Tiết kiệm tăng, lãi vay nhấp nhổm

Tiết kiệm tăng, cho vay theo chân

Có thể thấy, các ngân hàng (NH) đang tăng cường thu hút vốn vào những ngày đầu năm. Ngoài các chương trình lì xì bằng tiền mặt vào những ngày giao dịch đầu năm, nhiều nhà băng còn cộng thêm lãi suất. Chẳng hạn, HDBank cộng thêm lãi suất từ 0,2 - 1%/năm đối với khách hàng cá nhân mở mới hoặc tái gửi tiết kiệm VNĐ trên Mobile Banking App với số tiền từ 50 triệu đồng trở lên. Theo đó, lãi suất cộng thêm 0,2%/năm đối với kỳ hạn 1, 2 tháng; cộng thêm 0,3% đối với kỳ hạn 3 và 5 tháng; cộng thêm 1%/năm đối với kỳ hạn 6, 12 và 13 tháng. Cake by VPBank cộng thêm 0,9%/năm cho khách hàng gửi tiết kiệm từ 6 tháng trở lên (áp dụng hết ngày 28.2), dao động từ 8 - 8,2%/năm. PVcomBank cộng thêm lãi suất tối đa 1,5%/năm cho khách hàng gửi tiết kiệm trực tuyến vào thứ sáu hằng tuần số tiền tối thiểu 100 triệu đồng. Lãi suất 7,6%/năm đối với kỳ hạn 12 tháng, 7,8%/năm ở kỳ hạn 13 tháng, kỳ hạn từ 15 - 36 tháng ghi nhận lãi suất thực nhận lên tới 8,3%/năm. BVBank còn phát hành chứng chỉ tiền gửi với mức lãi suất cao hơn tiết kiệm thông thường từ 0,3 - 0,9%/năm. Khách mua chứng chỉ kỳ hạn 6, 9, 12 tháng có lãi suất 7,4%/năm, kỳ hạn 15 tháng là 7,8%/năm…

Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Đối với các kỳ hạn dưới 6 tháng, hầu như các NH tăng lên mức cao kịch trần cho phép ở 4,75%/năm. Thậm chí, mức lãi suất 8%/năm đã xuất hiện nhiều hơn ở các NH.

Nhóm NH lớn cũng không nằm ngoài cuộc đua thu hút vốn. Lãi suất tiết kiệm online của Vietcombank đối với khách hàng Priority có mức cao hơn lãi suất thông thường từ 0,8 - 2,65%/năm. Các kỳ hạn dưới 6 tháng gửi online có mức lãi suất kịch trần 4,75%/năm; 6 tháng là 5,8%/năm; 12 tháng là 6%/năm… Trong khi đó, lãi suất tiết kiệm thông thường dao động từ 2,1 - 5,2%/năm. Không những áp dụng lãi suất tăng, các NH còn áp dụng các chương trình khuyến mãi quy mô lớn để thu hút vốn như Vietinbank dành 4 tỉ đồng triển khai chương trình "Đầu năm gửi lộc - Trúng xe như ý"; Agribank dành 10 tỉ đồng cho chương trình "Xuân an khang - Sinh nhật vàng"; BIDV triển khai chương trình "Gửi tiết kiệm: Rước Mã lực - Đón Mã lộc" với 2026 giải thưởng may mắn gồm 1 giải Mã lực - ô tô Mercedes C200 Avantgarde trị giá 1,59 tỉ đồng…

Chi phí vốn tăng cao kéo lãi vay tăng theo, mở đầu cho đợt tăng lãi suất đến từ cho vay bất động sản. Chẳng hạn, Vietcombank cho vay mua nhà thấp nhất từ 9,6%/năm; VietinBank đã nâng lãi suất cố định 24 tháng lên hơn 12%/năm, BIDV đưa lãi suất cho vay bất động sản lên ngưỡng tối thiểu 9,7% trong 6 tháng đầu, 10% cho 12 tháng và lên tới 13,5% cho 18 tháng. Agribank cũng áp dụng mức thấp hơn trong ngắn hạn, khoảng 8% cho 6 tháng, 8,5% cho 12 tháng, nhưng cũng tăng lên gần 9,8% nếu cố định trong 18 tháng… Khối NH cổ phần cũng tăng lãi suất vay lên cao như ACB cho vay khoảng 9,5 - 10,5%; Techcombank ở mức 8,5 - 9,5% trong thời gian 6 - 12 tháng; VIB dao động 9,9 - 12%/năm…

Áp lực lãi suất tăng

Theo Công ty chứng khoán VCBS, lãi suất huy động có xu hướng tăng từ cuối năm 2025 qua đầu năm 2026. Mức tăng này có sự phân hóa giữa các NH như NH quốc doanh ghi nhận mức tăng phổ biến từ 0,5 - 0,7%, NH cổ phần tư nhân từ 0,8 - 1,5%/năm (tập trung chủ yếu ở kỳ hạn 6 - 12 tháng).

"Lãi suất tăng do áp lực thanh khoản mùa vụ trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán. Đồng thời, còn một số yếu tố khác như thời điểm nộp thuế của doanh nghiệp và nhu cầu rút tiền mặt của khu vực dân cư trước Tết Nguyên đán khiến một lượng tiền lớn được chuyển ra khỏi hệ thống NH. Cạnh đó, chính sách thuế mới đi vào giai đoạn triển khai thực tế đã làm gia tăng xu hướng nắm giữ tiền mặt ngoài hệ thống", VCBS nhận định.

VCBS kỳ vọng lãi suất huy động sẽ duy trì xu hướng tăng khoảng 0,6 - 1% trong bối cảnh áp lực cân đối nguồn vốn trong hệ thống NH vẫn hiện hữu. Tuy nhiên, áp lực tăng có thể xuất hiện chủ yếu ở nhóm NH cổ nhân tư nhân khi nhóm này tăng cường huy động vốn nhằm thúc đẩy tăng trưởng tín dụng, đặc biệt tại những NH phụ thuộc lớn vào tiền gửi khách hàng và cơ cấu huy động vốn kém linh hoạt. Từ đó lãi suất cho vay dự báo sẽ tăng nhẹ nhưng vẫn được giữ ở vùng tương đối thấp và có sự phân hóa giữa các ngành nhờ định hướng điều hành hỗ trợ tăng trưởng của NHNN.

Ông Nguyễn Quang Huy (Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường ĐH Nguyễn Trãi) dự báo lãi suất huy động có thể tăng thêm khoảng 0,5%/năm trong năm 2026 là kịch bản có cơ sở. Dù mức tăng không quá lớn, nhưng trong bối cảnh nền kinh tế đang tìm điểm cân bằng giữa ổn định vĩ mô và duy trì tăng trưởng, mỗi biến động của lãi suất đều mang ý nghĩa định hướng dòng tiền và tâm lý thị trường.

"Lãi suất tiết kiệm tăng thêm do áp lực cân đối nguồn vốn trung - dài hạn. Khi nhu cầu tín dụng phục hồi sau giai đoạn trầm lắng, NH cần củng cố nguồn vốn huy động để đảm bảo tỷ lệ an toàn vốn. Việc điều chỉnh tăng nhẹ lãi suất tiết kiệm là công cụ phổ biến nhằm thu hút dòng tiền nhàn rỗi quay trở lại hệ thống. Đồng thời, lãi suất phải duy trì thực dương nhằm tránh dòng tiền dịch chuyển sang các kênh đầu tư khác như vàng. Thêm vào đó, cạnh tranh giữa các NH thu hút vốn cũng tăng lên. Một số NH quy mô vừa và nhỏ có xu hướng điều chỉnh lãi suất để gia tăng thị phần huy động", chuyên gia này phân tích.

Cũng theo ông Huy, nguyên tắc thị trường cho thấy chi phí vốn đầu vào tăng sẽ tạo áp lực lên lãi suất cho vay. Tuy nhiên, mức độ truyền dẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Trong ngắn hạn, NH có thể chấp nhận thu hẹp biên lợi nhuận để giữ ổn định lãi vay, đặc biệt với các lĩnh vực ưu tiên như sản xuất - kinh doanh, xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy vậy, nếu lãi suất huy động tăng thêm khoảng 0,5% và duy trì ổn định ở mức cao hơn trong thời gian dài, mặt bằng lãi suất cho vay khó có thể đứng yên hoàn toàn. Khả năng cao lãi vay tiêu dùng và bất động sản chịu tác động sớm hơn do hệ số rủi ro cao, còn lãi vay sản xuất - kinh doanh có thể được điều tiết linh hoạt nhằm hỗ trợ tăng trưởng.