm lý e dè, đặc biệt với các nhà đầu tư cá nhân mua vào ở vùng đỉnh và hiện đang chịu khoản thua lỗ lớn.
Theo ông Eswar Prasad, nhà kinh tế học tại Đại học Cornell, nhà đầu tư nhỏ lẻ đang đứng giữa hai thái cực: một bên là nỗi sợ bỏ lỡ cơ hội sinh lời, bên kia là những lo ngại về mặt trái của thị trường và các nhân vật quảng bá tiền số. Chính sự giằng co này khiến biến động giá crypto bị khuếch đại theo cả hai chiều.
Đợt tăng giá của Bitcoin sau khi Tổng thống Donald Trump tái đắc cử từng thu hút một làn sóng nhà đầu tư mới, những người quan tâm nhiều hơn đến triển vọng lợi nhuận ngắn hạn hơn là các yếu tố văn hóa hay chính trị gắn liền với tiền số. Tuy nhiên, khi đà tăng chững lại và rủi ro lộ rõ, thị trường không còn đủ lực giữ chân họ.
Như ông Prasad nhận định, nhà đầu tư sẵn sàng tham gia khi cơ hội còn sáng sủa, nhưng cũng nhanh chóng rút lui ngay khi môi trường trở nên bất ổn. Những lo ngại vốn bị che khuất trong giai đoạn hưng phấn nay lại nổi lên, tiếp tục phủ bóng lên triển vọng của thị trường tiền số trong thời gian tới.
*Nguồn: CNN
