Siết chặt kỷ luật thanh toán: Tránh mất tiền oan đầu năm
Theo ghi nhận từ các cơ quan quản lý giao thông, hệ thống thu phí điện tử không dừng hiện đã được phủ sóng toàn diện trên các tuyến đường bộ cao tốc và các trạm thu phí trên toàn quốc. Tuy nhiên, tình trạng vi phạm các quy định về thẻ đầu cuối và số dư tài khoản vẫn diễn ra khá phổ biến, đặc biệt trong các khung giờ cao điểm. Để chấn chỉnh hoạt động này, Chính phủ đã ban hành các chế tài nghiêm khắc hơn, áp dụng xuyên suốt cho cả cá nhân và tổ chức.
Vi phạm quy định về thanh toán điện tử giao thông đường bộ tại các trạm thu phí không dừng, chủ xe có thể bị phạt đến 10 triệu đồng (ảnh minh hoạ).
Dẫn chiếu theo Nghị định 336/2025, các hành vi tác động tiêu cực đến tính chính xác và minh bạch của hệ thống thu phí sẽ bị xử lý nặng. Cụ thể, khung hình phạt từ 3 đến 5 triệu đồng đối với cá nhân và từ 6 đến 10 triệu đồng đối với tổ chức sẽ được áp dụng cho những vi phạm mang tính cố ý như: tự ý chuyển đổi thẻ đầu cuối từ phương tiện này sang phương tiện khác nhằm gian lận mức phí; các hành vi phá hủy, làm giả, hoặc can thiệp trái phép vào dữ liệu bên trong thẻ. Đặc biệt, việc mở hoặc duy trì tài khoản giao thông dưới hình thức mạo danh, nặc danh cũng nằm trong nhóm hành vi bị cấm tuyệt đối.
Bên cạnh đó, một lỗi vi phạm phổ biến mà nhiều tài xế thường mắc phải do chủ quan là điều khiển xe không đủ điều kiện đi vào làn đường dành riêng cho thu phí tự động. Theo Nghị định 168/2024, mức phạt cho hành vi này dao động từ 2 đến 3 triệu đồng. Điều này đồng nghĩa với việc nếu phương tiện chưa gắn thẻ đầu cuối hoặc tài khoản giao thông không đủ số dư để thực hiện giao dịch nhưng vẫn lưu thông vào làn đường ưu tiên, người điều khiển xe sẽ ngay lập tức đối mặt với biên bản xử phạt từ lực lượng chức năng.
Để đảm bảo quyền lợi, trước khi khởi hành, chủ xe cần tuân thủ nghiêm ngặt Nghị định 119/2024 về thanh toán điện tử giao thông đường bộ. Việc chủ động kiểm tra trạng thái hoạt động của thẻ, thực hiện chuyển đổi và liên kết tài khoản thu phí với tài khoản giao thông là bước chuẩn bị không thể thiếu. Một sai sót nhỏ về kỹ thuật hoặc sự thiếu hụt số dư trong tài khoản cũng có thể dẫn đến những rắc rối pháp lý không đáng có ngay trong những ngày đầu năm mới.
Trách nhiệm của đơn vị vận hành: Không để ùn tắc trở thành "điểm đen"
Song song với việc siết chặt kỷ luật đối với chủ xe, hệ thống văn bản pháp luật mới cũng quy định trách nhiệm rất cao đối với các đơn vị quản lý và khai thác trạm thu phí. Điều này nhằm xóa bỏ tình trạng người dân phải trả phí nhưng vẫn phải chịu cảnh ùn tắc, chờ đợi kéo dài tại các cửa ngõ giao thông lớn.
Dịp Tết, lưu lượng phương tiện tăng cao, nếu để xảy ra tình trạng ùn tắc giao thông kéo dài từ 750m trở lên tại trạm thu phí do công tác vận hành, doanh nghiệp có thể bị phạt từ 50 - 70 triệu đồng (ảnh minh hoạ).
Nghị định 336/2025 quy định rõ ràng khung hình phạt từ 10 đến 20 triệu đồng đối với các trạm thu phí có hành vi không công khai minh bạch thông tin theo quy định, hoặc để xảy ra tình trạng nhân viên soát vé không kịp thời, có thái độ sách nhiễu người mua vé. Nghiêm trọng hơn, các hành vi như xâm nhập trái phép phần mềm, đánh cắp dữ liệu hoặc buông lỏng quy trình nghiệp vụ để phương tiện "vượt trạm" mà không thanh toán sẽ bị xử phạt tổ chức ở mức từ 20 đến 40 triệu đồng.
Một điểm mới đáng chú ý trong quy định năm nay chính là chế tài đối với việc quản lý vận hành gây ùn tắc giao thông. Trong những ngày cao điểm Tết Bính Ngọ, nếu một trạm thu phí để xảy ra tình trạng phương tiện nối đuôi nhau kéo dài từ 750 mét trở lên, hoặc thời gian xe chờ đợi để qua trạm vượt quá 15 phút, đơn vị vận hành sẽ bị phạt tiền từ 50 đến 70 triệu đồng. Mức phạt này cũng được áp dụng cho các hành vi không xây dựng đầy đủ quy trình nghiệp vụ về bù trừ, thanh toán, hoặc không đồng bộ dữ liệu giao dịch theo quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Đặc biệt, nhằm đảm bảo an toàn tài chính và quyền lợi cho các chủ phương tiện đã nạp tiền vào hệ thống, Nhà nước quy định mức phạt cao nhất từ 80 đến 100 triệu đồng đối với các tổ chức không quản lý riêng biệt số tiền trong tài khoản thu phí sử dụng đường bộ hoặc sử dụng nguồn tiền này sai mục đích. Đây là động thái mạnh mẽ nhằm làm sạch môi trường kinh doanh dịch vụ hạ tầng giao thông, đảm bảo mọi giao dịch điện tử đều được bảo mật và sử dụng đúng quy hoạch.
Để có một hành trình Tết thông suốt
Trong bối cảnh hệ thống pháp luật về giao thông đường bộ ngày càng hoàn thiện và mang tính thực tiễn cao, sự phối hợp giữa người dân và doanh nghiệp hạ tầng là yếu tố tiên quyết để tạo nên một mùa Tết an toàn. Các chuyên gia giao thông khuyến cáo, thay vì đợi đến sát ngày khởi hành, chủ xe nên kiểm tra thiết bị thẻ đầu cuối trước ít nhất 3 đến 5 ngày để kịp thời xử lý các lỗi vật lý như bong tróc hoặc hỏng chip do thời tiết.
Việc nạp tiền vào tài khoản giao thông cũng nên được thực hiện qua các ứng dụng ngân hàng điện tử uy tín để đảm bảo tiền được chuyển vào hệ thống ngay lập tức. Đồng thời, khi lưu thông qua trạm, tài xế cần giữ khoảng cách an toàn tối thiểu theo biển báo để hệ thống cảm biến có thể nhận diện thẻ một cách chính xác nhất, tránh tình trạng lỗi đọc thẻ dẫn đến phải dừng xe đột ngột, gây nguy hiểm cho các phương tiện phía sau.
Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật không chỉ là cách để mỗi cá nhân bảo vệ túi tiền của mình trước các chế tài xử phạt, mà còn góp phần giảm bớt áp lực cho lực lượng điều tiết giao thông, để mỗi chuyến đi về quê ăn Tết thực sự là một hành trình trọn vẹn và bình an.
