Mỹ đề xuất châu Âu tăng mua khí đốt Nga để thúc đẩy hòa bình Ukraine

Kế hoạch của Mỹ nhằm đảm bảo hòa bình ở Ukraine kêu gọi châu Âu tăng cường mua khí đốt của Nga, trong khi Ukraine sẽ cân nhắc việc mở lại các đường ống từng vận chuyển khí đốt sang EU, tờ The New York Times dẫn lời các nguồn tin am hiểu các cuộc thảo luận cho biết.

Đề xuất này là bước đi mới nhất trong một chuỗi các hành động của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm làm trung gian hòa bình giữa Nga và Ukraine.

Động thái trên diễn ra sau một thỏa thuận nới lỏng các hạn chế đối với xuất khẩu diesel của Nga cùng việc dỡ bỏ các hình phạt và thuế quan do cố Thượng nghị sĩ Mỹ Lindsey Graham ủy quyền.

Mỹ được cho là đã đưa ra ý tưởng khôi phục xuất khẩu khí đốt của Nga sang châu Âu trong kế hoạch dài hạn nhằm cung cấp cho Nga các đòn bẩy kinh tế theo một thỏa thuận rộng lớn hơn.

Các nguồn tin nói với tờ báo rằng thỏa thuận được đề xuất cũng sẽ giải quyết quan hệ giữa Nga và NATO, các bảo đảm an ninh cho Ukraine và các vấn đề lãnh thổ.

Trong chuyến thăm Ukraine vào tháng 9, các đặc phái viên của Tổng thống Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner được cho là đã nêu ý tưởng khôi phục dòng chảy khí đốt của Nga sang châu Âu thông qua Ukraine trong các cuộc thảo luận với các quan chức châu Âu và Ukraine, gồm ông Vladimir Zelensky.

Xuất khẩu khí đốt của Nga qua nước láng giềng Ukraine chỉ bị đình chỉ vào tháng 1/2025, sau khi chính quyền Ukraine lựa chọn không gia hạn thỏa thuận quá cảnh với Nga.

Nga từng cung cấp khoảng 45% lượng khí đốt nhập khẩu của EU trước khi xung đột Ukraine leo thang vào năm 2022, nhưng các lệnh trừng phạt và thiệt hại đối với hạ tầng then chốt, chẳng hạn như Nord Stream 1, đã giảm tỷ trọng này xuống còn khoảng 12% năm 2025.

Tuy nhiên, EU đã mua 36 tỷ m3 khí đốt của Nga năm ngoái, gồm nguồn cung qua đường ống và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Các ước tính mới nhất đặt giá trị các đợt mua LNG Nga của EU ở mức 7,2 tỷ EUR, nhiều hơn gần 1 tỷ EUR so với năm 2024.

Kể từ khi dừng quá cảnh khí đốt qua Ukraine, TurkStream là tuyến đường duy nhất còn lại cho khí đốt đường ống của Nga tới EU.

EU đã bắt đầu loại bỏ dần việc nhập khẩu khí đốt từ Nga theo một số hợp đồng đường ống ngắn hạn vào tháng 6/2026 và có kế hoạch cấm nhập khẩu LNG của Nga từ tháng 1/2027 cùng khí đốt đường ống vào tháng 9, với mục tiêu loại bỏ hoàn toàn vào cuối năm đó.

Trong khi đó, Nga đã chuyển hướng nhiều hơn các mặt hàng năng lượng xuất khẩu sang châu Á, với các đợt giao khí tự nhiên của Nga tới Trung Quốc đạt 38,8 tỷ m3 năm 2025, tăng 24,8% so với một năm trước đó.

Tổng thống Vladimir Putin cho biết Nga sẵn sàng cung cấp nhiên liệu cho các quốc gia EU nhưng cần một tín hiệu từ Brussels.

Ông cho biết Nga sẽ đánh giá tính khả thi và hiệu quả thương mại của các đợt xuất khẩu như vậy thay vì chờ đợi châu Âu "sập cửa" đối với các mối quan hệ năng lượng.