Loại gỗ quý hiếm với giá trị kinh tế chưa từng giảm nhiệt
Khi người ta nhắc đến loại gỗ quý hiếm, hình ảnh đầu tiên xuất hiện trong đầu thường là những bộ bàn ghế "đắt hơn vàng" hay những khối gỗ có vân và mùi thơm khiến giới sưu tầm trầm trồ. Ở Việt Nam, không nhiều loại gỗ đạt tới mức độ đó, nhưng gỗ gù hương, một sản phẩm tự nhiên của rừng già lại là một ngoại lệ đặc biệt. Trong bối cảnh tài nguyên thiên nhiên ngày càng cạn kiệt và nhu cầu thị trường ngày càng tăng, câu chuyện về loài cây vừa thơm, vừa quý này trở thành một đề tài thu hút sự chú ý của cả giới khoa học, nhà đầu tư và những ai mê mải giá trị của gỗ quý.
Ở Việt Nam, không nhiều loại gỗ đạt tới mức độ đó, nhưng gỗ gù hương, một sản phẩm tự nhiên của rừng già lại là một ngoại lệ đặc biệt. (Ảnh: Govi)
Gỗ gù hương cũng được biết đến ở nước ngoài dưới tên agarwood hay oud thuộc nhóm những loại gỗ có hương thơm tự nhiên đặc biệt và giá trị kinh tế cao bậc nhất trên thị trường gỗ thế giới hiện nay. Loại gỗ này hình thành ở phần lõi thân cây khi chúng bị tổn thương bởi nấm hoặc vi sinh vật, khiến cây tiết ra nhựa thơm là một quá trình tự nhiên kéo dài nhiều năm. Phần gỗ nhiều nhựa đó mới chính là thứ mà thị trường săn tìm bởi hương thơm, độ đậm đặc và khả năng dùng làm nguyên liệu chế tác tinh dầu, nước hoa, nhang trầm và đồ mỹ nghệ cao cấp.
Khảo sát gần đây tại Việt Nam cho thấy, những khối trầm hương có vân dạng "hoa" cực kỳ hiếm và đẹp, thường được thợ gỗ và nhà sưu tầm đánh giá rất cao về giá trị. Những khối gỗ này có thể có giá hàng trăm triệu, thậm chí lên tới cả tỷ đồng tùy theo chất lượng, tuổi gỗ và độ tinh khiết của nhựa hương.
Thị trường quốc tế – nhu cầu vượt xa nguồn cung
Tình trạng khan hiếm và giá trị cao đã khiến gỗ gù hương Việt Nam luôn nằm trong "tầm ngắm" của thị trường quốc tế, đặc biệt là các nước ở Trung Đông, Nhật Bản, Đài Loan và Đông Nam Á. Các sản phẩm từ loại gỗ này, đặc biệt là tinh dầu và nhang trầm được sử dụng rộng rãi trong ngành nước hoa cao cấp, nghi lễ tôn giáo và các liệu pháp thư giãn. Điều này khiến nhu cầu trên thế giới luôn vượt xa nguồn cung tại Việt Nam.
Không chỉ dừng lại ở đó, hương thơm của gỗ còn được giới mộ điệu mô tả như một trải nghiệm đa chiều, vừa ấm, vừa sâu lắng mà nhiều sản phẩm nhân tạo khó có thể tái tạo. Điều này làm tăng thêm giá trị không chỉ về vật chất mà còn về triết lý thưởng lãm nghệ thuật và phong thủy.
Mặc dù giá trị kinh tế cao, gỗ gù hương lại là một trong những loại gỗ quý hiếm nhất ở Việt Nam. (Ảnh: Govi)
Mặc dù giá trị kinh tế cao, gỗ gù hương lại là một trong những loại gỗ quý hiếm nhất ở Việt Nam. Hiện nay, số lượng cây gù hương trưởng thành trên tự nhiên vô cùng ít, do khả năng tái sinh chậm và môi trường sống bị đe dọa bởi khai thác quá mức trong quá khứ. Điều này khiến Việt Nam rơi vào tình trạng khan hiếm nghiêm trọng, khiến nhiều cây lớn bị bảo vệ nghiêm ngặt, thậm chí nằm trong danh mục loài quý hiếm cần bảo tồn.
Thực tế này không chỉ là vấn đề tài nguyên mà còn là bài toán sinh thái khi việc khai thác trái phép có thể gây mất cân bằng hệ sinh thái rừng. Vì vậy, các cơ quan quản lý lâm nghiệp và bảo tồn thiên nhiên đã nhận ra tầm quan trọng của việc bảo vệ loài cây này, từ chính sách đến hành động thực tiễn.
Nỗ lực trồng, bảo tồn và phát triển bền vững
Trước nguy cơ tuyệt chủng, nhiều tổ chức và cá nhân tại Việt Nam đã bắt đầu chú trọng vào việc trồng mới và bảo tồn giống cây gù hương. Một số dự án trồng gù hương đã được triển khai ở các tỉnh miền Trung và miền Bắc, nhằm không chỉ giữ lại nguồn gen quý mà còn phát triển sản lượng gỗ hữu ích một cách bền vững.
Điều này đặt ra một hướng đi mới: thay vì săn tìm trong tự nhiên, người ta bắt đầu tìm hiểu cách gieo trồng, chăm sóc và phát triển gù hương, giống như một ngành nông lâm kết hợp. Việc này giúp giảm áp lực khai thác trên rừng, đồng thời tạo ra nguồn nguyên liệu chất lượng cho ngành công nghiệp tinh dầu, đồ mỹ nghệ và sản phẩm phong thủy cao cấp.
Thay vì săn tìm trong tự nhiên, người ta bắt đầu tìm hiểu cách gieo trồng, chăm sóc và phát triển gù hương, giống như một ngành nông lâm kết hợp. (Ảnh: Govi)
Gỗ gù hương không chỉ là một loại gỗ quý, mà còn đại diện cho lòng kiên trì của tự nhiên và giá trị văn hóa sâu sắc. Người xưa từng ví hương thơm của nó như "hương trời đất", từ ngàn xưa đã được sử dụng trong nghi thức thiêng liêng và các sản phẩm cao cấp.
Trong thế giới hiện đại, giá trị của gỗ gù hương càng được nâng lên, không chỉ bởi giá trị kinh tế mà còn bởi vai trò trong bảo tồn thiên nhiên và phát triển sinh thái. Người yêu gỗ trên khắp thế giới không chỉ săn tìm giá trị vật chất mà còn tôn vinh giá trị tinh thần và bền vững của loại gỗ này là một báu vật thật sự của rừng xanh Việt Nam.
