Một bài đăng ẩn danh trên một group chuyên chia sẻ chuyện hôn nhân - gia đình mới đây đã thu hút hàng chục nghìn lượt tương tác. Nhân vật chính là một người vợ, một nàng dâu, đồng thời là người làm bảng Excel chi tiêu cho cả gia đình suốt một năm qua.
Câu chuyện bắt đầu từ một chi tiết tưởng rất nhỏ: Tết năm nay, hai vợ chồng có thu nhập khoảng 100 triệu/tháng, biếu Tết nhà nội 2 triệu đồng, nhưng bị người trong nhà mỉa mai là "không hiếu thảo, keo kiệt". Không tranh cãi, không cãi vã, người vợ chọn cách… đăng toàn bộ bảng chi tiêu gia đình lên mạng xã hội.
Ảnh minh hoạ
Và từ đó, rất nhiều người mới giật mình nhận ra: 100 triệu không phải là "dư dả", ít nhất là trong một gia đình thành thị có con nhỏ, có trách nhiệm với hai bên nội ngoại và phải lo một cái Tết tròn vai.
Khi thu nhập cao không đồng nghĩa với giàu
Theo chia sẻ, tổng thu nhập của hai vợ chồng dao động quanh mức 95–105 triệu/tháng. Con số nghe qua đủ khiến nhiều người nghĩ ngay đến hai chữ "có điều kiện". Nhưng bảng chi tiêu được công bố lại kể một câu chuyện hoàn toàn khác.
Tiền cố định mỗi tháng bao gồm:
Trả góp tiền mua nhà: hơn 20 triệu
Học phí và chi phí cho con: gần 15 triệu
Sinh hoạt phí (ăn uống, điện nước, xăng xe, internet): khoảng 18 - 20 triệu
Trả nợ vay trước đó: 10 triệu
Quần áo, bảo hiểm, y tế, hiếu hỉ, phát sinh: 10 triệu
Chưa tính đến tiết kiệm, riêng các khoản "không thể không chi" đã ngốn hơn 70 triệu mỗi tháng. Phần còn lại được chia cho tiết kiệm, dự phòng rủi ro và… Tết.
Trong bảng chi tiêu Tết được đăng tải, người vợ liệt kê chi tiết:
Biếu Tết hai bên nội ngoại/ Mua quà Tết cho ông bà, bố mẹ, họ hàng thân/ Lì xì cho trẻ nhỏ/ Tiền về quê, xăng xe, ăn uống, phát sinh/ Mua sắm Tết cho gia đình nhỏ...
Tổng chi phí Tết năm nay của gia đình rơi vào khoảng 40 triệu đồng - tương đương gần nửa tháng thu nhập. Trong đó, khoản biếu Tết được chia tương đối cân bằng giữa hai bên. Nhà nội nhận 2 triệu tiền mặt kèm quà, nhà ngoại mức tương đương.
"Không phải không thể biếu nhiều hơn, nhưng nếu tăng khoản này thì phải cắt khoản khác. Tiết kiệm, quỹ dự phòng hay chi cho con đều không phải thứ có thể bỏ," người vợ viết.
Ảnh minh hoạ
Tết - khoản chi không nằm trên giấy lương nhưng luôn nằm trên vai con dâu
Điều khiến bài đăng gây tranh luận không nằm ở con số 2 triệu, mà ở phản ứng từ gia đình chồng. "Lương 100 triệu mà biếu Tết có từng đó", câu nói nghe qua tưởng chỉ là so sánh, nhưng lại đặt ra một tiêu chuẩn ngầm: thu nhập cao thì biếu nhiều, nếu không là thiếu hiếu thảo.
Không ít bình luận đồng cảm: "Thu nhập là của hai vợ chồng, nhưng trách nhiệm chứng minh hiếu thảo lại đặt lên vai người vợ"; "Không ai hỏi tiền tiết kiệm còn bao nhiêu, chỉ hỏi Tết biếu được mấy triệu".
Người vợ khẳng định việc công bố bảng chi tiêu không nhằm than khổ hay so đo với gia đình chồng. "Chỉ là tôi mệt vì cứ phải nghe câu 'lương cao thì phải thế này, phải thế kia' mà không ai hỏi chúng tôi còn lại được bao nhiêu sau một năm".
Bài đăng kết thúc bằng một câu ngắn nhưng gây nhiều suy nghĩ: "Thu nhập cao không đồng nghĩa với giàu. Và Tết, với nhiều gia đình trẻ, đang là một gánh nặng tài chính hơn là niềm vui."
Có lẽ, điều khiến câu chuyện này lan rộng không phải vì nó quá đặc biệt, mà vì nó quá quen. Rất nhiều gia đình trẻ đang sống trong một nghịch lý rõ ràng: làm ra nhiều tiền hơn thế hệ trước, nhưng áp lực chi tiêu, đặc biệt là mỗi dịp Tết, lại nặng nề hơn gấp bội. Khi chi phí sống leo thang, trách nhiệm với gia đình hai bên chồng chéo, còn tích lũy thì luôn đứng sau những khoản "không thể không chi", thì một con số bị đem ra so sánh cũng đủ khiến người ta tổn thương.
Trong vòng xoáy ấy, Tết không còn đơn thuần là dịp sum họp, mà trở thành thời điểm mọi khoản thu, chi bị soi kỹ hơn bao giờ hết. Người ta ít hỏi năm qua bạn sống ra sao, vất vả thế nào, mà chỉ nhìn vào một phong bì để đánh giá cả một mối quan hệ. Và đáng buồn hơn, người bị tổn thương nhiều nhất thường không phải là người làm ra tiền, mà là người đứng ra sắp xếp, cân đối, lo liệu, những người âm thầm gánh trách nhiệm giữ hòa khí cho cả gia đình.
Tết, suy cho cùng, đáng lẽ là lúc để nhẹ lòng. Nhưng với không ít người, đó lại là mùa phải tự giải thích, tự chứng minh và tự phòng vệ trước những so sánh vô hình.
