Tại các khu chợ ở Tehran, giá cả thay đổi nhanh đến mức nhiều người tiêu dùng không còn chắc chắn số tiền họ phải trả khi đến quầy thanh toán. Một số người cho biết giá ghi trên nhãn có thể đã lỗi thời chỉ vài giờ sau khi được niêm yết.
Tình trạng này đặc biệt nghiêm trọng đối với các hộ gia đình có thu nhập thấp. Reuters dẫn số liệu chính thức của Iran cho thấy lạm phát thực phẩm đã tăng lên gần 130% trong tháng trước, khiến những mặt hàng như thịt và sữa ngày càng trở nên xa xỉ đối với nhiều người dân.
Đồng rial cũng liên tục mất giá, làm suy giảm giá trị tiền lương và khoản tiết kiệm của các gia đình. Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng nhanh hơn thu nhập, ngày càng nhiều người phải tìm thêm nguồn thu nhập để duy trì cuộc sống.
Giáo viên, nhân viên chính phủ và công nhân nhà máy được cho là phải tranh thủ buổi tối làm thêm, trong đó có lái xe cho các dịch vụ gọi xe trực tuyến. Với những người đã nghỉ hưu, tình hình càng khó khăn khi thu nhập cố định không theo kịp tốc độ tăng giá.
Không chỉ ảnh hưởng đến chi tiêu cho thực phẩm, lạm phát còn đang làm thay đổi cách người dân Iran tiếp cận những hàng hóa thiết yếu. Các hình thức “mua trước, trả sau” vốn thường được sử dụng cho những mặt hàng có giá trị lớn nay được mở rộng sang thịt, sữa, chất tẩy rửa và các sản phẩm tiêu dùng hằng ngày.
Những thay đổi này cho thấy vấn đề của nền kinh tế Iran không đơn thuần nằm ở tình trạng thiếu hàng hóa. Các kệ hàng tại nhiều cửa hàng vẫn được cung cấp tương đối đầy đủ, nhưng ngày càng nhiều người không đủ khả năng mua những sản phẩm họ cần.
Nhà kinh tế học Farshad Momeni người Iran cảnh báo Iran đang bước vào một giai đoạn "khốn cùng" về kinh tế, khi lạm phát cao kéo dài không chỉ làm xói mòn thu nhập mà còn buộc người dân phải thay đổi căn bản thói quen tiêu dùng. Đối với những gia đình có thu nhập thấp, tác động của lạm phát còn lớn hơn nhiều so với con số trung bình. Khi phần lớn thu nhập được dành cho thực phẩm và các nhu yếu phẩm, mỗi đợt tăng giá đều trực tiếp làm giảm khả năng đáp ứng những nhu cầu cơ bản.
Trong bối cảnh đồng rial mất giá, lạm phát thực phẩm ở mức rất cao và thu nhập không theo kịp chi phí sinh hoạt, sức ép kinh tế đang ngày càng chuyển từ vấn đề của các chỉ số vĩ mô thành cuộc khủng hoảng trực tiếp trong đời sống hàng ngày của người dân Iran.
Tổng hợp
