Hồi trẻ, tôi từng thấy cách đón Tết đó thật thiếu không khí. Nhưng đến tuổi phải tự lo tiền điện, tiền chợ, tiền lì xì, tôi mới hiểu: mẹ tôi không keo kiệt, bà chỉ đang sống có chiến lược.
Trong khi nhiều gia đình chi 30–50 triệu đồng mỗi dịp Tết, nhà tôi gần như không "đội" thêm ngân sách.
Vì sao?
Không chạy theo vòng xoáy chúc Tết - lì xì
Nhà tôi không tụ tập họ hàng rình rang. Chỉ thăm hỏi vài gia đình thân thiết, không tiệc tùng linh đình.
Không đi lại nhiều đồng nghĩa không tốn:
- Quà biếu Tết: 5–10 triệu
- Lì xì con cháu: 3–5 triệu
- Ăn uống tiếp khách: 3–7 triệu
- Chỉ riêng khoản "quan hệ xã giao", nhiều gia đình có thể chi 10–20 triệu đồng.
Nhà tôi? Gần như bằng 0.
- Không phải cắt đứt tình thân, chỉ là giản lược những thứ mang tính hình thức.
Không mua trứng - vì đã tự nuôi
Mẹ tôi nuôi gà quanh năm. Mỗi ngày có vài quả trứng, đủ ăn, thậm chí dư còn bán.
Ở thành phố, một tháng tiền trứng của gia đình 3–4 người có thể 300.000–400.000 đồng. Một năm là 4–5 triệu đồng. Khoản này nhà tôi không tốn.
Không phải ai cũng nuôi gà được, nhưng tư duy "tự chủ thực phẩm" chính là cách tiết kiệm bền vững: trồng rau, nấu ăn tại nhà, hạn chế phụ thuộc vào siêu thị.
Không phát sinh chi phí sưởi, điện mùa lạnh
Ở thành phố, mùa đông thường kéo theo:
- Điện: 800.000–1.200.000 đồng/tháng
- Gas: 300.000–400.000 đồng/tháng
- Chỉ 4–5 tháng lạnh có thể ngốn 6–10 triệu đồng.
Ở quê, mẹ tôi dùng bếp củi. Củi khô từ vườn, không phải mua.
Càng phụ thuộc nhiều vào tiện nghi hiện đại, chi phí cố định càng cao. Mẹ tôi chọn cách sống ít phụ thuộc hơn.
Không mua rau vì có vườn sau nhà
Rau hiện nay 15.000–30.000 đồng/kg. Một gia đình thành thị có thể chi 1–2 triệu đồng/tháng tiền rau củ.
Sau nhà mẹ tôi là một mảnh vườn nhỏ. Mùa đông có bắp cải, khoai tây, bí ngô. Mùa hè có rau muống, mồng tơi. Quanh năm có dưa muối dự trữ.
Một năm có thể tiết kiệm 12–20 triệu đồng tiền rau. Quan trọng hơn, không có áp lực "hôm nay phải mua gì".
Không mua quần áo mới dịp Tết
Đây là điều khiến tôi từng "quê" nhất. Bạn bè sắm váy áo mới, còn mẹ tôi mặc lại đồ năm ngoái. Có bộ mua rồi nhưng để dành năm sau mới mặc.
Nếu một gia đình 3 người mỗi dịp Tết chi 5–6 triệu tiền quần áo, 10 năm là 50–60 triệu đồng. Mẹ tôi chọn giữ khoản đó lại.
Một cái Tết "không phát sinh thêm" tiết kiệm bao nhiêu?
Nếu cộng những khoản phổ biến:
- Quà cáp – lì xì: 10–20 triệu
- Rau củ: 12–20 triệu/năm
- Trứng: 4–5 triệu/năm
- Điện mùa lạnh: 6–10 triệu
- Quần áo Tết: 5–6 triệu
Tổng có thể lên đến 40–60 triệu đồng mỗi năm.
Đó không phải con số nhỏ.
Hồi 20 tuổi, tôi nghĩ có tiền là phải tiêu cho "ra Tết". Đến tuổi 30+, tôi mới hiểu: thu nhập không tăng mãi, chi phí thì luôn chờ phía trước.
Cha mẹ tôi không giàu nhờ đầu tư mạo hiểm. Họ giàu nhờ không tiêu những khoản không cần thiết. Tết không nhất thiết phải tốn kém mới là đủ đầy.
Đôi khi, một cái Tết không phát sinh thêm chi phí lại là cái Tết giúp gia đình nhẹ đầu nhất.
