Theo Aboluowang, mướp đắng được mệnh danh là “vua vitamin C trong các loại quả”, là một loại rau có giá trị dinh dưỡng cao nhưng lượng calo rất thấp. Ngoài các chất dinh dưỡng cơ bản, mướp đắng còn chứa hơn 60 hoạt chất.
Giá trị dinh dưỡng cốt lõi và những lợi ích đối với cơ thể chủ yếu thể hiện ở các khía cạnh sau:
1. “Vua vitamin C”
Hàm lượng cao: Mỗi 100 g mướp đắng chứa tới 56-120 mg vitamin C, đứng đầu trong nhóm rau quả dạng quả và cao gấp khoảng 10 lần so với táo.
Lợi ích đối với cơ thể: Vitamin C là chất chống oxy hóa mạnh, có thể hỗ trợ chống lại các gốc tự do, giảm stress oxy hóa trong cơ thể, đồng thời góp phần tăng cường miễn dịch và thúc đẩy quá trình lành vết thương trên da.
2. “Insulin thực vật” và kiểm soát đường huyết
Thành phần chính: Mướp đắng chứa charantin, saponin và polypeptide-P (một dạng polypeptide).
Lợi ích đối với cơ thể: Cấu trúc của những thành phần này tương tự insulin trong cơ thể người, có thể kích thích các tế bào tuyến tụy tiết insulin, từ đó giúp ổn định và hạ đường huyết. Vì vậy, mướp đắng được cho là phù hợp để bổ sung vào chế độ ăn hằng ngày của người mắc tiểu đường hoặc có đường huyết cao.
Mướp đắng được mệnh danh là “vua vitamin C trong các loại quả”, là một loại rau có giá trị dinh dưỡng cao nhưng lượng calo rất thấp. (Ảnh: Yuuji / Getty Images)
3. Giàu kali, ít natri, bảo vệ tim mạch
Thành phần chính: Mướp đắng giàu các khoáng chất như kali, magie và phốt pho, trong khi hàm lượng natri rất thấp, chỉ khoảng 3 mg natri trong mỗi 100 g.
Lợi ích đối với cơ thể: Hàm lượng kali cao có thể thúc đẩy cơ thể đào thải lượng natri dư thừa, hỗ trợ giảm huyết áp, kiểm soát tăng huyết áp và duy trì cân bằng điện giải cũng như nước trong cơ thể. Đồng thời, pectin có nhiều trong mướp đắng cũng được cho là giúp giảm cholesterol và triglyceride trong máu, qua đó bảo vệ sức khỏe tim mạch.
4. Giảm mỡ và tốt cho đường ruột
Thành phần chính: Mướp đắng chứa charantin (được ví như “chất làm sạch mỡ năng lượng cao”) cùng lượng chất xơ dồi dào.
Lợi ích đối với cơ thể: Mướp đắng rất ít calo, chỉ khoảng 19 kcal trong 100 g. Chất xơ có thể tạo cảm giác no cao và thúc đẩy nhu động ruột. Trong khi đó, charantin có thể làm giảm sự hấp thu chất béo và polysaccharide của cơ thể, vì vậy được gọi là “sát thủ chất béo”, được xem là thực phẩm lý tưởng cho việc giảm mỡ, giảm cân.
5. Thanh nhiệt, chống viêm và tiềm năng chống ung thư
Thành phần chính: Mướp đắng giàu các hoạt chất như flavonoid, polyphenol cùng một loại chất đặc biệt thuộc nhóm protein-lipid.
Lợi ích đối với cơ thể: Theo y học cổ truyền Trung Quốc, mướp đắng có tác dụng thanh nhiệt, giải độc và giảm “hỏa khí”. Các nghiên cứu y học hiện đại phát hiện mướp đắng có thể ức chế quá trình sản xuất các cytokine gây viêm trong cơ thể. Đồng thời, các hoạt chất trong loại quả này có thể kích thích hoạt động của các enzyme giải độc ở gan, kích hoạt các tế bào miễn dịch của cơ thể như tế bào T và tế bào NK, qua đó có tiềm năng nhất định trong phòng chống khối u và ung thư.
3 nhóm người cần thận trọng khi ăn mướp đắng
Mướp đắng giàu dinh dưỡng và nhìn chung người khỏe mạnh không cần quá lo lắng khi ăn. Tuy nhiên, có 3 nhóm người cần cân nhắc kỹ hơn trước khi sử dụng:
Người bị hạ đường huyết: Mướp đắng có tác dụng hạ đường huyết, vì vậy người có vấn đề hạ đường huyết không nên ăn quá nhiều.
Người bị huyết áp thấp: Mướp đắng có hàm lượng kali tương đối cao nên người huyết áp thấp cũng không quá phù hợp với loại thực phẩm này, đặc biệt không nên chế biến thành nước ép.
Thông thường, nước ép rau củ quả sử dụng lượng rau củ lớn hơn, đặc biệt các loại “nước ép 5 loại rau xanh” có rau bina, cần tây, dưa chuột - những thực phẩm cũng giàu kali. Nếu người huyết áp thấp uống loại nước ép này, huyết áp có thể tiếp tục giảm, gây chóng mặt và khó chịu.
Phụ nữ mang thai: Phụ nữ mang thai cần thận trọng khi ăn mướp đắng vì mướp đắng có chứa quinine. Quinine có thể kích thích co bóp tử cung, do đó phụ nữ mang thai cần đặc biệt lưu ý.
