Tại Washington D.C., không khí bên trong trụ sở Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang nóng hơn bao giờ hết, không chỉ bởi những tranh luận về con số lạm phát, mà còn từ sức ép chưa từng có tiền lệ từ Nhà Trắng.
Giữa bối cảnh trụ sở Fed đang trong quá trình cải tạo ngổn ngang, Chủ tịch Jerome Powell cũng đang phải đối mặt với một cuộc "đại tu" về nhân sự và chính sách.
Câu chuyện về lãi suất năm 2026 giờ đây không đơn thuần là các chỉ số kinh tế, mà là một bàn cờ thế phức tạp với những nước đi có thể thay đổi hoàn toàn cục diện tài chính toàn cầu.
Khi lãi suất vẫn ở gần mức cao nhất trong hơn một thập kỷ, câu hỏi lớn nhất là: liệu Fed sẽ còn nới lỏng bao nhiêu nữa trong năm nay? (Ảnh: Bankrate).
Ẩn số từ những lá phiếu "quyền lực"
Theo phân tích mới nhất từ Reuters và Bankrate, dù Fed đã mạnh tay cắt giảm tổng cộng 1,75 điểm phần trăm kể từ tháng 9/2024, đưa lãi suất điều hành về mức 3,62%, nhưng con đường phía trước lại đầy sương mù.
Dự báo lãi suất năm 2026 đang chia rẽ sâu sắc giới quan sát. Trong khi Bankrate kỳ vọng sẽ có thêm ba đợt cắt giảm với tổng mức 0,75 điểm phần trăm, đưa lãi suất về gần mức trước đại dịch, thì thị trường tài chính và chính nội bộ Fed lại tỏ ra thận trọng hơn nhiều.
Sự thận trọng này đến từ một thực tế: Cơ cấu nhân sự của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) - cơ quan quyết định lãi suất - đang thay đổi đáng kể trong năm nay. Những gương mặt mới tham gia bỏ phiếu như Beth Hammack (Fed Cleveland) hay Lorie Logan (Fed Dallas) đều đã bày tỏ lo ngại về lạm phát dai dẳng. Ngược lại, Anna Paulson (Fed Philadelphia) lại nhìn thấy cửa sáng cho lãi suất thấp hơn.
Theo các chuyên gia kinh tế tại Wells Fargo, cán cân quyền lực mới tại Fed đang nghiêng về phe "bồ câu" (ủng hộ nới lỏng), nhưng điều đó không đảm bảo một lộ trình cắt giảm suôn sẻ.
Thị trường hiện chỉ đang đặt cược vào kịch bản Fed sẽ cắt giảm rất khiêm tốn, khoảng 44 điểm cơ bản trong cả năm 2026, tức chưa đến hai lần cắt giảm. Thậm chí, quan điểm trung vị của các nhà hoạch định chính sách Fed cho thấy kịch bản khả dĩ nhất chỉ là một lần cắt giảm duy nhất. Lý do là nền kinh tế Mỹ đang vận hành quá "nóng" so với dự báo, với tăng trưởng GDP quý IV vượt mức 5% - một con số ấn tượng khiến mọi lý do để kích thích kinh tế trở nên mong manh.
"Vùng nhiễu động" tháng 5 và áp lực từ Nhà Trắng
Tâm điểm của mọi sự chú ý đang đổ dồn về tháng 5/2026, khi nhiệm kỳ Chủ tịch của ông Jerome Powell kết thúc. Đây được xem là biến số lớn nhất đối với thị trường tài chính.
Tổng thống Donald Trump đã không ngần ngại bày tỏ mong muốn tìm kiếm một người kế nhiệm sẵn sàng mạnh tay hơn trong việc hạ lãi suất. Những cái tên như Christopher Waller hay Kevin Warsh đang được cân nhắc, với tiêu chí tiên quyết là phải đồng điệu với quan điểm của Nhà Trắng.
Tuy nhiên, kịch bản thú vị nhất mà giới đầu tư đang rỉ tai nhau là khả năng ông Powell vẫn sẽ ở lại Hội đồng Thống đốc ngay cả khi rời ghế Chủ tịch. Nhiệm kỳ Thống đốc của ông kéo dài đến tận năm 2028, và việc ông ở lại sẽ là một nước đi hợp pháp nhưng hiếm thấy, tạo ra một đối trọng quyền lực ngay trong lòng Fed.
Điều này, cộng với phán quyết từ Tòa án Tối cao bảo vệ tính độc lập của các Thống đốc như bà Lisa Cook, đang tạo nên một "thành trì" ngăn cản các can thiệp chính trị quá đà vào chính sách tiền tệ.
Ông Steven Kamin từ Viện Doanh nghiệp Mỹ nhận định, nếu Chủ tịch mới quá thiên lệch theo mong muốn của chính quyền, sự hiện diện của Powell có thể khiến FOMC nghiêng về phía cựu Chủ tịch, tạo ra một tình thế lưỡng nan chưa từng có. Chính sự giằng co này khiến thị trường tin rằng, bất chấp những ồn ào chính trị, "phản ứng" của Fed sẽ khó thay đổi đột ngột.
Túi tiền nhà đầu tư: Đừng chỉ nhìn vào Fed
Một sai lầm phổ biến của nhà đầu tư cá nhân là tin rằng Fed cắt lãi suất thì chi phí vay mượn sẽ giảm ngay lập tức. Thực tế năm 2026 đang chứng minh điều ngược lại. Dù Fed đã cắt giảm lãi suất điều hành, nhưng lãi suất vay mua nhà và lợi suất trái phiếu lại đang tăng lên. Lãi suất thế chấp tại Mỹ đã vọt lên 6,25% do lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm tăng mạnh trước áp lực bán tháo toàn cầu và lo ngại lạm phát quay lại.
Ông Nguyen, chuyên gia kinh tế từ RSM, cảnh báo về tác động của các gói kích thích tài khóa, điển hình là Đạo luật "One Big Beautiful Bill 2025". Việc bơm thêm tiền vào nền kinh tế thông qua hoàn thuế có thể thúc đẩy GDP nhưng cũng thổi bùng ngọn lửa lạm phát. Khi lạm phát kỳ vọng tăng, thị trường trái phiếu sẽ phản ứng tiêu cực, đẩy lãi suất dài hạn lên cao bất chấp nỗ lực của Fed.
Do đó, đối với người gửi tiết kiệm, tin vui là mức sinh lời từ các khoản tiền gửi và chứng chỉ tiền gửi (CD) có thể vẫn duy trì ở mức hấp dẫn lâu hơn dự kiến. Ngược lại, những người đang chờ đợi một đợt lãi suất rẻ để vay mua nhà hay đầu tư tài sản lớn có thể sẽ phải thất vọng. Lãi suất thực tế trên thị trường đang chịu chi phối bởi niềm tin vào khả năng kiểm soát lạm phát của ngân hàng trung ương hơn là các quyết định hành chính ngắn hạn.
Câu chuyện lãi suất 2026 không còn là bài toán kinh tế đơn thuần mà đã trở thành phép thử cho tính độc lập của định chế tài chính quyền lực nhất thế giới. Như ông Seth Carpenter, Kinh tế trưởng Toàn cầu của Morgan Stanley đã đúc kết: "Chúng ta không nên xem nhẹ tầm quan trọng của một Chủ tịch Fed mới, đặc biệt khi dữ liệu kinh tế trở nên khó đọc hơn bao giờ hết".
Nhà đầu tư cần chuẩn bị tâm thế: Lãi suất có thể giảm, nhưng kỷ nguyên tiền rẻ dễ dãi thì chưa chắc đã quay lại.
