Ngày 6/1/2026, Tòa án nhân dân TP.HCM đã xét xử phúc thẩm vụ án tranh chấp hợp đồng bảo hiểm nhân thọ giữa bà Nguyễn Thị Kim T và Công ty B1. Đây là vụ việc gây chú ý về các quy định liên quan đến thời điểm khôi phục hiệu lực hợp đồng và điều khoản loại trừ trách nhiệm bảo hiểm trong trường hợp người được bảo hiểm tự tử.
Tháng 12/2014, bà T mua bảo hiểm cho em trai là ông T3 với quyền lợi chính 200 triệu đồng. Suốt 3 năm đầu, bà nộp phí đầy đủ. Tuy nhiên, đến kỳ đóng phí ngày 25/12/2017, bà T không thanh toán. Theo quy tắc, sau 60 ngày gia hạn mà không có phí, công ty xác định hợp đồng mất hiệu lực từ ngày 26/12/2017.
Đầu tháng 5/2018, bà T đến công ty nộp hơn 3 triệu đồng và ký đơn yêu cầu khôi phục hiệu lực hợp đồng. Công ty B1 chấp thuận và gửi thông báo xác nhận hiệu lực được khôi phục tính từ ngày 7/5/2018.
Ngày 25/5/2019, ông T3 tử vong do tự tử. Khi bà T yêu cầu chi trả 200 triệu đồng, Công ty B1 từ chối với lý do: Sự kiện tự tử xảy ra trong vòng 2 năm kể từ ngày khôi phục hiệu lực hợp đồng (7/5/2018 đến 25/5/2019 là hơn 1 năm), nên thuộc điều khoản loại trừ.
Bà T khởi kiện vì cho rằng lỗi khiến hợp đồng bị gián đoạn là do phía công ty. Bà đưa ra hai lập luận chính: Một là công ty không cử nhân viên đến thu phí tại nhà như thỏa thuận miệng và các kỳ trước; hai là giá trị tài khoản tại thời điểm đó vẫn đủ để tự động khấu trừ duy trì hợp đồng. Bà yêu cầu áp dụng Án lệ số 23/2018/AL để bảo vệ quyền lợi.
Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử đã bác bỏ các lập luận của nguyên đơn. Về vấn đề thu phí, Tòa nhận định hợp đồng không có điều khoản nào quy định công ty phải thu phí tại nhà; việc bà T khai có thỏa thuận miệng là không có chứng cứ. Do đó, tình huống này không tương tự để áp dụng Án lệ 23.
Về giá trị tài khoản, Tòa xác định đây là loại bảo hiểm liên kết chung, quy định bắt buộc phải đóng đủ phí cơ bản trong 3 năm đầu. Kỳ phí cuối năm 2017 là khởi đầu của năm hợp đồng thứ 4, bà T có nghĩa vụ phải đóng phí đúng hạn để duy trì thay vì mặc định trừ vào giá trị tài khoản khi chưa có thỏa thuận. Đặc biệt, việc bà T đã ký đơn xin khôi phục hiệu lực vào tháng 5/2018 và nhận thông báo của công ty mà không khiếu nại gì chứng tỏ bà đã thừa nhận tình trạng mất hiệu lực trước đó của hợp đồng.
Tòa án nhân dân TP.HCM nhận định việc ông T3 tự tử khi chưa đủ thời hạn 2 năm kể từ ngày khôi phục hiệu lực hợp đồng là căn cứ pháp lý vững chắc để công ty bảo hiểm từ chối chi trả. Tòa quyết định bác kháng cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm.
Bà T không được nhận tiền bảo hiểm, đồng thời phải chịu 10 triệu đồng án phí sơ thẩm, 300 ngàn đồng án phí phúc thẩm và 6 triệu đồng chi phí giám định chữ ký. Bản án này là lời nhắc nhở quan trọng cho khách hàng về nghĩa vụ đóng phí và các mốc thời hạn trong bảo hiểm nhân thọ.
