Một triệu căn nhà ở xã hội sẽ về đích sớm

Xuyên đêm xếp hàng chờ nộp hồ sơ

Những ngày cuối năm 2025, khi thông tin dự án nhà ở xã hội (NƠXH) tại 324 Lý Thường Kiệt, P.Diên Hồng, TP.HCM tiếp nhận hồ sơ trong quý 1/2026, rất đông người dân đã liên hệ với chủ đầu tư. Dự án này do Công ty cổ phần Xây dựng Đức Mạnh làm chủ đầu tư, với hơn 1.025 căn NƠXH dành cho người thu nhập thấp, công chức, lao động nghèo có nhu cầu nhà ở tại TP.HCM, giá bán hơn 21 triệu đồng/m². Người dân được hướng dẫn nộp hồ sơ đăng ký mua, thuê hoặc thuê mua tại địa chỉ số 324 Lý Thường Kiệt. Giá, vị trí đều quá hấp dẫn khiến thị trường "nóng rực", rất nhiều người tìm cách đăng ký. Tuy nhiên khi người dân trực tiếp đến địa chỉ nói trên thì không thấy bộ phận tiếp nhận hoặc người có trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ như thông báo, liên hệ qua các kênh khác để nộp hồ sơ cũng trong tình trạng "không liên lạc được".

ẢNH: PHƯƠNG THẢO

"Tôi đã đến đúng địa chỉ dự án 324 Lý Thường Kiệt như hướng dẫn nhưng không thấy ai tiếp nhận hồ sơ. Khi mang hồ sơ đến nộp cho Công ty cổ phần Xây dựng Đức Mạnh cũng không được, số điện thoại bàn khóa máy và không ai trả lời liên hệ. Để đi nộp hồ sơ, tôi phải xin nghỉ làm. Chúng tôi nghi ngờ dự án đã được khách hàng đăng ký mua hết từ lâu. Bởi khu nhà nằm ngay trung tâm TP, đã xây dựng xong phần thô nhưng giá quá rẻ so với nhà ở thương mại, chỉ hơn 21 triệu đồng/m². Đến nay chủ đầu tư chỉ làm động tác thông báo nộp hồ sơ để hợp thức hóa", chị K.H (ngụ xã Nhà Bè, TP.HCM) cho hay.

Tương tự, tại Hà Nội, cuối năm 2025, khi hay tin chủ đầu tư khu NƠXH tại xã Đông Anh tiếp nhận hồ sơ mua nhà, dù 8 giờ 30 mới bắt đầu làm việc nhưng từ đêm hôm trước, dòng người đã đổ về khu vực dự án để xếp hàng dài chờ lấy số thứ tự. Nhiều người chuẩn bị đồ ăn, nước uống, "cắm chốt" qua đêm để giữ chỗ, bất chấp thời tiết Hà Nội rét về đêm, nhiệt độ chỉ khoảng 18 - 19 độ C. Một dự án khác là NƠXH CT3 Kim Chung (xã Thiên Lộc, Hà Nội) cũng trong tình trạng tương tự. Dù theo thông báo sáng 17.11.2025 mới bắt đầu nhận hồ sơ mua nhà nhưng hàng trăm người dân đã đến từ tối 16.11, thức xuyên đêm trước điểm tiếp nhận để xếp hàng chờ vào nộp hồ sơ. Nhiều người còn trải bạt trên vỉa hè, mang theo đồ ăn để "giành vị trí đẹp". Hay trong đợt mở bán NƠXH của tòa XH4, thuộc khu đô thị Ecogarden (Hà Nội), có đến 243 hồ sơ đăng ký mua 40 căn hộ, có căn hộ nhận tới 29 người đăng ký bốc thăm.

Có thể nói, nhu cầu NƠXH rất lớn nhưng cung chưa đủ đáp ứng nên tình trạng khan hiếm, xếp hàng, mua bán suất vẫn diễn ra.

Kiến nghị cho chủ đầu tư được vay ưu đãi

Tại buổi gặp mặt báo chí mới đây, lãnh đạo Bộ Xây dựng khẳng định phát triển NƠXH tiếp tục là một trong những nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu trong năm nay. Mục tiêu đặt ra là đẩy nhanh tiến độ thực hiện Đề án đầu tư xây dựng ít nhất một triệu căn NƠXH giai đoạn 2021 - 2030, phấn đấu hoàn thành sớm hơn kế hoạch 2 năm. Để hoàn thành, Bộ Xây dựng đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ hoàn thiện cơ chế chính sách, đôn đốc địa phương đến tháo gỡ vướng mắc cho các dự án cụ thể. Trong thời gian tới, chương trình sẽ tiếp tục được ưu tiên nguồn lực, gắn với mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội và phát triển đô thị bền vững. Đến năm 2030, ngoài việc hoàn thành sớm mục tiêu một triệu căn, quy mô NƠXH cả nước được kỳ vọng có thể vượt 1,6 triệu căn, qua đó cải thiện đáng kể điều kiện sống cho người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp.

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, tại cuộc họp lần thứ 5 của Ban Chỉ đạo T.Ư về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo phải huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc để hoàn thành đề án vào năm 2028, đồng thời thống nhất tăng lên 1,6 triệu căn. Đây cũng là con số được các tập đoàn bất động sản đăng ký xây dựng từ trước đó. Nếu hoàn thành, đây sẽ là "quả đấm thép" để bình ổn thị trường bất động sản và đáp ứng nhu cầu về nhà ở của người dân nghèo đô thị.

Để đạt được mục tiêu đề ra, ông Lê Hoàng Châu kiến nghị cần sửa đổi Nghị định 100/2024 theo hướng Ngân hàng Chính sách xã hội cho chủ đầu tư được vay ưu đãi để thực hiện dự án NƠXH. Bởi theo Nghị định thì từ năm 2015 đến 2030, các chủ đầu tư không được vay ưu đãi để làm NƠXH. Ngoài ra phải giảm lãi suất cho vay mua NƠXH từ 5,4%/năm xuống còn 4,8%/năm như Thủ tướng Chính phủ đã quyết định trong giai đoạn 2021 đến hết tháng 7.2024. "Mức lãi suất 5,4%/năm hiện nay vẫn còn cao khi các nước trên thế giới cho vay lãi suất khoảng 3%/năm trở lại. Đây là hỗ trợ rất thiết thực cho người mua nhà trong thời gian không quá 25 năm. Nếu các kiến nghị trên được lắng nghe, cộng với những tháo gỡ về thể chế, pháp luật và mới đây nhất Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị quyết về một số cơ chế tháo gỡ khó khăn cho các dự án NƠXH, tin rằng kế hoạch sẽ về đích", ông Châu khẳng định.

Để có thêm nguồn cung, TS Phạm Trần Hải (Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM) hiến kế các địa phương như TP.HCM cần tập trung phát triển NƠXH ở các khu TOD xa trung tâm. Phải gắn phát triển NƠXH với các tuyến giao thông công cộng sức chở lớn, tốc độ cao; gắn với các khu công nghiệp, các khu vực tập trung nhiều lao động đến sinh sống và làm việc. Thay vì làm NƠXH để bán, cần hướng các chính sách đến làm nhà để cho thuê.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cho rằng để hoàn thành sớm và vượt mục tiêu, chính sách cần chuyển từ "khuyến khích" sang "tạo động lực thực chất" khi rút gọn thủ tục hành chính cho một dự án xuống còn tối đa khoảng 60 ngày, áp dụng cơ chế một cửa liên thông. Ngoài ra, có chính sách cho NƠXH thấp tầng điều chỉnh quy hoạch lên nhà cao tầng để tối ưu hóa suất đầu tư. Gắn phát triển NƠXH với quy hoạch hạ tầng đồng bộ, tránh tình trạng "nhà ở xa trung tâm, thiếu tiện ích". Những chính sách tháo gỡ phải được triển khai thực chất, không để xảy ra tình trạng "trên trải thảm, dưới rải đinh".

Các chuyên gia và doanh nghiệp đều khẳng định mục tiêu 1,6 triệu căn NƠXH đến năm 2030 không dễ nhưng nếu chính sách đồng bộ, thủ tục thông suốt và có sự đồng hành thực chất của doanh nghiệp, đây không chỉ là mục tiêu khả thi, mà còn là nền tảng để tái định hình thị trường nhà ở VN trong thập niên tới.