Một động thái mới giữa biên giới Nga và Triều Tiên gây chú ý

Động thái mới ở biên giới Nga - Triều Tiên

Nga và Triều Tiên sắp hoàn thành cây cầu đường bộ đầu tiên nối liền hai nước, theo Guardian.

Cây cầu bắc qua sông Tumen, kết nối Khasan ở vùng Viễn Đông của Nga với Tumangang của Triều Tiên, một khu vực biên giới hẻo lánh, dân cư thưa thớt, nơi dòng sông tạo thành đoạn cuối của đường biên giới trước khi đổ ra biển.

Cửa khẩu đi kèm cây cầu hiện gần như đã hoàn thành. Triều Tiên đã hoàn tất phần việc của mình, bao gồm các cơ sở hải quan và kiểm dịch, trước thời điểm dự kiến đưa vào hoạt động ngày 19/6. Tuy nhiên, phía Nga chậm tiến độ ở khu vực biên giới và đến nay vẫn chưa có thông báo về thời điểm mở cửa mới.

Chính quyền Nga và Triều Tiên cho biết dự án nhằm mở rộng thương mại và du lịch giữa hai nước.

Tuy nhiên, theo Guardian, cây cầu này có thể đóng vai trò như một hành lang hậu cần quân sự kín đáo hơn là phục vụ mục tiêu thúc đẩy thương mại.

Nazar Myhun, người đứng đầu nhóm nghiên cứu nguồn mở tại Truth Hounds, cho rằng một trong những cơ sở của nhận định này là vận tải đường bộ dễ tránh sự giám sát của vệ tinh hơn so với đường sắt. Đây là một trong những phương thức mà phương Tây sử dụng để theo dõi hoạt động giữa Nga và Triều Tiên.

Cây cầu mới bắc qua sông Tumen được xây dựng song song với cầu Hữu nghị, tuyến đường sắt duy nhất hiện nay nối liền hai nước.

Theo ông Myhun, mạng lưới đường bộ của Nga và Triều Tiên rộng lớn hơn nhiều so với mạng lưới đường sắt, khiến việc giám sát toàn bộ trở nên khó khăn hơn. Ngoài ra, việc bốc dỡ hàng hóa từ xe tải diễn ra nhanh hơn so với toa tàu, vốn thường phải dừng lâu hơn và dễ bị vệ tinh ghi lại hình ảnh.

"Loại toa xe lửa xuất hiện trong hình ảnh tiết lộ rất nhiều thông tin về hàng hóa, và một số loại hàng hóa được vận chuyển trên các toa xe lửa hở, điều này cho phép nhận dạng chúng", Myhun nói với Guardian.

"Ngược lại, xe tải hầu như luôn trông giống nhau trong ảnh vệ tinh."

Ông Myhun cũng cho biết hàng hóa vận chuyển bằng đường bộ có thể được bốc dỡ ở nhiều địa điểm khác nhau, trong khi vận tải đường sắt phụ thuộc vào số lượng hạn chế các ga cố định.

Về phía Nga, các quan chức mô tả dự án là động lực thúc đẩy hợp tác kinh tế. Bộ trưởng Giao thông Nga Andrey Nikitin cho biết: "Việc khánh thành cây cầu đường bộ mới sẽ thúc đẩy thương mại song phương, tối ưu hóa hậu cần, tăng cường mối quan hệ văn hóa và biến các khu vực biên giới thành những trung tâm kinh tế phát triển năng động."

Hãng thông tấn nhà nước Triều Tiên KCNA cũng cho rằng cây cầu sẽ thúc đẩy "việc đi lại của người dân, du lịch và lưu thông hàng hóa" giữa hai nước.

Trong khi đó, Truth Hounds nhận định cơ sở kinh tế của dự án chưa thực sự thuyết phục. Theo tổ chức này, chi phí xây dựng cây cầu ước tính hơn 100 triệu USD, trong khi kim ngạch thương mại song phương chỉ đạt 34 triệu USD trong năm 2024. Hoạt động du lịch từ Nga sang Triều Tiên vẫn được kiểm soát chặt chẽ, chủ yếu dưới hình thức các tour có hướng dẫn viên, với khoảng 10.000 du khách Nga trong năm 2025. Bình Nhưỡng, điểm đến của phần lớn khách quốc tế, nằm cách cửa khẩu hơn 500 km.

Một liên minh quân sự đang phát triển?

Cây cầu bắc qua sông Tumen dài khoảng 1 km, rộng 7 m với hai làn xe và là một phần của toàn bộ công trình dài khoảng 4,7 km, bao gồm cả đường dẫn. Hình ảnh vệ tinh cũng cho thấy phía Nga đang xây dựng thêm hạ tầng hỗ trợ, trong đó có một bãi đáp trực thăng.

Trong khi đó, tuyến đường sắt hiện hữu vẫn chịu hạn chế do sự khác biệt về khổ đường ray giữa Nga và Triều Tiên. Điều này buộc các đoàn tàu phải thay đổi bộ bánh xe để tiếp tục di chuyển trên mạng lưới đường sắt của nước còn lại, một trở ngại mà vận tải đường bộ không gặp phải.

Trước đây, các nhà nghiên cứu nguồn mở đã sử dụng ảnh vệ tinh theo dõi hoạt động trên tuyến đường sắt để giám sát các chuyến vận chuyển vũ khí bị nghi ngờ giữa hai nước.

Việc xây dựng cây cầu được triển khai sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un ký Hiệp định Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 6/2024. Theo Guardian, quan hệ quân sự giữa hai nước sau đó tiếp tục được tăng cường, với việc Triều Tiên cung cấp binh sĩ, đạn pháo và tên lửa đạn đạo để hỗ trợ Nga trong xung đột tại Ukraine.

Năm 2023, Reuters đưa tin hình ảnh vệ tinh cho thấy khoảng 2.000 container được vận chuyển từ cảng Rason của Triều Tiên sang Nga. Theo Reuters, số hàng này được cho là chứa đạn pháo và có thể cả tên lửa tầm ngắn.

Ông Kim Jong-un sau đó đã ca ngợi các binh sĩ Triều Tiên tham chiến cùng Nga và khánh thành khu nhà ở dành cho gia đình những người thiệt mạng.