Theo báo cáo mới công bố, Chứng khoán MB (MBS) nhận định bức tranh lợi nhuận của nhóm xây dựng và vật liệu xây dựng trong nửa cuối năm 2026 sẽ có sự phân hóa rõ nét.
Trong đó, các doanh nghiệp xây lắp sẽ chịu áp lực từ giá nguyên vật liệu tăng cao dù khối lượng công việc (backlog) tiếp tục cải thiện, trong khi ngành thép được kỳ vọng duy trì động lực từ thị trường nội địa nhưng hoạt động xuất khẩu vẫn kém khả quan.
MBS cho rằng những doanh nghiệp giữ vị thế đầu ngành, sở hữu sản lượng tiêu thụ nội địa lớn hoặc có backlog tăng trưởng tích cực sẽ có khả năng chống chịu tốt hơn trước áp lực suy giảm lợi nhuận trong những tháng cuối năm.
Dự báo KQKD của các doanh nghiệp ngành Xây dựng và Vật liệu XD. Nguồn: MBS
Doanh nghiệp xây dựng chịu sức ép từ giá vật liệu
Trong báo cáo cập nhật triển vọng quý II/2026, MBS đánh giá nhóm doanh nghiệp xây lắp tiếp tục hưởng lợi từ tiến độ giải ngân đầu tư công và sự phục hồi của hoạt động xây dựng dân dụng. Tuy nhiên, đà tăng của giá nguyên vật liệu được dự báo sẽ tạo sức ép đáng kể lên biên lợi nhuận, khiến kết quả kinh doanh giữa các doanh nghiệp có sự phân hóa.
Theo số liệu của Bộ Tài chính, tổng vốn đầu tư công được giải ngân trong quý II đạt hơn 219.000 tỷ đồng, tăng khoảng 10% so với cùng kỳ năm trước và hoàn thành 21,6% kế hoạch cả năm. Đây được xem là động lực quan trọng giúp duy trì nhu cầu thi công các công trình hạ tầng trong giai đoạn này.
Không chỉ vậy, nhiều dự án PPP quy mô lớn như BT Sông Hồng, 5 tuyến metro tại Hà Nội và tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội – Quảng Ninh cũng được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo nguồn việc cho các doanh nghiệp xây lắp trong giai đoạn 2026–2030.
Ở mảng xây dựng dân dụng, triển vọng được cải thiện nhờ mục tiêu tăng mạnh nguồn cung nhà ở xã hội, dự kiến cao hơn khoảng 50% so với cùng kỳ trong năm 2026, cùng với các chính sách thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê.
Xét từng doanh nghiệp, Coteccons (Mã: CTD) được MBS dự báo có giá trị backlog vượt 62.000 tỷ đồng, tăng khoảng 42% so với cùng kỳ. Động lực chủ yếu đến từ việc doanh nghiệp tham gia triển khai nhiều dự án PPP cùng các chủ đầu tư lớn như Apec Phú Quốc của Sun Group và sân bay Gia Bình của Masterise.
Dù sở hữu lượng công việc tích cực, lợi nhuận ròng quý II/2026 của CTD vẫn được ước đạt khoảng 100 tỷ đồng, giảm 49% so với cùng kỳ. MBS cho rằng nguyên nhân đến từ nền lợi nhuận cao của cùng kỳ năm trước, số lượng dự án được bàn giao ít hơn, đồng thời doanh nghiệp đã hoàn thành kế hoạch lợi nhuận trong niên độ tài chính 2025–2026.
Nếu tính theo niên độ tài chính, lợi nhuận của CTD vẫn được dự báo tăng khoảng 61%, còn cả năm 2026 ước đạt 929 tỷ đồng, tăng 20%.
Trong khi đó, Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP HCM (Mã: CII) được kỳ vọng tăng trưởng nhờ lưu lượng phương tiện tại các dự án BOT tăng khoảng 10% so với cùng kỳ, còn hoạt động xây dựng tiếp tục duy trì ổn định. Backlog của doanh nghiệp cũng được dự báo tăng khoảng 30% nhờ dự án mở rộng cao tốc Trung Lương – Mỹ Thuận.
Theo ước tính của MBS, lợi nhuận ròng quý II có thể đạt khoảng 40 tỷ đồng, tăng 11%, còn cả năm 2026 dự kiến đạt 191 tỷ đồng, tăng 44%.
Với Vinaconex (Mã: VCG), backlog được kỳ vọng tăng khoảng 7% so với cùng kỳ. Trong quý II, lợi nhuận ròng ước đạt 300 tỷ đồng, giảm nhẹ 3%. Theo MBS, nguyên nhân chủ yếu là biên lợi nhuận gộp của mảng xây lắp có thể thu hẹp khoảng 0,5 điểm phần trăm do giá nguyên vật liệu tăng.
Dù vậy, doanh thu vẫn được kỳ vọng tăng khoảng 5% nhờ lượng công việc đã ký kết ở mức khả quan. Lợi nhuận ròng cả năm 2026 của doanh nghiệp được dự báo đạt khoảng 1.230 tỷ đồng, giảm 69%.
Đầu tư Hạ tầng Giao thông Đèo Cả (Mã: HHV) là doanh nghiệp được kỳ vọng ghi nhận tăng trưởng ở cả hai mảng xây lắp và BOT. Trong đó, doanh thu xây lắp có thể tăng khoảng 15% nhờ các dự án Đồng Đăng – Trà Lĩnh và Quảng Ngãi – Hoài Nhơn, còn doanh thu BOT được kỳ vọng tăng khoảng 7% nhờ lưu lượng xe cải thiện.
Đồng thời, backlog của HHV cũng được dự báo tăng khoảng 15% nhờ dự án mở rộng cao tốc Trung Lương – Mỹ Thuận. Theo MBS, lợi nhuận ròng quý II/2026 của doanh nghiệp có thể đạt 165 tỷ đồng, tăng 23% so với cùng kỳ và cả năm đạt khoảng 670 tỷ đồng, tăng 12%.
Mặc dù triển vọng doanh thu nhìn chung vẫn tích cực, MBS lưu ý ngành xây lắp sẽ tiếp tục chịu áp lực lớn từ chi phí đầu vào. Giá nhiên liệu và thép xây dựng đều tăng khoảng 10% so với cùng kỳ, trong khi giá cát tăng gần 20%.
Diễn biến này không chỉ ảnh hưởng đến biên lợi nhuận của các nhà thầu mà còn có thể làm chậm tiến độ thi công, qua đó tác động đến doanh thu ghi nhận. Dù một số hợp đồng có cơ chế điều chỉnh theo biến động giá, MBS vẫn cho rằng mặt bằng chi phí nguyên vật liệu tăng cao sẽ gây sức ép lên lợi nhuận gộp của doanh nghiệp.
Ngành thép hưởng lợi từ đầu tư công
Trong khi ngành xây lắp chịu sức ép từ chi phí nguyên vật liệu, MBS cho rằng thị trường nội địa sẽ tiếp tục là động lực tăng trưởng chính của ngành thép trong quý II/2026. Nhu cầu tiêu thụ được hỗ trợ bởi tiến độ giải ngân đầu tư công duy trì tích cực cùng sự phục hồi của hoạt động xây dựng dân dụng.
Theo Bộ Tài chính, đến hết tháng 5/2026, vốn đầu tư công giải ngân đạt hơn 219.000 tỷ đồng, tăng khoảng 10% so với cùng kỳ và hoàn thành 21,6% kế hoạch năm. Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, với nguồn cung dự kiến tăng khoảng 40% so với cùng kỳ, cũng được kỳ vọng sẽ thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ thép trong nước.
Trên cơ sở đó, MBS dự báo sản lượng tiêu thụ thép nội địa trong quý II/2026 có thể đạt khoảng 8,2 triệu tấn, tăng 21% so với cùng kỳ. Trong đó, sản lượng thép xây dựng được kỳ vọng tăng 27%, còn thép cuộn cán nóng (HRC) tăng khoảng 24%, nhờ đóng góp từ Nhà máy Dung Quất 2 cũng như khả năng mở rộng thị phần trước nguồn thép nhập khẩu từ Trung Quốc.
Về mặt bằng giá, dù thị trường đã ghi nhận hai đợt điều chỉnh giảm trong quý, giá thép vẫn cao hơn cùng kỳ năm trước. Theo đó, giá thép xây dựng bình quân khoảng 570 USD/tấn, tăng 9%, trong khi giá HRC đạt khoảng 575 USD/tấn, tăng 8%.
Dù vậy, MBS cho rằng triển vọng lợi nhuận giữa các doanh nghiệp thép sẽ có sự phân hóa do khác biệt về cơ cấu sản phẩm, tỷ trọng tiêu thụ nội địa và xuất khẩu, cũng như khả năng kiểm soát chi phí nguyên liệu.
Trong bối cảnh nguồn cung tại Trung Quốc bị gián đoạn, giá than luyện cốc và quặng sắt tăng lần lượt khoảng 6% và 12% so với cùng kỳ, tạo áp lực lên biên lợi nhuận của các doanh nghiệp trong ngành.
Riêng Tập đoàn Hoà Phát (Mã: HPG) được MBS dự báo lợi nhuận ròng quý II/2026 đạt khoảng 5.000 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ. Kết quả này được hỗ trợ bởi doanh thu tăng khoảng 36% khi sản lượng tiêu thụ tăng 26% và giá bán bình quân tăng khoảng 10%.
Tuy nhiên, giá nguyên liệu đầu vào tăng khiến biên lợi nhuận gộp của doanh nghiệp dự kiến thu hẹp khoảng 1,5 điểm phần trăm so với cùng kỳ. Tính chung cả năm 2026, lợi nhuận ròng của HPG được dự báo đạt khoảng 22.200 tỷ đồng, tăng 38%.
Ở nhóm tôn mạ, triển vọng được đánh giá kém tích cực hơn khi biên lợi nhuận chịu áp lực từ giá HRC đầu vào tăng và chi phí tài chính gia tăng.
Cụ thể, Tập đoàn Hoa Sen (Mã: HSG) được dự báo ghi nhận lợi nhuận ròng quý II khoảng 270 tỷ đồng, giảm 9% so với cùng kỳ. Theo MBS, biên lợi nhuận gộp của doanh nghiệp có thể giảm khoảng 1 điểm phần trăm do giá HRC tăng, trong khi chi phí tài chính tăng tới 116%, lên khoảng 130 tỷ đồng. Dù kết quả quý II suy giảm, lợi nhuận ròng cả năm 2026 vẫn được kỳ vọng đạt khoảng 850 tỷ đồng, tăng 13%.
Trong khi đó, Thép Nam Kim (Mã: NKG) được dự báo chịu áp lực lớn hơn do hoạt động xuất khẩu tiếp tục kém khả quan. Lợi nhuận ròng quý II/2026 của doanh nghiệp ước đạt khoảng 32 tỷ đồng, giảm 67% so với cùng kỳ. Doanh thu dự kiến giảm khoảng 21% khi giá xuất khẩu giảm 8% và sản lượng xuất khẩu giảm hơn 20%.
Đồng thời, giá HRC tăng khoảng 8% so với cùng kỳ khiến biên lợi nhuận gộp giảm khoảng 4 điểm phần trăm. Theo dự báo của MBS, lợi nhuận ròng cả năm 2026 của NKG có thể đạt khoảng 160 tỷ đồng, giảm 19%.
Nguồn: MBS
Nguồn: MBS
