Tập đoàn bán lẻ Mỹ Kroger, được thành lập từ năm 1883 tại Cincinnati, bang Ohio, vừa công bố kế hoạch chấm dứt hoạt động khoảng 60 cửa hàng kém hiệu quả trong vòng 18 tháng tới. Quyết định không chỉ là một bước tái cơ cấu nội bộ, mà còn phản ánh bức tranh rộng hơn: ngành bán lẻ toàn cầu đang bước vào giai đoạn sàng lọc khốc liệt.
Việc đóng cửa hàng loạt chi nhánh được đưa ra sau khi Kroger báo cáo doanh số giảm 200 triệu USD, từ 45,3 tỷ USD xuống còn 45,1 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước. Việc đóng cửa các điểm bán hoạt động dưới kỳ vọng là nhằm tối ưu hóa chi phí, tái phân bổ nguồn lực và tập trung vào các khu vực có biên lợi nhuận tốt hơn.
Tập đoàn nhấn mạnh rằng số cửa hàng bị ảnh hưởng chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng hệ thống gần 2.800 siêu thị trên toàn nước Mỹ. Tuy nhiên, thông điệp gửi ra thị trường lại không hề nhỏ: ngay cả một “ông lớn” hơn 140 năm tuổi cũng phải thu hẹp quy mô để bảo vệ lợi nhuận.
Trong bối cảnh lạm phát cao kéo dài suốt hai năm qua tại Mỹ và châu Âu, người tiêu dùng ngày càng thận trọng hơn với chi tiêu. Các khảo sát của McKinsey và Deloitte cho thấy xu hướng chuyển sang mua nhãn hàng riêng (private label), săn khuyến mãi và giảm mua các sản phẩm không thiết yếu đang gia tăng mạnh.
Kroger, giống như nhiều chuỗi siêu thị truyền thống, chịu sức ép kép: một mặt phải giữ giá cạnh tranh để giữ chân khách hàng, mặt khác phải đối diện chi phí vận hành tăng cao, từ tiền thuê mặt bằng, logistics cho tới nhân công. Biên lợi nhuận ngành siêu thị vốn đã mỏng, nay càng dễ bị bào mòn.
Không riêng Kroger, nhiều nhà bán lẻ lớn cũng đang điều chỉnh chiến lược. Walmart liên tục tái cơ cấu chuỗi cung ứng và tăng đầu tư vào thương mại điện tử để duy trì vị thế dẫn đầu. Target trong năm qua cũng phải đối mặt với lượng hàng tồn kho cao và nhu cầu tiêu dùng biến động. Trong khi đó, Amazon tiếp tục mở rộng hạ tầng logistics và tự động hóa, gia tăng áp lực cạnh tranh lên hệ thống siêu thị truyền thống.
Một trong những thách thức lớn nhất của bán lẻ hiện đại là sự thay đổi hành vi tiêu dùng. Đại dịch COVID-19 đã thúc đẩy mạnh mẽ thương mại điện tử, và dù khách hàng đã quay lại cửa hàng vật lý, xu hướng mua sắm trực tuyến và giao hàng tận nhà vẫn duy trì ở mức cao hơn trước dịch.
Kroger từng đặt cược vào thương mại điện tử thông qua các trung tâm phân phối tự động và hợp tác công nghệ. Tuy nhiên, chi phí đầu tư lớn trong khi lợi nhuận chưa tương xứng khiến chiến lược này cần thời gian dài để chứng minh hiệu quả. Việc đóng các cửa hàng kém hiệu quả có thể được xem là cách tập đoàn “giảm tải” để dồn lực cho chuyển đổi số.
Trên phạm vi toàn cầu, nhiều thương hiệu bán lẻ cũng đang thu hẹp mạng lưới vật lý. Tại Anh, các chuỗi siêu thị phải cắt giảm diện tích mặt bằng do chi phí năng lượng tăng cao. Ở châu Á, nhiều trung tâm thương mại chứng kiến tỷ lệ lấp đầy giảm khi người tiêu dùng chuyển sang mua sắm trực tuyến.
Theo báo cáo của PwC và Bain & Company, ngành bán lẻ toàn cầu đang bước vào giai đoạn “tối ưu hóa quy mô”. Các doanh nghiệp không còn chạy đua mở rộng điểm bán bằng mọi giá, mà tập trung vào hiệu suất từng cửa hàng. Những địa điểm không đạt chuẩn doanh thu trên mỗi mét vuông hoặc không đáp ứng lợi nhuận mục tiêu sẽ bị loại bỏ.
Quyết định của Kroger vì thế mang tính chiến lược hơn là phản ứng tức thời. Giới phân tích nhận định việc cắt giảm 60 cửa hàng có thể giúp tập đoàn tiết kiệm chi phí dài hạn và cải thiện biên lợi nhuận trong bối cảnh môi trường kinh doanh bất ổn.
Tuy nhiên, động thái cũng phản ánh thực tế: ngành bán lẻ truyền thống đang phải thích nghi nhanh hơn bao giờ hết. Khi người tiêu dùng ngày càng nhạy cảm về giá và có nhiều lựa chọn mua sắm hơn, lợi thế quy mô không còn đủ để bảo đảm an toàn.
Theo: Reuters, CNN
