Từng chỉ là loại rau dân dã mọc quanh bờ rào, tiện tay hái nấu canh, rau ngót ngày nay được giới dinh dưỡng đánh giá cao nhờ hàm lượng dưỡng chất phong phú và nhiều lợi ích đối với sức khỏe.
Nhờ vị ngọt tự nhiên, dễ ăn, rau ngót đang dần trở thành loại rau quen thuộc trong các chế độ ăn lành mạnh.
Rau ngót có tên khoa học là Sauropus androgynus, sinh trưởng tốt ở khí hậu nhiệt đới, lá mềm, màu xanh đậm và có vị ngọt đặc trưng. Chính vị ngọt này khiến rau thường được ví là “ngọt như mì chính”, dù khi chế biến không cần thêm nhiều gia vị.
Hàm lượng dinh dưỡng nổi bật
Canh rau ngót là món ăn quen thuộc, bổ dưỡng (Ảnh: Getty).
Trong y học cổ truyền, rau ngót được xem là thực phẩm có tính mát, giúp thanh nhiệt, lợi tiểu và hỗ trợ tiêu hóa. Canh rau ngót thường được sử dụng trong những ngày nắng nóng hoặc khi cơ thể mệt mỏi, chán ăn.
Trong 100g rau ngót tươi có chứa khoảng 5,3g protein, 3,4g glucid (chất bột đường), 2,4g chất khoáng. Đặc biệt, rau ngót giàu canxi với khoảng 169mg, photpho 64,5mg và vitamin C lên tới 185mg/100g. Đây là mức vitamin C cao so với nhiều loại rau ăn lá phổ biến.
Bên cạnh đó, rau ngót còn cung cấp nhiều axit amin thiết yếu như lysin, methionin, tryptophan, phenylalanin, valin, leucine và isoleucine. Đây là những thành phần quan trọng tham gia vào quá trình xây dựng mô, duy trì cơ bắp và tăng cường miễn dịch.
Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), rau xanh đậm là nhóm thực phẩm có vai trò quan trọng trong việc cung cấp vi chất, chất chống oxy hóa và protein thực vật, góp phần cải thiện chất lượng khẩu phần, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển.
Rau ngót được xếp vào nhóm rau bản địa giàu dưỡng chất, phù hợp để sử dụng thường xuyên trong bữa ăn gia đình.
Chống oxy hóa, hỗ trợ sức khỏe lâu dài
Không chỉ giàu vitamin và khoáng chất, rau ngót còn chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa như polyphenol và flavonoid. Các nghiên cứu phân tích thành phần hóa học cho thấy những hợp chất này giúp trung hòa gốc tự do, bảo vệ tế bào trước quá trình oxy hóa.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) từng nhấn mạnh rằng chế độ ăn giàu rau quả, đặc biệt là rau xanh đậm, có liên quan mật thiết đến việc giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính không lây như tim mạch, tiểu đường type 2 và một số loại ung thư.
WHO cũng khuyến cáo người trưởng thành nên tiêu thụ tối thiểu 400g rau quả mỗi ngày để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Với hàm lượng vitamin C cao, rau ngót góp phần tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ hấp thu sắt và giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây viêm. Canxi và photpho trong rau đóng vai trò quan trọng đối với hệ xương, đặc biệt có lợi cho trẻ em đang phát triển và người cao tuổi.
Một số nghiên cứu thực nghiệm cho thấy chiết xuất từ rau ngót có thể hỗ trợ điều hòa chuyển hóa lipid và đường huyết trong những điều kiện nhất định. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng cần thêm nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn để khẳng định rõ hơn tác dụng này trên người.
WHO và FAO đều nhấn mạnh nguyên tắc sử dụng thực phẩm đa dạng, cân bằng và chế biến an toàn để tối ưu lợi ích sức khỏe.
Mùa rau ngót thường bắt đầu từ tháng 7 đến tháng 3 của năm sau. Để mua được rau ngót an toàn, nên mua rau đúng mùa, tránh mua trái vụ.
Rau ngót cần rửa sạch nhiều lần nước, ngâm nước muối khoảng 15-20 phút để hạn chế chất độc hại rồi mới chế biến như bình thường. Nên đun nấu kỹ để hạn chế những tác động của lá rau ngót có chứa chất không có lợi.
