Về bản chất, lãi suất là "giá của tiền". Khi một cá nhân hay tổ chức cho người khác vay tiền, họ tạm thời từ bỏ quyền sử dụng số tiền đó ở hiện tại để đổi lấy một khoản thu nhập trong tương lai. Lãi suất chính là phần bù đắp cho sự chờ đợi này. Trong kinh tế học, điều này được gọi là giá trị thời gian của tiền, phản ánh thực tế rằng một đồng tiền ở hiện tại luôn có giá trị cao hơn một đồng tiền trong tương lai.
Ngoài yếu tố thời gian, lãi suất còn bao hàm rủi ro và kỳ vọng. Người cho vay yêu cầu lãi suất cao hơn nếu khả năng không thu hồi được tiền lớn hơn, hoặc nếu họ kỳ vọng sức mua của đồng tiền sẽ giảm do lạm phát. Vì vậy, lãi suất không chỉ là một con số tài chính đơn thuần, mà là kết quả tổng hợp của kỳ vọng kinh tế, rủi ro và niềm tin vào tương lai.
