Thương hiệu lâu đời và những cú chia cổ tức gây sốc
Trong bối cảnh thị trường chứng khoán biến động mạnh, nhiều cổ phiếu giảm giá và hoạt động kinh doanh của không ít doanh nghiệp gặp khó khăn, hàng loạt thương hiệu lâu đời của Việt Nam lại khiến giới đầu tư bất ngờ với những đợt chia cổ tức và thưởng cổ phiếu ở mức rất cao.
Colusa - Miliket (CMN), chủ sở hữu thương hiệu mì “hai con tôm”, vừa chốt ngày phát hành cổ phiếu thưởng tỷ lệ 200%, tức cổ đông sở hữu 1 cổ phiếu được nhận thêm 2 cổ phiếu mới. Đây là một trong những đợt thưởng cổ phiếu có tỷ lệ cao nhất trên UPCoM thời gian gần đây. Việc tăng vốn từ nguồn vốn chủ sở hữu cho thấy doanh nghiệp đang sở hữu lượng thặng dư vốn và các quỹ tích lũy đáng kể sau nhiều năm hoạt động hiệu quả.
Không chỉ là một doanh nghiệp, Miliket còn là một phần ký ức của thế hệ 7X, 8X. Hình ảnh gói mì giấy in hai con tôm từng thống lĩnh thị trường trong nhiều năm và trở thành biểu tượng quen thuộc của người tiêu dùng Việt Nam.
Trước đó, Vinacafe Biên Hòa (VCF) cũng gây chú ý khi công bố mức cổ tức tiền mặt lên tới 480%, tương đương 48.000 đồng/cổ phiếu. Đây là doanh nghiệp nhiều năm liền nằm trong nhóm trả cổ tức cao nhất thị trường. Trong giai đoạn 2020-2023, VCF duy trì mức cổ tức 250% mỗi năm và từng lập kỷ lục 660% vào năm 2017.
Một cái tên nổi bật khác là Nhựa Bình Minh (BMP). Doanh nghiệp này công bố tổng mức cổ tức năm 2025 lên tới 148,6%, tương đương 14.860 đồng/cổ phiếu, mức cao nhất trong lịch sử hoạt động. Tổng số tiền chi trả cho cổ đông lên tới gần 1.217 tỷ đồng, phản ánh lượng tiền mặt dồi dào cùng hiệu quả kinh doanh bền vững của doanh nghiệp nhựa hàng đầu Việt Nam.
Trong khi đó, Sabeco (SAB) tiếp tục duy trì chính sách cổ tức hấp dẫn với tổng mức chi trả năm 2025 là 5.000 đồng/cổ phiếu, tương đương tỷ lệ 50%. Hàng nghìn tỷ đồng được phân phối cho cổ đông cho thấy khả năng tạo dòng tiền mạnh mẽ của doanh nghiệp bia lớn nhất Việt Nam.
Điểm chung của các doanh nghiệp này là sở hữu thương hiệu lâu đời, thị phần lớn, mô hình kinh doanh ổn định và khả năng tạo ra dòng tiền thật. Cổ tức cao không chỉ phản ánh lợi nhuận mà còn cho thấy chất lượng lợi nhuận, bởi doanh nghiệp phải có tiền mặt hoặc nguồn vốn tích lũy thực sự mới có thể duy trì chính sách chi trả hào phóng trong nhiều năm.
“Vàng ròng” hiếm hoi
Trên thị trường chứng khoán, những doanh nghiệp duy trì cổ tức cao trong thời gian dài thực tế không nhiều. Điều này càng trở nên đáng chú ý khi nền kinh tế thế giới và trong nước vẫn đối mặt với nhiều thách thức như biến động địa chính trị, chi phí đầu vào tăng cao, xu hướng bảo hộ thương mại, áp lực lạm phát và sức mua suy giảm.
Ngay cả nhiều doanh nghiệp quy mô lớn cũng không duy trì được chính sách cổ tức tiền mặt cao trong thời gian dài. Nguyên nhân một phần do nhu cầu tái đầu tư, một phần do áp lực vốn, nhiều doanh nghiệp lớn như Hòa Phát (HPG)... từng có giai đoạn không chia cổ tức tiền mặt hoặc duy trì ở mức thấp.
Trong lĩnh vực bất động sản, nhiều doanh nghiệp như Novaland (NVL), Phát Đạt (PDR), DIC Corp (DIG) hay Đất Xanh (DXG) cũng gặp khó khăn và không còn khả năng duy trì chính sách cổ tức hấp dẫn như trước.
Chính vì vậy, những doanh nghiệp như VCF, BMP, CMN hay SAB được nhiều nhà đầu tư đánh giá là nhóm cổ phiếu phòng thủ hấp dẫn nhờ khả năng tạo dòng tiền và duy trì cổ tức cao. Đây là các doanh nghiệp sản xuất và tiêu dùng gắn với nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế, sở hữu thương hiệu mạnh, dòng tiền ổn định và năng lực cạnh tranh đã được kiểm chứng qua nhiều chu kỳ kinh tế.
Về dài hạn, các doanh nghiệp tiêu dùng, dược phẩm, vật liệu xây dựng và sản xuất hàng thiết yếu vẫn được đánh giá có tiềm năng tăng trưởng bền vững hơn nhiều mô hình kinh doanh mang tính chu kỳ cao. Tuy nhiên, nghịch lý là không ít “cỗ máy in tiền” của Việt Nam đã rơi vào tay nhà đầu tư nước ngoài.
Sabeco hiện do ThaiBev kiểm soát. Nhựa Bình Minh thuộc hệ sinh thái SCG của Thái Lan. Trong ngành dược, Dược Hậu Giang thuộc quyền chi phối của Taisho (Nhật Bản), còn Domesco do Abbott (Mỹ) nắm quyền kiểm soát. SCG cũng lần lượt thâu tóm Nhựa Duy Tân, Bao bì Tín Thành và Bao bì Biên Hòa. Trước đó, Kinh Đô đã bán mảng bánh kẹo cho Mondelez.
Nhiều thương hiệu không chỉ là ký ức của các thế hệ người Việt mà còn là những tài sản kinh doanh có giá trị đặc biệt. Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, các doanh nghiệp sở hữu thương hiệu mạnh, dòng tiền ổn định và khả năng duy trì cổ tức cao tiếp tục được xem là “vàng ròng” hiếm hoi trên sàn chứng khoán Việt Nam.
