Sửa máy lạnh là nhóm dịch vụ có nhu cầu cao nhất trên các nền tảng gọi thợ, đặc biệt trong mùa nóng - Ảnh: Đ.L TIẾN PHÁT
Từ sửa máy lạnh, máy giặt, tủ lạnh đến khoan tường, lắp camera… người dùng hiện có thể đặt thợ qua app.
Giải pháp trước "mê hồn trận" của thợ
Một tối nắng nóng, máy lạnh trong căn hộ của chị Minh Trân ở phường Bình Thạnh (TP.HCM) bất ngờ hỏng. Chị lên mạng tìm "sửa máy lạnh tại nhà" và chọn một đơn vị quảng cáo giá "chỉ từ 150.000 đồng" và "cam kết có mặt sau 30 phút".
Thợ đến kiểm tra vài phút rồi báo phải vệ sinh toàn bộ, xử lý đường thoát nước, tổng chi phí 650.000 đồng, giải thích loằng ngoằng như mê hồn trận. Máy đã tháo, chị đành đồng ý. Sau đó, người quen cho biết lỗi này đáng ra chỉ tốn chưa tới 200.000 đồng.
"Tức. Mình đâu rành máy lạnh mà biết" - chị Trân nói.
Trong khi đó, trưa 24-5, chị Thùy Dương, ở một chung cư tại TP.HCM, loay hoay vì nắp trượt bồn cầu bị hư. Mở app Vua Thợ, chị chụp hình hiện trạng, nhập mô tả "bồn cầu bị gãy bản lề...". Từ hình ảnh và tình trạng khách cung cấp, tính năng AI trên app phân tích hạng mục, gợi ý đây là nhóm việc phù hợp với thợ sửa ống nước. Chi phí dự kiến 150.000 - 300.000 đồng tiền công, kèm phần vật tư có thể phát sinh nếu phải thay bản lề, ốc vít.
Sau khi nhập địa chỉ và chọn thời gian sửa "ngay bây giờ", chỉ một lát sau đã có 9 thợ báo giá, trong đó 5 thợ trong nhóm app đề xuất.
Trên màn hình, khách hàng không chỉ thấy giá từng thợ đưa ra, mà còn có ảnh chân dung, khoảng cách đến nơi sửa, số sao đánh giá, số đơn đã hoàn thành, phản hồi từ khách trước… giúp khách so sánh để chọn.
"Tôi vào mục chat để hỏi kỹ thợ rồi mới chốt. Như vậy mình có nhiều lựa chọn hơn và đỡ bị động hơn so với gọi thợ quen hoặc tìm số điện thoại trên mạng" - chị Dương nói.
Theo ghi nhận, các ứng dụng gọi thợ hiện không chỉ đóng vai trò kết nối đơn hàng mà còn đưa vào nhiều tiêu chí để khách "chấm điểm" thợ. Người dùng không chỉ nhìn thấy số sao chung chung, mà còn biết thợ đã làm bao nhiêu đơn, tỉ lệ hoàn thành ra sao, khách trước nhận xét thế nào, có từng bị phản ánh hay không.
Với các nền tảng có cơ chế đề xuất, thợ làm việc minh bạch, báo giá hợp lý, phản hồi nhanh, ít bị khiếu nại và được khách đánh giá cao sẽ được ưu tiên hiển thị hoặc nằm trong nhóm được app gợi ý.
Ở chiều ngược lại, thợ thường hủy đơn, làm sai cam kết hoặc bị khách phản ánh nhiều có thể bị giảm mức hiển thị, hạn chế nhận đơn, thậm chí bị loại khỏi nền tảng.
Theo ghi nhận, nhiều dịch vụ như Vua Thợ, Rada, Thợ Việt, Home Services… cùng các hệ thống điện máy lớn đang đưa mô hình đặt thợ lên app.
Điểm chung là người dùng có thể chọn dịch vụ, xem trước giá cơ bản, đặt lịch, nhận thông tin kỹ thuật viên và đánh giá sau khi hoàn tất.
Ông Tống Phước Đại, đại diện app Vua Thợ, cho biết ứng dụng này muốn xây dựng cộng đồng thợ có việc làm ổn định, đào tạo bài bản, có bảo hiểm, lương thưởng và phúc lợi tốt hơn.
Theo ông Đại, Vua Thợ chưa đặt mục tiêu lợi nhuận trong giai đoạn đầu dù chi phí vận hành có thể lên đến 1 - 1,5 tỉ đồng/tháng đến cuối năm 2026. Nền tảng kỳ vọng đến hết năm 2026 thu hút khoảng 300.000 khách hàng và 100.000 thợ ở nhiều ngành nghề.
Các chuỗi lớn nhập cuộc
Trước đây, một giao dịch điện máy thường kết thúc sau khi khách mua và lắp đặt sản phẩm. Nay một thiết bị có thể tạo doanh thu trong nhiều năm - từ lắp đặt, vệ sinh định kỳ, bảo trì, sửa chữa, thay linh kiện đến bảo hành mở rộng và thay máy mới.
Điện Máy Xanh là một trong những doanh nghiệp đi sớm trong hướng mở rộng dịch vụ với app Thợ Điện Máy Xanh. Theo báo cáo kết quả kinh doanh 3 tháng đầu năm 2026, mảng này đạt doanh thu tới 701 tỉ đồng, tăng 45% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, chỉ trong một quý, doanh thu mảng đã vượt con số 673 tỉ đồng của cả năm 2024.
Để đáp ứng nhu cầu, đội ngũ Thợ Điện Máy Xanh với 7.663 nhân sự đã được huy động tối đa để phủ rộng mạng lưới phục vụ tận nhà.
Một đại diện chuỗi điện máy cho rằng bán một chiếc điều hòa chỉ thu tiền một lần, trong khi bảo trì và sửa chữa có thể tạo doanh thu lặp lại. Quan trọng hơn, nếu hài lòng với dịch vụ sau bán hàng, khách có khả năng quay lại mua thiết bị mới.
Trong bối cảnh biên lợi nhuận bán lẻ chịu áp lực, khuyến mãi ngày càng gay gắt, dịch vụ kỹ thuật giúp doanh thu lặp lại, dữ liệu khách hàng và khả năng giữ chân người dùng.
Điện Máy Xanh có lợi thế quy mô, FPT Shop chọn cách đi khác. Doanh nghiệp này vốn mạnh ở điện thoại, laptop, phụ kiện.
Ông Nguyễn Việt Anh - Phó tổng giám đốc FPT Retail - cho biết FPT Shop xác định là người đến sau nên phải cạnh tranh bằng "DNA công nghệ".
Ở dịch vụ lắp đặt, FPT Shop không đầu tư ngay đội ngũ hàng nghìn kỹ thuật viên cố định, mà áp dụng mô hình kinh tế chia sẻ như Uber, Grab. Doanh nghiệp dùng nền tảng công nghệ để kết nối thợ lắp đặt với đơn hàng phát sinh từ hệ thống.
Theo ông Việt Anh, cách làm này giúp huy động nguồn lực xã hội trong mùa cao điểm. Khi nhu cầu lắp đặt máy lạnh tăng mạnh, mô hình điều phối thợ qua nền tảng giúp doanh nghiệp triển khai trong vòng 1 - 2 ngày mà không nhất thiết sở hữu toàn bộ nguồn lực.
Tuy nhiên, điện máy không phải lĩnh vực dễ "Grab hóa" vì chất lượng dịch vụ phụ thuộc lớn vào tay nghề, thái độ và trách nhiệm của từng thợ.
Vì vậy, ông Nguyễn Việt Anh cho biết nền tảng kết nối thợ với khách tích hợp cơ chế để người dùng đánh giá thợ. Thợ sẽ chịu áp lực. Ai báo giá hợp lý, tay nghề tốt và phục vụ chuyên nghiệp sẽ có lợi thế hơn trong việc thu hút khách hàng, từ đó thêm thu nhập.
Muốn đi xa, cần minh bạch
Theo các chuyên gia, thị trường từng có nhiều mô hình gọi thợ nhưng chưa nền tảng nào thật sự thống trị vì dịch vụ sửa chữa tại nhà không dừng ở việc kết nối khách với thợ.
Muốn đi đường dài, doanh nghiệp phải kiểm soát được tay nghề, bảng giá, linh kiện, bảo hành và khiếu nại sau sửa chữa. Với điện máy, bài toán càng khó do mỗi thương hiệu, mỗi model máy lạnh, máy giặt, tủ lạnh lại có cấu trúc, mã lỗi và quy trình xử lý khác nhau.
Nhiều gia đình cũng tin "thợ ruột" hơn app. Nên lợi thế không nằm ở chiếc app mà còn ở khả năng tạo niềm tin với giá rõ, thợ đúng hẹn, sửa trách nhiệm và có nơi để gọi khi phát sinh sự cố.
