Cleveland-Cliffs (CLF), công ty thép có trụ sở tại Ohio, vừa thông báo đang nghiên cứu khai thác đất hiếm với hai mỏ tiềm năng. Động thái này lập tức gây hứng khởi cho nhà đầu tư, giúp cổ phiếu của công ty tăng hơn 20%.
CEO Lourenco Goncalves giải thích rằng công ty muốn góp phần vào chiến lược độc lập về nguyên vật liệu chiến lược của Mỹ, tương tự như cách CLF từng đóng góp vào ngành thép. Theo ông, việc khai thác đất hiếm trong nước sẽ giúp Mỹ không phải phụ thuộc vào Trung Quốc hay các quốc gia khác về khoáng sản thiết yếu.
Thực tế, tham vọng này phản ánh một xu hướng “chủ nghĩa dân tộc doanh nghiệp”: các công ty gắn chiến lược kinh doanh với lợi ích quốc gia để tận dụng cơ hội trong bối cảnh chính trị và thương mại đầy biến động.
Những hạn chế từ Trung Quốc đang tạo ra cơ hội như thế nào?
Các hạn chế xuất khẩu đất hiếm mới của Trung Quốc đã làm nổi bật tầm quan trọng chiến lược của các khoáng sản quan trọng này. Điều này khiến các công ty Mỹ nhìn thấy giá trị không chỉ về lợi nhuận mà còn về vị thế đàm phán thương mại. Cleveland-Cliffs hiện được xem như một “vũ khí chiến lược” tiềm năng trong cuộc đối đầu thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc.
Tuy nhiên, việc xây dựng chuỗi cung ứng đất hiếm trong nước không đơn giản. Goldman Sachs dự báo rằng dù chính phủ Mỹ đã đầu tư mạnh mẽ vào khai thác, tinh luyện và sản xuất nam châm từ đất hiếm, nhiều cơ sở vẫn chưa thể vận hành trước năm 2028.
Các công ty khác cũng đang tìm hướng đi sáng tạo. Ví dụ, Niron Magnetics hợp tác với Stellantis phát triển động cơ điện thế hệ mới sử dụng nam châm không cần đất hiếm, cho thấy các giải pháp thay thế đang được nghiên cứu song song.
Thị trường phản ứng ra sao và tương lai của các công ty khai thác?
Ngay khi thông tin Cleveland-Cliffs tham gia khai thác đất hiếm được công bố, thị trường phản ứng tích cực với giá cổ phiếu tăng vọt. Nhà đầu tư nhận ra rằng việc Mỹ phát triển chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược trong nước, dù chậm trễ, vẫn mang lại giá trị lớn và có tiềm năng ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán thương mại.
Tuy nhiên, câu hỏi về chính sách trong tương lai vẫn còn treo lơ lửng: nếu các chính quyền kế tiếp nới lỏng hoặc đảo ngược các chính sách hỗ trợ, liệu các công ty Mỹ có đủ sức cạnh tranh trước nguồn đất hiếm Trung Quốc giá rẻ nhập khẩu vào? Đây là thử thách lớn cho các doanh nghiệp khai thác và đầu tư dài hạn.
