Hiện cả nước đã có 7,8 triệu m2 nhà ở xã hội được xây dựng, giúp lo chỗ ở cho hàng trăm ngàn công nhân, người thu nhập thấp. Tuy nhiên, con số này vẫn chưa đạt được mục tiêu đặt ra, mới đáp ứng một phần nhu cầu của người dân; nhu cầu về nhà ở cho công nhân, người thu nhập thấp rất cấp bách.
Mới đây, tại Hội nghị trực tuyến về thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội cho công nhân, người thu nhập thấp do Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì, đại diện nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn chuyên làm nhà ở cao cấp, nhà ở thương mại cũng tham gia bàn giải pháp xây dựng nhà ở cho người thu nhập thấp.
Ông Phạm Thiếu Hoa - Đại diện Vinhomes cho biết, Tập đoàn đặt ra mục tiêu phấn đấu 5 năm tới sẽ đầu tư 500.000 căn nhà ở xã hội
Đại diện Tập đoàn Vingroup, chủ tịch hội đồng quản trị Vinhomes Phạm Thiếu Hoa cho rằng việc triển khai nhà ở thu nhập thấp, nhà ở xã hội có thể không mang lại lợi nhuận nhiều nhưng có ý nghĩa xã hội to lớn. Tuy vậy, để đầu tư xây dựng dự án nhà ở xã hội, nhà cho người thu nhập thấp, ngoài nỗ lực của doanh nghiệp thì rất cần Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương đồng hành cùng doanh nghiệp và hỗ trợ các doanh nghiệp.
Đặt ra mục tiêu phấn đấu 5 năm tới sẽ đầu tư 500.000 căn nhà ở xã hội, đại diện Vingroup đề nghị cần có giải pháp tháo gỡ, hỗ trợ doanh nghiệp. Cụ thể, chủ doanh nghiệp có đất hoặc thu mua đất làm nhà ở xã hội xin được cơ chế chỉ định thầu, chứ không đấu thầu, còn các chỉ tiêu do cơ quan nhà nước phê duyệt.
Liên quan đến quy hoạch, hiện tất cả đề án có nhà ở xã hội liên quan đến các chỉ tiêu mới về diện tích nhà ở xã hội từ 25-70m2. Vì vậy, ông Hoa cho rằng tất cả các đề án quy hoạch, quy hoạch chi tiết 1/500 sẽ phải điều chỉnh lại vì sẽ tăng chỉ tiêu dân số, tăng cả tiện ích xã hội, tiện ích hạ tầng xã hội…
"Việc phải điều chỉnh quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết nếu làm sẽ rất lâu. Chúng tôi đề nghị Chính phủ vào cuộc, cho phép doanh nghiệp tài trợ hoặc tham gia vào điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500 các dự án nhà ở xã hội song song cùng với các địa phương để đẩy nhanh tiến độ, còn các chỉ tiêu, quy hoạch về dân số, hạ tầng do các cơ quan nhà nước phê duyệt, chứ doanh nghiệp không tham gia vào việc này", ông Hoa đề nghị.
Ngoài ra, hiện thủ tục phê duyệt dự án nhà ở xã hội rất lâu, tối thiểu 600 ngày hoặc dài hơn. Do đó cần rút ngắn quy trình trên cơ sở làm các bước thủ tục song song, như hồ sơ đấu thầu công khai, lựa chọn nhà đầu tư… để rút ngắn xuống từ 90 đến 120 ngày.
Cùng với đó, chính quyền thực hiện quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết 1/500, với tinh thần rút ngắn thủ tục hành chính, có cơ chế, chính sách hỗ trợ, ưu đãi cho các nhà đầu tư làm nhà ở xã hội bình đẳng, trung thực với các đơn vị, doanh nghiệp tham gia đầu tư.
Ông Đặng Minh Trường, chủ tịch hội đồng quản trị Tập đoàn Sun Group, kiến nghị cần có các chính sách, cơ chế cụ thể để phát triển nhà ở xã hội
Còn theo ông Đặng Minh Trường, chủ tịch hội đồng quản trị Tập đoàn Sun Group, các chính sách để phát triển nhà ở xã hội hiện vẫn chưa tháo gỡ được những khó khăn hiện nay, nên để thúc đẩy nhà ở cho công nhân, người thu nhập thấp, cần có các chính sách, cơ chế cụ thể.
Trong đó, theo quy định tại điều 49 của Luật nhà ở thì đối tượng mua nhà ở xã hội gồm 10 đối tượng là cá nhân. Tuy vậy quy định này trong thời gian qua đã hạn chế nguồn cầu về nhà ở xã hội.
Do vậy, ông Trường kiến nghị mở rộng đối tượng được mua nhà ở xã hội đối với tổ chức (có thể là doanh nghiệp) mua nhà ở xã hội để cho cá nhân, người lao động có thu nhập thấp thuê mua hoặc thuê dài hạn hoặc bán cho người lao động của chính doanh nghiệp đó mà có nhu cầu với giá ưu đãi.
Tương tự, với kinh nghiệm và nguồn lực sẵn có đã và đang đầu tư xây dựng rất nhiều dự án bất động sản ở tại TP. HCM, cùng các tỉnh, thành phố khác, đặc biệt là bất động sản nhà ở tại TP. HCM và Đồng Nai, Ông Bùi Xuân Huy - Chủ tịch Tập đoàn Novaland tin rằng, nhiệm vụ đầu tư xây dựng 200.000 căn hộ là một mục tiêu mà tập đoàn sẽ hoàn thành.
Ông Bùi Xuân Huy cho rằng, quá trình triển khai thực hiện các chính sách về nhà ở xã hội cũng đã bộc lộ một số tồn tại, vướng mắc cần được khắc phục. Các doanh nghiệp bất động sản nói chung và Novaland nói riêng đều mong muốn Chính phủ và các bộ, nghành sớm hoàn thiện thể chế, chính sách để doanh nghiệp có thể triển khai nhanh nhất.
Ông Dương Công Minh, Chủ tịch Tập đoàn Him Lam cho biết sẵn sàng đăng ký tham gia 75.000 căn hộ nhà ở xã hội từ nay đến năm 2030
Cùng nói về vấn đề này, ông Dương Công Minh, Chủ tịch Tập đoàn Him Lam cho biết sẵn sàng đăng ký tham gia 75.000 căn hộ nhà ở xã hội từ nay đến năm 2030. Đây là quỹ đất mà doanh nghiệp đã có nhưng quan trọng nhất là tháo gỡ khó khăn về thủ tục.
Theo ông Minh, Him Lam có 2 dự án nhà ở thương mại, theo đề nghị của Bộ Xây dựng chuyển thành nhà ở xã hội để lo cho người nghèo nhưng có một dự án tới 5 năm, một dự án 3 năm đến nay chưa hoàn thiện xong thủ tục. Ông nhận xét: Từ nhà ở thương mại chuyển sang nhà ở xã hội còn khó hơn thủ tục làm nhà ở thương mại; thủ tục vô cùng phức tạp, từ thành phố, tỉnh, các ngành đến các bộ, ngành…
Ngoài ra, ông Minh đề cập hiện nay, Chính phủ đang tập trung vào vấn đề nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, huy động các doanh nghiệp, nhưng nguồn lực lớn nhất để xây dựng chính là ở người dân, như ở TPHCM có 700.000 phòng trọ cho công nhân. Ông Minh đề nghị Chính phủ nghiên cứu kỹ vấn đề này vì đây là vấn đề rất lớn nhưng quy chuẩn, tiêu chuẩn không có, khó huy động được nguồn lực. Bộ Xây dựng cũng cần xây dựng bộ quy chuẩn, tiêu chuẩn về nhà trọ cho công nhân.
Ông Dương Công Minh còn cho rằng quy định những dự án nhà ở thương mại phải có 20% nhà ở xã hội là rất nhỏ lẻ và manh mún, bất cập. Vì vậy, nên quy hoạch khu vực nhà ở xã hội tập trung; các địa phương cần có quy hoạch riêng nhà ở xã hội, nhà ở công nhân.
Theo quy định của Nghị định 49 về nhà ở xã hội, ccác dự án nhà ở thương mại quy mô từ 2 ha trở lên tại đô thị đặc biệt và loại I, từ 5 ha trở lên tại đô thị loại II và III, thì phải bố trí 20% quỹ đất làm nhà ở xã hội. Đặc biệt, theo nghị định này, chủ đầu tư không được nộp tiền sử dụng đất thay thế nếu không dành 20% quỹ đất trong dự án xây dựng nhà ở xã hội.
