Nhiều gia đình có thể sử dụng điều hòa suốt nhiều năm với một thói quen rất quen thuộc: bật, tắt máy hoàn toàn bằng remote, còn aptomat riêng của điều hòa gần như luôn được giữ ở trạng thái ON. Điều này có đáng lo và có cần thay đổi?
Câu trả lời là không nhất thiết phải tắt aptomat sau mỗi lần sử dụng điều hòa. Tuy nhiên, trong một số trường hợp như đi xa nhiều ngày hoặc ngừng sử dụng máy trong thời gian dài, việc chủ động ngắt nguồn lại là điều được các đơn vị điện lực và nhà sản xuất khuyến cáo.
Ảnh minh họa
Không cần tắt aptomat sau mỗi lần dùng
Trước hết cần phân biệt việc tắt điều hòa bằng remote và tắt aptomat.
Khi bấm OFF trên điều khiển, người dùng yêu cầu máy ngừng vận hành theo thiết kế, nhưng điều hòa vẫn được kết nối với nguồn điện. Trong khi đó, gạt aptomat về OFF đồng nghĩa cắt nguồn điện cấp cho hệ thống.
Với một chiếc điều hòa được sử dụng thường xuyên, gia đình không cần biến aptomat thành một công tắc để bật, tắt sau mỗi lần dùng. Thậm chí, việc cắt điện ngay sau khi vừa bấm OFF có thể không phù hợp với một số model.
Chẳng hạn, Panasonic Việt Nam cho biết trên một số điều hòa có chức năng Nanoe-G, ngay sau khi tắt máy bằng điều khiển, cửa gió vẫn hé mở và quạt dàn lạnh tiếp tục chạy khoảng 30 phút nhằm làm khô bên trong. Sau đó quạt ngừng, nhưng bộ phát Nanoe-G còn hoạt động trong khoảng 2 giờ.
Ảnh minh họa
Điều này cho thấy việc máy “đã tắt” trên remote không phải lúc nào cũng đồng nghĩa mọi hoạt động bên trong đã kết thúc. Các tính năng và thời gian hoạt động sau khi tắt cũng khác nhau tùy model, vì vậy người sử dụng nên làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Nói cách khác, nếu gia đình dùng điều hòa gần như mỗi ngày, để aptomat ở trạng thái ON không đồng nghĩa đang sử dụng thiết bị sai cách.
Nhưng có những lúc không nên để aptomat bật mãi
Điều nên thay đổi với những gia đình “không bao giờ tắt aptomat” là không duy trì thói quen này trong mọi hoàn cảnh.
Trường hợp rõ ràng nhất là khi điều hòa không được sử dụng trong thời gian dài. Daikin Global hướng dẫn, nếu không dùng máy trong một khoảng thời gian kéo dài, người sử dụng nên vận hành chức năng chống mốc để làm khô bên trong thiết bị. Sau khi quá trình này kết thúc, có thể rút phích cắm hoặc tắt aptomat riêng của điều hòa, đồng thời tháo pin khỏi điều khiển.
Một trường hợp khác là gia đình đi xa, để nhà trống nhiều ngày.
Trong khuyến cáo về an toàn điện khi vắng nhà được EVN đăng tải ngày 29/8/2026, ông Trần Văn Duy, Trưởng ban An toàn Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI), cho biết những thiết bị công suất lớn và bộ sạc nên được ngắt khỏi nguồn khi gia đình vắng nhà dài ngày. Điều hòa nhiệt độ nằm trong nhóm thiết bị được ưu tiên ngắt nguồn.
Khi vắng nhà nhiều ngày, tốt nhất hãy tắt aptomat điều hòa (Ảnh minh họa)
EVN cũng lưu ý, nếu chỉ bấm nút tắt hoặc tắt bằng điều khiển, một số thiết bị vẫn duy trì chế độ chờ.
Ngoài ra, trước khi vệ sinh, bảo dưỡng, sửa chữa điều hòa hoặc khi thiết bị có biểu hiện bất thường, việc cách ly nguồn điện cũng đặc biệt quan trọng.
Đáng lo hơn chuyện “có tắt aptomat hay không” là hệ thống điện đã xuống cấp
Một gia đình nhiều năm không tắt aptomat điều hòa cũng không nên vì vậy mà lập tức lo lắng thiết bị có nguy cơ cháy nổ. Không có cơ sở để kết luận cứ giữ aptomat ở trạng thái ON trong quá trình sử dụng bình thường là nguy hiểm.
Điều đáng quan tâm hơn là tình trạng của chính hệ thống điện.
Theo EVN, những yếu tố như dây dẫn có tiết diện không phù hợp, aptomat sai thông số, thiếu aptomat chống giật, hệ thống điện cũ, dây dẫn và các mối nối xuống cấp hoặc thiếu tiếp địa đều có thể làm tăng nguy cơ mất an toàn.
Gia đình cần chú ý nếu aptomat thường xuyên nhảy, dây hoặc thiết bị điện nóng bất thường, có dấu hiệu rò điện, xuất hiện mùi khét, khói, tia lửa hoặc tiếng lách tách. EVN khuyến cáo trong trường hợp xuất hiện những dấu hiệu nguy hiểm này, cần ngừng sử dụng, ngắt nguồn trong điều kiện bảo đảm an toàn và gọi người có chuyên môn kiểm tra.
Việc ngắt nguồn khi không cần sử dụng còn giúp thiết bị được cách ly khỏi một số rủi ro từ phía nguồn điện. Theo EVN, trong thời tiết giông sét, sét không nhất thiết phải đánh trực tiếp vào ngôi nhà mới gây hư hỏng. Xung điện áp lớn có thể lan truyền qua đường điện, đường tín hiệu và ảnh hưởng tới thiết bị điện tử trong nhà.
Ảnh minh họa
Vì vậy, với những gia đình trước nay chưa bao giờ động tới aptomat điều hòa, lời khuyên không phải là từ nay phải tắt nó mỗi tối.
Nguyên tắc dễ nhớ hơn là: nếu vẫn sử dụng điều hòa thường xuyên, hãy tắt máy bằng remote theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất; nếu không dùng trong thời gian dài hoặc cả nhà đi xa nhiều ngày, nên tắt máy đúng quy trình rồi ngắt aptomat riêng.
Quan trọng không kém là định kỳ kiểm tra hệ thống điện, đặc biệt với những căn nhà và điều hòa đã sử dụng nhiều năm. Một aptomat đúng thông số, đường dây bảo đảm và thói quen ngắt nguồn đúng thời điểm có ý nghĩa hơn nhiều so với việc máy móc gạt aptomat sau mỗi lần sử dụng.
