Phát biểu được đưa ra tại cuộc họp với các ngoại trưởng NATO ở Brussels, Bỉ vào ngày 3/4. Đây là nơi ông Rubio gặp gỡ 31 người đồng cấp từ các quốc gia thành viên.
Theo ông Rubio, chính quyền Trump không có ý định rút khỏi NATO, trái ngược với một số suy đoán trước đó. Ông nhấn mạnh Mỹ vẫn cam kết mạnh mẽ với liên minh và tuyên bố: “Mỹ đang hoạt động tích cực trong NATO hơn bao giờ hết”. Đồng thời, ông khẳng định Tổng thống Trump cũng “ bày tỏ sự ủng hộ rõ ràng đối với NATO”.
Tuy nhiên, ngoại trưởng Mỹ nhấn mạnh để NATO duy trì vai trò quan trọng, các thành viên cần cam kết tăng chi tiêu quốc phòng lên mức 5% GDP - cao hơn nhiều so với mục tiêu hiện tại là 2% mà nhiều nước vẫn chưa đạt được. Ông lập luận một NATO mạnh mẽ sẽ đòi hỏi “khả năng thực sự” từ các quốc gia thành viên nhằm đối phó với các mối đe dọa, đặc biệt từ Nga và các đối thủ khác.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. (Ảnh: ABC)
Lời kêu gọi này phản ánh chiến lược của chính quyền Trump nhằm “chuyển gánh nặng” quốc phòng sang các đồng minh châu Âu, cho phép Mỹ tập trung nguồn lực vào các khu vực khác như Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Ông Rubio cũng làm rõ quan điểm của Mỹ: “ Chúng tôi không chống lại NATO, mà chống lại một NATO không có đủ khả năng để thực hiện các nghĩa vụ mà hiệp ước đặt ra cho từng quốc gia thành viên ”. Ông cũng nhấn mạnh lộ trình tăng chi tiêu quốc phòng cần “thực tế,” dù không kỳ vọng điều này sẽ đạt được trong một hoặc hai năm.
Phản ứng từ các đồng minh NATO cho thấy sự pha trộn giữa lo ngại và quyết tâm. Một số nhà ngoại giao châu Âu, theo Euronews, thừa nhận rằng sự hiện diện của Mỹ là “không thể thiếu” đối với khả năng răn đe của NATO. Tuy nhiên, họ cũng cảnh báo ông Rubio việc Mỹ xoay trục khỏi các đồng minh truyền thống có thể không mang lại lợi ích chiến lược trong dài hạn, đặc biệt trong bối cảnh đối đầu với Trung Quốc và Nga.
Các thành viên NATO châu Âu cũng đang mong đợi những thông điệp rõ ràng hoặc một lộ trình cụ thể từ ông Rubio liên quan đến việc Mỹ rút quân khỏi châu Âu, nơi hiện có khoảng 100.000 lính Mỹ đóng quân. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ chưa đề cập đến vấn đề này, và Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết không có kế hoạch rút quân ngay lập tức.
Cuộc họp này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, từ cuộc chiến ở Ukraine đến các chính sách thương mại gây tranh cãi của ông Trump, bao gồm việc áp thuế đối ứng lên các đồng minh như EU.
Dù ông Rubio tìm cách trấn an các đối tác về cam kết của Mỹ, những tín hiệu lẫn lộn từ chính quyền Trump – bao gồm cả những bình luận trước đây của Tổng thống Mỹ về việc khuyến khích Nga tấn công các nước NATO không đạt mục tiêu chi tiêu vẫn khiến các đồng minh lo lắng về tương lai của liên minh.
