Tháng 1/2026, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam đạt 15 triệu USD, tăng mạnh 334% so với cùng kỳ năm 2025. Ngành cá rô phi của Việt Nam vẫn tiếp tục phát triển mạnh mẽ và cơ cấu thị trường ghi nhận sự thay đổi đáng chú ý.
Trong nhóm thị trường đơn lẻ, Brazil bất ngờ vươn lên dẫn đầu với kim ngạch đạt 8 triệu USD trong tháng 1, chiếm tới 56% tổng xuất khẩu. Đây là mức bứt phá rõ rệt, cho thấy nhu cầu nhập khẩu tại thị trường Nam Mỹ đang tăng mạnh. Sự tăng trưởng này chủ yếu đến từ thị hiếu tiêu dùng của Brazil, nơi người tiêu dùng ưa chuộng các sản phẩm phi lê hoặc cá cắt khúc để tự chế biến tại nhà, phù hợp với lợi thế sản phẩm nguyên liệu của Việt Nam.
Đứng thứ hai là Mỹ với kim ngạch đạt 3 triệu USD trong tháng đầu năm 2026, giảm nhẹ so với tháng 12/2025 nhưng vẫn chiếm 21% tổng xuất khẩu. Việc sụt giảm theo tháng được đánh giá là không bất thường, do các nhà nhập khẩu Mỹ đã tăng mua mạnh trong quý IV/2025 để phục vụ mùa lễ hội. Vì vậy, lượng nhập trong tháng đầu năm có xu hướng chững lại, song thị trường này vẫn duy trì nền nhu cầu tương đối ổn định.
Các vị trí tiếp theo trong top 5 lần lượt thuộc về Ả Rập Xê Út với 791 nghìn USD, tăng mạnh so với tháng trước; Cộng hòa Dominica đạt 503 nghìn USD; và Nhật Bản đạt 372 nghìn USD. Nhóm thị trường này dù quy mô còn khiêm tốn nhưng đều ghi nhận mức tăng trưởng tốt, cho thấy dư địa mở rộng vẫn còn.
Xét theo khối thị trường, Trung Đông đạt 948 nghìn USD, tăng mạnh 1239% so với cùng kỳ năm ngoái; EU đạt 764 nghìn USD tăng 276%. Đáng chú ý, tại Mỹ và EU, xu hướng tiêu dùng đang nghiêng nhiều hơn về các sản phẩm giá trị gia tăng, tiện lợi và tiết kiệm thời gian nấu nướng, khác với thị hiếu tại Brazil thiên về sản phẩm nguyên liệu.
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), các doanh nghiệp xuất khẩu cá rô phi hàng đầu hiện nay bao gồm: Công ty TNHH MTV Ấn Độ Dương, Công ty TNHH MTV đầu tư và tài chính V, Công ty CP Nam Việt (Navico), Công ty TNHH XNK thủy hải sản Kim Phát và Công ty TNHH thủy sản NVD.
Sự bứt phá của cá rô phi Việt Nam diễn ra trong bối cảnh các đối thủ cạnh tranh lớn là Trung Quốc và Brazil đang chịu áp lực từ các biện pháp thuế quan của Mỹ. Trung Quốc, quốc gia sản xuất cá rô phi lớn nhất thế giới, đang mất dần lợi thế tại thị trường Mỹ do thuế nhập khẩu cao, buộc các doanh nghiệp nước này phải quay lại tiêu thụ nội địa hoặc tìm kiếm thị trường thay thế.
Tương tự, Brazil cũng đối mặt với rào cản thuế quan khi cố gắng gia tăng thị phần tại Mỹ. Tình trạng dư cung cục bộ tại các nước này đã khiến giá cá rô phi nội địa giảm sâu, gây ảnh hưởng đến chuỗi sản xuất nguyên liệu. Ngược lại, Việt Nam đã tận dụng tốt cơ hội này để mở rộng thị phần.
Trong chiến lược phát triển thủy sản đến năm 2030, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định cá rô phi là đối tượng nuôi tiềm năng, xếp sau tôm và cá tra. Ngành nông nghiệp đang khuyến khích các địa phương mở rộng diện tích nuôi theo hướng công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao và đạt các chứng nhận quốc tế như VietGAP, GlobalGAP.
Triển vọng thời gian tới cho thấy cạnh tranh tại thị trường Mỹ có thể gia tăng. Khi mức thuế đối ứng mà Mỹ đang áp dụng là 10%, cá rô phi từ Brazil và Trung Quốc nhiều khả năng sẽ quay trở lại mạnh mẽ, tạo sức ép đáng kể đối với sản phẩm của Việt Nam.
