Cuộc đại tu linh kiện quy mô lớn
Dự án máy bay SJ-100 được sản xuất tại nhà máy ở thành phố Komsomolsk-on-Amur (Nga) là phiên bản thay thế hoàn toàn linh kiện ngoại nhập của dòng Sukhoi Superjet 100 trước đây. Trong quá trình vận hành các thế hệ Superjet đầu tiên, các hãng hàng không khai thác đã ghi nhận không ít phàn nàn về tính ổn định và dịch vụ hậu mãi. Điều này buộc các nhà thiết kế Nga phải tái cấu trúc toàn bộ nền tảng kỹ thuật khi triển khai phiên bản tự chủ SJ-100.
Để loại bỏ sự phụ thuộc vào linh kiện phương Tây, nhà sản xuất đã phải thay thế phần lớn thiết bị và hệ thống trên máy bay. Quá trình này đòi hỏi việc điều chỉnh thiết kế khí động học, cải tiến khung thân và thực hiện một khối lượng khổng lồ các bài thử nghiệm mới trên mặt đất lẫn trên không. Thay đổi quan trọng nhất nằm ở hệ thống động cơ: dòng động cơ SaM146 hợp tác với Pháp được thay thế hoàn toàn bằng động cơ PD-8 do Nga tự phát triển.
Thống kê từ nhà sản xuất cho thấy hàng chục hệ thống phức tạp từ khí tài điện tử máy bay, hệ thống điều khiển bay đến trang thiết bị nội thất đều đã được nội địa hóa. Giới chức địa phương đánh giá những cải tiến sâu rộng này không chỉ giúp Nga tự chủ chuỗi cung ứng mà còn nâng cao đáng kể chất lượng hoàn thiện của tàu bay.
Tuyên bố gây chú ý về độ an toàn so với Airbus và Boeing
Nhận định về bước tiến mới của dòng máy bay nội địa, Thống đốc vùng Khabarovsk, ông Dmitry Demeshin, đã đưa ra tuyên bố thu hút sự chú ý lớn từ dư luận. Ông khẳng định việc thay thế linh kiện và tái thiết kế đồng bộ đã giúp SJ-100 đạt tiêu chuẩn chất lượng vượt trội so với các thế hệ tiền nhiệm. Theo ông, SJ-100 thậm chí có thể đạt chỉ số an toàn cao hơn các dòng máy bay thương mại phổ biến của Airbus hay Boeing.
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng cần có kết quả từ một nghiên cứu so sánh định lượng công khai. Đánh giá độ an toàn của một dòng máy bay đòi hỏi dữ liệu thống kê từ hàng triệu giờ bay thực tế trong nhiều điều kiện thời tiết và hạ tầng khác nhau. Trong khi Airbus A320 hay Boeing 737 đã có hàng chục năm tích lũy dữ liệu vận hành toàn cầu, SJ-100 hiện vẫn đang trong giai đoạn hoàn tất các thử nghiệm cấp chứng nhận.
Thử thách thực tế
Mối quan tâm lớn nhất của các chuyên gia hàng không hiện nay là khả năng phát sinh hỏng hóc trong giai đoạn đầu vận hành thương mại. Việc đạt chứng nhận xuất xưởng chỉ xác nhận máy bay đáp ứng đủ tiêu chuẩn thiết kế và an toàn tối thiểu theo quy định. Một số lỗi kỹ thuật và sự cố phát sinh do tương tác phức tạp giữa các hệ thống mới chỉ có thể bộc lộ sau khi máy bay tích lũy đủ số giờ bay tích lũy trên không.
Bản thân đại diện Bộ Công Thương Nga cũng thẳng thắn thừa nhận thực tế này. Bộ trưởng Anton Alikhanov từng lưu ý rằng các trục trặc kỹ thuật nhỏ phát sinh ở dòng sản phẩm mới là điều khó tránh khỏi. Việc phát hiện và xử lý triệt để các lỗi này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa hãng hàng không và nhà sản xuất trong vài năm đầu khai thác.
Theo kế hoạch được công bố, SJ-100 dự kiến sẽ bắt đầu được sản xuất hàng loạt vào mùa thu năm 2026 và chính thức cất cánh trên các tuyến bay thương mại thường lệ trước khi năm 2026 kết thúc. Mức độ tin cậy của động cơ PD-8 cũng như tính sẵn có của linh kiện thay thế trong nước sẽ là hai yếu tố quyết định sự thành bại của dự án này.
