Ngày xưa ở quê tôi, quả cọ rụng đầy gốc nhưng gần đây hiếm hơn và đắt khoảng 120.000 đồng/kg. Tôi cũng thích món quả cọ om nhưng thấy đắt đỏ. Loại quả này có tốt cho sức khỏe không thưa chuyên gia? (Hoàng Hạnh - Thành Công, Hà Nội).
Lương Y Bùi Đắc Sáng - Hội Đông y Hà Nội tư vấn:
Quả cọ thường mọc tự nhiên ở các vùng nông thôn, miền núi. Đến mùa, quả chín rụng xuống đất, trẻ con nhặt ăn chơi còn người lớn ít khi thu hái vì cho rằng không mang lại giá trị kinh tế. Tuy nhiên, cùng với xu hướng quay trở lại sử dụng thực phẩm tự nhiên, loại quả từng bị lãng quên này đang dần được quan tâm và chú ý nhiều hơn.
Theo y học hiện đại, trong Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam do Viện Dinh dưỡng Quốc gia công bố, quả cọ được xếp vào nhóm hạt, quả giàu chất béo. Tuy không nổi bật về hàm lượng vitamin nhưng quả cọ vẫn cung cấp một số dưỡng chất cơ bản như nước, đạm, chất béo và glucid. Cụ thể, trong 100g phần ăn được của quả cọ có chứa khoảng 178 kcal năng lượng, 2,3g protein, 13,4g lipid, 12,1g glucid và 38mg canxi.
Bên cạnh đó, quả cọ còn chứa nhiều vitamin và khoáng chất có lợi cho sức khỏe. Vitamin C cùng các chất chống oxy hóa tự nhiên trong quả cọ giúp tăng cường sức đề kháng, làm chậm quá trình lão hóa và bảo vệ tế bào trước tác hại của các gốc tự do. Lượng chất xơ tương đối dồi dào trong quả cọ cũng góp phần hỗ trợ tiêu hóa, giảm táo bón và hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
Tác dụng nổi bật của quả cọ
Chống oxy hóa: Quả cọ chứa các hợp chất chống oxy hóa như squalene, axit phenolic và axit oleic, giúp hạn chế tổn thương do gốc tự do gây ra, từ đó hỗ trợ làm đẹp và bảo vệ làn da.
Kháng khuẩn: Nhờ chứa axit lauric và axit capric, quả cọ có đặc tính kháng khuẩn tốt, thường được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ sát trùng và phòng ngừa nhiễm khuẩn.
Tăng cường sức khỏe mắt: Quả cọ chứa hàm lượng vitamin A cao, được cho là vượt trội so với nhiều loại rau củ, giúp cải thiện thị lực và bảo vệ đôi mắt.
Ổn định thần kinh: Nguồn năng lượng dồi dào từ quả cọ góp phần duy trì hoạt động ổn định của hệ thần kinh và hỗ trợ cân bằng huyết áp.
Trong y học cổ truyền, quả cọ còn được dùng như một vị thuốc giúp thanh nhiệt, giải độc, làm mát cơ thể, đặc biệt trong những ngày nắng nóng. Một số nghiên cứu hiện đại cho thấy, nếu sử dụng với lượng hợp lý, quả cọ có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết và cholesterol.
Tuy nhiên, bạn không nên lạm dụng quả cọ vì có thể gây hiện tượng “say cọ”. Ngoài ra, do quả cọ chứa chất chát (tannin), ăn quá nhiều có thể dẫn đến táo bón hoặc vón cục thức ăn trong ruột.
Khi ăn cọ, bạn nên bỏ vỏ, chỉ ăn với lượng vừa phải ở mức thưởng thức. Người bị tiêu chảy nhẹ có thể giã và ép lấy nước quả cọ để hỗ trợ cầm tiêu chảy, tuy nhiên cách này chỉ áp dụng cho người trưởng thành, không dùng cho trẻ nhỏ.
Những người có vấn đề về tiêu hóa như đầy bụng, khó tiêu hoặc táo bón nên hạn chế hoặc tránh ăn loại quả này. Ngay cả với cọ đã chín, cũng chỉ nên ăn những quả mềm, không nên ăn quả còn cứng, xanh.
