Loạt doanh nghiệp trả cổ tức tiền mặt cao hơn lãi tiết kiệm ngân hàng

Hơn chục công ty niêm yết trả cổ tức tiền mặt với mức cao hơn gửi ngân hàng, dù lãi suất năm nay tăng mạnh.

Tháng 6, lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng, với kỳ hạn 12 tháng, đang ở quanh mức 6,5-7,5% một năm, tăng từ 1-3% so với cuối năm ngoái. Bên cạnh biểu công khai, nhiều đơn vị tư nhân có chính sách chào mời khách gửi tiền lãi suất 8% một năm, áp dụng với số tiền chỉ từ vài trăm triệu đồng.

Trong bối cảnh lãi suất tăng cao, thị trường chứng khoán vẫn ghi nhận nhiều doanh nghiệp trả cổ tức tiền mặt với lợi suất vượt gửi tiền ở ngân hàng, thậm chí gấp nhiều lần nếu tính theo mốc 7,5% mỗi năm. Lợi suất cổ tức được tính bằng tỷ lệ chi trả chia giá cổ phiếu.

Theo ghi nhận của VnExpress, Công ty cổ phần Sản xuất và Thương mại Nam Hoa là doanh nghiệp có lợi suất cổ tức tiền mặt cho năm 2025 cao nhất trên sàn chứng khoán năm nay, với mức 27,3%, gấp 3 lần gửi ngân hàng. Nhà sản xuất đồ chơi gỗ này đã chia thưởng cho cổ đông tổng tỷ lệ 30% bằng tiền mặt, tức mỗi cổ phiếu nhận 3.000 đồng, trong khi thị giá của NHT trên sàn chỉ khoảng 11.000 đồng.

Xếp sau về lợi suất cổ tức tiền mặt là Phốt Pho Apatit, công ty con thuộc tập đoàn Hóa chất Đức Giang. Doanh nghiệp này trước đó đã tạm ứng cổ tức năm 2025 tỷ lệ 100% bằng tiền, với lợi suất tính theo thị giá cổ phiếu là gần 16%. Đến nay, công ty này vẫn chưa tổ chức phiên họp thường niên.

Dịch vụ Trực tuyến FPT (FPT Online) cũng là một công ty niêm yết thường xuyên chi trả cổ tức với lợi suất cao. Năm nay, doanh nghiệp dự kiến trả cho cổ đông bằng tiền tỷ lệ 100%, tức mỗi cổ phiếu nhận 10.000 đồng. Lợi suất từ việc chia lợi nhuận mà FPT Online mang lại là khoảng 14%.

VEAM hay Khoáng sản Hà Giang cũng có lợi suất cổ tức khoảng 15%, gấp đôi việc gửi ngân hàng. Ngoài những cái tên kể trên, một số cổ phiếu "quốc dân" với nhà đầu tư như Sabeco, Nhựa Bình Minh hay Dược Hậu Giang cũng nằm trong danh sách.

Theo đánh giá của ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc khối Ngân hàng đầu tư Chứng khoán An Bình (ABS), các doanh nghiệp trả cổ tức với lợi suất cao thường là những đơn vị có thể duy trì được sự tăng trưởng ổn định trong một thời gian dài. Nhờ dòng tiền đều đặn, họ có khả năng chi trả cổ tức bằng tiền mặt một cách bền vững. Tuy nhiên, các công ty này thường khó ghi nhận sự đột biến trong kết quả kinh doanh.

Đồng quan điểm, Chứng khoán Mirae Asset cũng đánh giá những doanh nghiệp này là "một mặt hàng đáng lưu tâm" trong danh mục nhờ nền tảng tài chính vững vàng. "Các doanh nghiệp có mức cổ tức với lợi suất cao, đặc biệt là vượt lãi tiền gửi phù hợp với chiến lược đầu tư giá trị", Mirae Asset nêu.

Dù có tình hình tài chính ổn định, ông Nguyễn Thế Minh cũng nêu lên một thực trạng rằng nhiều nhà đầu tư lại cảm thấy nhóm cổ phiếu này không hấp dẫn do thanh khoản thấp. Tuy nhiên, chuyên gia này nhận định các công ty trên thường có cơ cấu cổ đông cô đặc và thường nắm giữ trong dài hạn. "Các doanh nghiệp trả cổ tức cao thường thu hút những nhà đầu tư tổ chức, dẫn đến lượng cổ phiếu tự do không quá cao, dẫn đến giá trị giao dịch thấp", ông Minh nói.

Ví dụ, tại Sabeco, riêng Thaibev (công ty đến từ Thái Lan) và SCIC đã nắm giữ gần 90% cổ phần. Các công ty như VEAM, Nhiệt điện Quảng Ninh hay Khoán sản Hà Giang đều ghi nhận các cổ đông Nhà nước đang sở hữu hơn 88% vốn. Vì vậy, đa phần các công ty trong nhóm cổ tức cao bằng tiền mặt chỉ có thanh khoản vài chục đến vài trăm nghìn đơn vị mỗi phiên. Đặc biệt, một số mã như HGM, NHT hay PAT chỉ có vài nghìn khớp lệnh trong ngày.

Chuyên gia của Chứng khoán An Bình đánh giá việc đầu tư vào những cổ phiếu có mức lợi suất cao là hoàn toàn hợp lý, nếu xét ở góc độ dài hạn. Các mã này phù hợp với những nhà đầu tư tìm kiếm sự ổn định, muốn có dòng tiền đều đặn và ưu tiên bảo toàn tài sản hơn là theo đuổi mức tăng trưởng quá cao. Có thể xem đây là một dạng đầu tư gần giống với tài sản tạo thu nhập cố định (fixed income), dù bản chất vẫn là cổ phiếu.

Ông Thế Minh chia sẻ thêm nhà đầu tư có thể sử dụng lợi suất cổ tức như một chỉ báo để giao dịch. Khi giá cổ phiếu giảm thì lợi suất cổ tức sẽ tăng lên. Đến một thời điểm nào đó, khoản lợi nhuận này có thể vượt xa lãi suất ngân hàng hoặc đạt mức rất hấp dẫn thì nhà đầu tư có thể mua vào. Sau đó, khi thị giá phục hồi, lợi suất giảm xuống thì họ bán ra để chốt lời.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Trọng Đình Tâm, Giám đốc Khối Tư vấn đầu tư KHCN Chứng khoán Thiên Việt (TVS), đánh giá nhà đầu tư khi mua nhóm cổ phiếu này sẽ gần như không phải quan tâm đánh giá trong ngắn hạn. Tuy nhiên, họ cần lựa chọn những doanh nghiệp đầu ngành, có nền tảng tài chính tốt, dòng tiền ổn định và triển vọng kinh doanh khả quan.

Ông Nguyễn Thế Minh cũng nói việc lợi suất phụ thuộc vào giá là "con dao hai lưỡi" của nhóm cổ phiếu này. "Nếu thị giá giảm mạnh, khoản lỗ từ giá vốn có thể xóa sạch phần lợi tức nhận được", chuyên gia của Yuanta nêu.

Trong khi đó, ông Nguyễn Trọng Đình Tâm lại cho rằng việc các công ty trả cổ tức tỷ lệ cao sẽ chịu áp lực khi duy trì tài chính để chi trả cho các cổ đông. Trường hợp triển vọng kinh doanh đi xuống, một công ty khó duy trì mức trả cổ tức cao.