Lý do lãi suất thỏa thuận "nóng" lên
Chỉ trong hơn tuần đầu tháng 7, thị trường tiền gửi tiếp tục ghi nhận làn sóng tăng lãi suất ở nhiều ngân hàng. Không chỉ các chương trình huy động trực tuyến niêm yết mức 8,8 - 9,3%/năm cho kỳ hạn 6-12 tháng, cuộc đua lãi suất thỏa thuận cũng diễn ra sôi động hơn.
Nhiều ngân hàng quy mô vừa và nhỏ áp dụng chính sách cộng lãi suất theo số tiền gửi hoặc theo từng nhóm khách hàng. Chẳng hạn, GPBank áp dụng mức lãi suất thỏa thuận 8,8%/năm với khoản tiền gửi dưới 1 tỷ đồng kỳ hạn 6-12 tháng; khách hàng gửi từ 5-10 tỷ đồng được hưởng 9-9,1%/năm. HDBank triển khai mức 9,05%/năm cho kỳ hạn 6 tháng theo chương trình riêng.
Trong khi đó, TPBank, Vikki Bank, MBV... cũng đưa ra mức lãi suất từ 8,8 - 9,2%/năm khi khách hàng đáp ứng các điều kiện về mã ưu đãi hoặc sử dụng thêm các sản phẩm dịch vụ của ngân hàng.
Ngay cả nhóm ngân hàng quốc doanh cũng có động thái tăng sức cạnh tranh. BIDV hiện triển khai chương trình với lãi suất lên tới khoảng 8%/năm cho kỳ hạn 6 tháng theo các điều kiện cụ thể.
Lãi suất huy động các ngân hàng vẫn tiếp tục tăng "nóng" (ảnh: Như Ý).
Diễn biến này phản ánh nhu cầu huy động vốn ngày càng lớn của hệ thống ngân hàng. Theo Ngân hàng Nhà nước , đến ngày 15/6, tăng trưởng tín dụng đạt 6,38%, trong khi huy động vốn chỉ tăng 4,3%. Khoảng cách ngày càng nới rộng giữa tín dụng và huy động khiến nhiều ngân hàng phải tăng giá vốn để đảm bảo thanh khoản và đáp ứng nhu cầu giải ngân.
Mặc dù Ngân hàng Nhà nước nhiều lần yêu cầu các tổ chức tín dụng không chạy đua lãi suất nhằm giữ ổn định mặt bằng lãi vay, thực tế áp lực huy động vốn vẫn chưa giảm.
Áp lực tăng lãi suất chưa chấm dứt
Trao đổi với PV Tiền Phong , TS. Nguyễn Văn Lộc - Giám đốc Chương trình đào tạo Kinh doanh Thương mại Đại học Phenikaa - cho rằng, nguyên nhân sâu xa của việc các ngân hàng chấp nhận trả lãi suất cao là do áp lực cân đối nguồn vốn.
Ông Lộc phân tích, nhiều ngân hàng đã đẩy mạnh cho vay trung và dài hạn như cho vay mua nhà, đầu tư bất động sản, nhà xưởng hay máy móc thiết bị. Trong khi đó, nguồn vốn huy động từ người dân chủ yếu là ngắn hạn, tập trung ở kỳ hạn 3 tháng, 6 tháng hoặc 1 năm.
Nếu sử dụng quá nhiều vốn ngắn hạn để cho vay dài hạn, ngân hàng sẽ đối mặt với rủi ro mất cân đối thanh khoản khi tiền gửi đến hạn nhưng các khoản vay chưa thu hồi được. Vì vậy, nhiều ngân hàng buộc phải trả lãi suất cao hơn để giữ chân người gửi tiền.
"Đó là lý do một số ngân hàng chấp nhận huy động với mức trên 9%/năm thay vì 6-7% như biểu niêm yết", ông Lộc nói.
Theo ông Lộc, cuộc đua này kéo theo nhiều hệ quả đối với toàn bộ nền kinh tế. Trước hết, chi phí vốn của ngân hàng tăng lên đáng kể. Khi phải trả lãi suất huy động trên 9%/năm, các ngân hàng hoặc buộc phải nâng lãi suất cho vay, hoặc chấp nhận thu hẹp biên lợi nhuận.
TS. Nguyễn Văn Lộc - Giám đốc Chương trình đào tạo Kinh doanh Thương mại, Đại học Phenikaa.
"Nếu lãi suất cho vay tăng, doanh nghiệp và người dân sẽ gặp khó khăn hơn trong tiếp cận vốn, từ đó ảnh hưởng đến đầu tư, tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế", ông Lộc cho hay.
Áp lực này được phản ánh rõ qua các chỉ tiêu an toàn của hệ thống . Theo Ngân hàng Nhà nước, tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) hiện dao động khoảng 112-117%. Trong khi khoảng 80% nguồn vốn huy động của hệ thống là ngắn hạn thì gần một nửa dư nợ tín dụng lại là trung và dài hạn, khiến áp lực cân đối vốn ngày càng lớn.
Theo chuyên gia, nhu cầu vốn cho hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm và đầu tư sản xuất trong nửa cuối năm sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao. Vì vậy, áp lực huy động vốn của các ngân hàng chưa có dấu hiệu giảm, đồng nghĩa lãi suất tiền gửi khó có thể hạ nhiệt trong ngắn hạn.
Tuy nhiên, khả năng tăng mạnh như giai đoạn vừa qua được đánh giá không lớn do Ngân hàng Nhà nước vẫn kiên định mục tiêu ổn định mặt bằng lãi suất. Tại Hội nghị sơ kết hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm 2026, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đoàn Thái Sơn cho biết, cơ quan điều hành sẽ tiếp tục duy trì lãi suất điều hành ở mức thấp, tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý, qua đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
Theo chuyên gia, điều này đồng nghĩa, từ nay đến cuối năm, lãi suất huy động nhiều khả năng vẫn neo ở mặt bằng cao, thậm chí có thể nhích tăng ở một số ngân hàng thiếu hụt nguồn vốn. Song, dư địa tăng sẽ chịu sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý nhằm tránh hình thành cuộc đua lãi suất trên diện rộng, qua đó bảo đảm ổn định hệ thống tài chính và tạo điều kiện duy trì mặt bằng lãi suất cho vay ở mức hợp lý.
