Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo lần 2 Nghị quyết về phát triển công dân số. Cơ quan soạn thảo tiếp tục đề xuất quy định về hệ thống điểm công dân số - được triển khai trên ứng dụng VNeID.
Công dân số được phân loại căn cứ theo điểm đánh giá gồm: chưa đạt mức độ tham gia cơ bản, đạt mức độ tham gia cơ bản, đạt mức độ tham gia tích cực.
Điểm công dân số nhằm khuyến khích người dân tham gia tích cực vào chương trình phát triển công dân số, chứ không áp dụng để xử phạt, hạn chế quyền và lợi ích hợp pháp. Tùy vào mức điểm đánh giá, công dân số sẽ được ưu đãi miễn, giảm hàng trăm loại phí, lệ phí khác nhau (khai sinh, khai tử, kết hôn, cư trú; cấp lại đăng ký, biển số, giấy tờ xe, giấy phép…).
Hệ thống điểm công dân số được đề xuất triển khai trên ứng dụng VNeID
ẢNH: TUYẾN PHAN
Góp ý về nội dung trên, Bộ Tài chính đề nghị đánh giá tác động cụ thể của chính sách miễn, giảm thuế, phí, lệ phí... như đề xuất tại dự thảo.
Theo tính toán của cơ quan này, việc dự kiến giảm 10% mức thu thuế thu nhập cá nhân và lệ phí trước bạ đối với chuyển nhượng bất động sản, lệ phí trước bạ đối với đăng ký xe cùng với miễn giảm phí và lệ phí sẽ khiến ngân sách giảm thu khoảng 15.000 tỉ đồng/năm.
Con số trên sẽ gây tác động lớn đến ngân sách nhà nước, trong khi nhu cầu chi giai đoạn tới dự báo sẽ rất lớn, nhất là cho xóa đói giảm nghèo, đảm bảo an sinh xã hội, phát triển cơ sở hạ tầng, KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Song, theo Bộ Công an, số giảm thu ngân sách như đã đề cập cần được xem xét là khoản "đầu tư phát triển" chứ không đơn thuần là hụt thu ngân sách.
Việc giảm thu ngắn hạn giúp kiến tạo động lực chuyển đổi số là bước đi cần thiết, phù hợp với xu thế chung.
Mặt khác, số giảm thu ngân sách này ít hơn số tiền thu được từ giá trị kinh tế, thị trường, số tiền tiết kiệm cho xã hội.
Bộ Công an tính toán giá trị kinh tế tăng thêm cho xã hội mỗi năm được ước tính theo công thức: giá trị kinh tế tăng thêm/năm = 14.954 tỉ đồng (số giảm thu ngân sách) × 1,5 (hệ số lan tỏa kinh tế vĩ mô) = 22.431 tỉ đồng. Trong đó, Nhà nước ước tính có thể thu hồi ngay khoảng 3.500 - 4.500 tỉ đồng từ các khoản thuế gián thu như VAT, thuế thu nhập doanh nghiệp.
Phân loại mức độ công dân số theo đề xuất của Bộ Công an
ẢNH: CMH
Lợi ích to lớn về cả kinh tế và xã hội
Vẫn theo Bộ Công an, Việt Nam đã có hơn 80 triệu tài khoản định danh điện tử. Nếu áp dụng chính sách ưu đãi thuế để khuyến khích khoảng 1/3 số tài khoản này trở thành công dân số tích cực (khoảng 26,6 triệu người), thường xuyên mua sắm qua các kênh trực truyến, qua đó thúc đẩy các doanh nghiệp, hộ kinh doanh qua hình thức thương mại điện tử có thể đạt quy mô nền kinh tế số khoảng 26 tỉ USD (tương ứng với khoảng 650.000 tỉ đồng).
Đây là một trong những tác động rất lớn góp phần vào tăng trưởng GDP của Việt Nam đạt mục tiêu 2 con số vào năm 2026, đồng thời thúc đẩy việc thu thuế, kê khai thuế minh bạch doanh thu của hộ kinh doanh, doanh nghiệp do được đối soát, trung thực qua việc người dân kê khai giá trị mua hàng, kiểm tra hóa đơn mua hàng chính xác để được giảm thuế.
Bộ Công an ước tính giá trị đóng góp cho nền kinh tế mỗi năm từ việc chống thất thu thuế là gần 8.000 tỉ đồng, từ thị trường thương mại điện tử tăng thêm là 13.000 tỉ đồng.
Mặt khác, nếu mỗi công dân số tích cực thực hiện ít nhất 1 dịch vụ công trực tuyến mỗi năm, số tiền tiết kiệm cho xã hội mỗi năm ước tính hơn 13.000 tỉ đồng (tương ứng 495.000 đồng/hồ sơ).
Như vậy, tổng số tiền thu được hàng năm khoảng 56.5000 tỉ đồng, lớn hơn nhiều so với mức giảm nguồn thu ngân sách.
Và không chỉ có lợi ích trực tiếp về tài chính, Bộ Công an cho rằng, khoản tiền miễn, giảm thực chất là "để lại" trong nhân dân và doanh nghiệp. Số tiền này sẽ trực tiếp quay trở lại nền kinh tế thông qua chi tiêu, mua sắm và tái đầu tư, các dịch vụ số, thương mại điện tử từ đó kích thích sản xuất kinh doanh, tạo ra nguồn thu thuế gián tiếp bù đắp lại phần hụt thu ban đầu.
Việc giảm mạnh thuế, phí khi giao dịch trực tuyến, đặc biệt là trong chuyển nhượng bất động sản, sang tên phương tiện sẽ khuyến khích người dân kê khai đúng giá trị thực tế, thực hiện sang tên chính chủ thay vì giao dịch tay hoặc kê khai giá thấp để né thuế. Điều này về lâu dài sẽ giúp mở rộng cơ sở tính thuế, tăng tính minh bạch của thị trường tài sản.
Tuy vậy, cũng có thách thức là việc gây áp lực lên cân đối ngân sách địa phương và nguồn thu của các đơn vị sự nghiệp công lập trong ngắn hạn. Để khắc phục, Bộ Công an đề xuất Bộ Tài chính có phương án điều tiết ngân sách phù hợp.
