Sả là một trong những loại cây rất quen thuộc trong vườn nhà. Chỉ cần một góc đất nhỏ, thùng xốp hay chậu đủ rộng, từ vài nhánh ban đầu cây có thể phát triển thành cả bụi và cho thu hoạch nhiều lần. Chính vì sả khá khỏe, ít khiến người trồng phải chăm chút từng ngày nên sau khi cây đã bén rễ, nhiều gia đình gần như chỉ nhớ tới bụi sả mỗi khi cần vài nhánh để nấu ăn. Thế nhưng trồng được một bụi sả xanh tốt chưa hẳn đã là xong. Có những việc không nằm ở chuyện tưới bao nhiêu nước, đặt chậu ở đâu hay bón loại phân gì, mà liên quan trực tiếp tới cách giữ bụi sả gọn, cách thu hoạch và đặc biệt là những gì nên làm trước khi mang cây từ vườn vào bếp. Nếu nhà bạn cũng đang có một bụi sả, 4 lời khuyên dưới đây đáng để lưu ý.
1. Đừng để bụi sả cứ thế mọc dày mãi
Sả có khả năng đẻ nhánh và tạo thành bụi khá nhanh. Nhìn một bụi sả càng ngày càng um tùm, nhiều người thường cho rằng như vậy càng tốt vì sẽ có nhiều cây để thu hoạch. Tuy nhiên, đến một thời điểm, việc để quá nhiều nhánh chen chúc trong cùng một bụi lại không còn cần thiết.
Khi bụi đã quá dày, người trồng có thể tỉa bớt những nhánh già, lá khô, phần cây yếu hoặc thu hoạch bớt những cây đã đạt kích thước sử dụng. Nếu trồng trong chậu và bụi đã chiếm kín không gian, có thể cân nhắc tách bụi để trồng sang chậu khác thay vì tiếp tục để tất cả nhánh phát triển trong một chậu chật. Việc này không chỉ giúp bụi sả trông gọn hơn. Phần gốc cũng bớt tình trạng lá già, bẹ khô tích tụ thành một lớp dày mà chúng ta thường rất ít để ý tới.
2. Thỉnh thoảng hãy vạch phần gốc ra kiểm tra, đừng chỉ nhìn những chiếc lá xanh phía trên
Đây mới là vị trí người trồng sả nên để mắt tới. Một bụi sả nhìn từ trên xuống có thể xanh tốt nhưng phía sát mặt đất lại tồn tại khá nhiều bẹ lá già và lá khô quấn quanh. Khi chăm cây hoặc thu hoạch, mọi người có thể tranh thủ loại bỏ phần lá đã chết và quan sát gốc cây. Nếu thấy cây có biểu hiện bất thường như phần gốc mềm, đổi màu bất thường, có mùi lạ hoặc xuất hiện dấu hiệu sâu bệnh, không nên chỉ cắt phần lá phía trên rồi tiếp tục sử dụng như bình thường. Đặc biệt, đừng biến bụi sả thành nơi chất lá khô, cỏ nhổ hoặc rác vườn chỉ vì chúng "rồi cũng mục". Một lớp vật liệu hữu cơ quá dày nằm sát gốc có thể giữ ẩm và đồng thời khiến việc quan sát tình trạng của bụi cây trở nên khó hơn.
3. Muốn dùng sả trong bếp, nên thu hoạch từng cây thay vì cắt trụi cả bụi
Một ưu điểm rất tiện của sả là gia đình không cần thu hoạch cả bụi cùng lúc. Khi cần sử dụng, có thể chọn những thân đã phát triển tốt ở phía ngoài bụi để lấy trước, còn các nhánh non hơn tiếp tục được giữ lại. Tùy mục đích, người trồng có thể cắt thân gần gốc bằng dụng cụ sạch, sắc hoặc lấy từng cây trưởng thành một cách phù hợp mà hạn chế làm ảnh hưởng đến các nhánh còn lại. Sau đó bụi sả vẫn có thể tiếp tục phát triển và cho những đợt thu hoạch tiếp theo. Cũng vì vậy, nếu nhà chỉ dùng vài cây sả mỗi tuần thì không cần đợi bụi thật lớn rồi thu hoạch một lượt. Lấy dần những thân phù hợp vừa đủ dùng thường tiện hơn, đồng thời cũng là một cách tỉa bớt bụi khi cây đang phát triển quá dày.
4. Sả hái trong vườn vẫn phải được xử lý như một loại thực phẩm trước khi ăn
Đây là điều dễ bị xem nhẹ nhất. Vì sả do chính tay mình trồng nên đôi khi mọi người có cảm giác chỉ cần nhổ lên, bóc vài bẹ ngoài là có thể cho thẳng vào nồi. Nhưng cây trồng ngoài sân, trong vườn hay trên ban công vẫn có thể dính đất, bụi bẩn và các chất bẩn khác trong quá trình sinh trưởng. Sau khi thu hoạch, nên bỏ phần lá, bẹ ngoài bị già, khô hoặc hư hỏng; cắt bỏ những phần không sử dụng rồi rửa kỹ dưới vòi nước sạch, chú ý những vị trí còn bám đất. Dụng cụ cắt và bề mặt sơ chế cũng nên sạch, nhất là khi sả sau đó được dùng trực tiếp trong chế biến thực phẩm.
Nếu bụi sả từng được phun thuốc bảo vệ thực vật, điều quan trọng hơn là phải tuân thủ đúng hướng dẫn sử dụng và thời gian cách ly của sản phẩm, chứ không thể cho rằng rửa thật kỹ là đủ để có thể thu hoạch ngay.
