Bị tính tiền đất theo tuyến đường không có lối đi thực tế
Năm 2018, bà Nguyễn Thị Thùy T. nhận chuyển nhượng thửa đất số 126, diện tích 873m2 tại tổ dân phố A, phường B, tỉnh Lâm Đồng. Thời điểm nhận chuyển nhượng, thửa đất được xác định là đất trồng cây hàng năm khác.
Đầu năm 2024, bà T. có nhu cầu chuyển mục đích sử dụng một phần diện tích sang đất ở tại đô thị. Ngày 14/6/2024, UBND thành phố G. ban hành quyết định cho phép bà chuyển mục đích sử dụng 393,5m2 đất.
Ngày 25/6/2024, căn cứ phiếu chuyển thông tin địa chính do Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai thành phố G. cung cấp, Chi cục Thuế khu vực G1 - Đắk Glong ban hành thông báo yêu cầu bà T. nộp hơn 1,24 tỷ đồng tiền sử dụng đất và hơn 6,5 triệu đồng lệ phí trước bạ.
Thửa đất được xác định thuộc vị trí đường N. để áp dụng giá đất tính nghĩa vụ tài chính.
Không đồng tình, bà T. cho rằng phần đất được chuyển mục đích không tiếp giáp đường N., cũng không có lối đi thực tế ra tuyến đường này mà chỉ tiếp giáp đường M. Việc áp giá đất theo đường N. khiến số tiền sử dụng đất bà phải nộp tăng hơn 500 triệu đồng.
Vì vậy, bà T. khởi kiện, yêu cầu hủy hai thông báo nghĩa vụ tài chính, đồng thời đề nghị cơ quan có thẩm quyền xác định lại vị trí thửa đất, lập phiếu chuyển thông tin địa chính mới và tính lại số tiền phải nộp.
Chi cục Thuế khu vực G1 không đồng ý với yêu cầu khởi kiện. Cơ quan này cho rằng, các thông báo được ban hành đúng quy định, trên cơ sở thông tin do cơ quan đăng ký đất đai cung cấp. Việc xác định vị trí, diện tích và loại đất thuộc trách nhiệm của cơ quan đăng ký đất đai, còn cơ quan thuế căn cứ thông tin được chuyển đến để tính nghĩa vụ tài chính.
Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh L. cũng cho biết việc lập phiếu chuyển thông tin địa chính được thực hiện trên cơ sở hồ sơ chuyển mục đích sử dụng đất do cơ quan có thẩm quyền chuyển đến.
Tòa hủy thông báo, yêu cầu xác định lại vị trí thửa đất
Xem xét vụ án, TAND khu vực 6 - Lâm Đồng căn cứ tài liệu hồ sơ, trong đó có văn bản ngày 18/12/2025 của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh L., cung cấp thông tin về hiện trạng khu vực tiếp giáp thửa đất.
Theo tài liệu này, tại thời điểm tháng 5/2024, khu vực tiếp giáp thửa đất đã có vỉa hè nhưng phạm vi thu hồi lớn hơn phạm vi vỉa hè và không hình thành tuyến giao thông. Phần đất thuộc phạm vi thu hồi đang là đất trống do Nhà nước quản lý, các phương tiện giao thông không thể đi lại trực tiếp qua khu vực này để ra đường N.
Việc đi lại chỉ có thể thực hiện bằng cách đi bộ qua phần đất thuộc phạm vi thu hồi và vỉa hè. Nếu muốn sử dụng phương tiện giao thông, phải cải tạo và được cơ quan có thẩm quyền cho phép theo quy định.
Tòa án nhận định, tại thời điểm xác định nghĩa vụ tài chính, thửa đất của bà T. không có khả năng tiếp cận giao thông bằng phương tiện ra đường N. Do đó, việc xác định thửa đất thuộc vị trí tuyến đường này để áp dụng giá đất là không phù hợp với hiện trạng thực tế, dẫn đến việc tính nghĩa vụ tài chính chưa chính xác.
Hồ sơ cũng thể hiện thửa đất số 126 được tách thành ba thửa vào ngày 18/10/2024. Trong đó, hai thửa số 2294 và 2295 được chuyển mục đích sử dụng sang đất ở đô thị không giáp đường N.; thửa số 2293 giáp đường N. nhưng không được chuyển mục đích sử dụng đất.
Theo HĐXX, việc xác định vị trí thửa đất để áp dụng giá đất phải căn cứ hiện trạng sử dụng đất và khả năng tiếp cận giao thông thực tế. Trường hợp thửa đất không có lối ra giao thông thực tế thì không thể xác định thuộc vị trí của tuyến đường đó để áp dụng giá đất tương ứng.
Do đó, tòa án chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà T., hủy thông báo nộp tiền sử dụng đất và thông báo nộp lệ phí trước bạ nhà, đất được ban hành ngày 25/6/2024.
Tòa buộc Chi cục Thuế khu vực G1, nay là Thuế cơ sở X., tỉnh Lâm Đồng, ban hành thông báo nộp tiền sử dụng đất mới đối với bà T. theo đúng quy định pháp luật.
Đồng thời, Văn phòng đăng ký đất đai Đ. (nay là tỉnh Lâm Đồng) phải chỉ đạo chi nhánh thực hiện nhiệm vụ công vụ, ban hành phiếu chuyển thông tin địa chính mới để xác định lại vị trí thửa đất, làm căn cứ cho cơ quan thuế xác định nghĩa vụ tài chính.
(Bài viết dựa trên Bản án số 01/2026/HC-ST ngày 31/3/2026 của TAND khu vực 6 - Lâm Đồng).
