Theo số liệu chính thức, GDP Cuba giảm thêm 1,1% trong năm 2023, nâng tổng mức sụt giảm lên gần 10% kể từ 2019. Với một đất nước vốn đã thiếu thốn hàng hóa và cơ sở hạ tầng xuống cấp, con số này chỉ xác nhận thực tế mà người dân đang phải trải qua hằng ngày: khủng hoảng không những kéo dài mà còn ngày càng trầm trọng hơn.
Bộ trưởng Joaquín Alonso nhấn mạnh Cuba đang phải đối mặt với “những điều kiện hết sức bất lợi”, trong đó có lệnh cấm vận siết chặt của Mỹ, sự giám sát gắt gao các dòng tài chính và rào cản thanh toán quốc tế. Điều này khiến nguồn thu ngoại tệ của Cuba giảm khoảng 30% trong vài năm qua, kéo theo thiếu hụt hàng loạt mặt hàng thiết yếu như lương thực, nhiên liệu, thuốc men và nguyên liệu sản xuất.
Kinh tế Cuba cực kì khó khăn
Khủng hoảng năng lượng trở thành điểm nghẽn lớn nhất
Hệ thống điện rệu rã là nơi phản ánh rõ nét nhất khó khăn hiện nay. Thiếu nhiên liệu và linh kiện đã gây ra tình trạng cắt điện hằng ngày, có khi kéo dài tới 16 giờ. Những đợt mất điện liên miên không chỉ làm đời sống người dân đảo lộn mà còn khiến năng suất lao động giảm mạnh, khoét sâu thêm sự bất mãn trong xã hội.
Sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi và khai khoáng đã giảm tới 53,4% trong 5 năm qua, trong khi sản lượng công nghiệp giảm 23%. Các ngành vốn được coi là “trụ cột” của nền kinh tế giờ bị đẩy đến bờ vực. Bộ trưởng Alonso cho biết, chỉ tính từ đầu năm 2024 đến nay, nguồn thu ngoại tệ của Cuba đã giảm thêm 9% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi nhập khẩu lại tăng 7% - một cán cân mất cân đối ngày càng nguy hiểm.
Gánh nặng nợ nần
Chính phủ Cuba chưa công bố số liệu nợ nước ngoài mới kể từ năm 2020, khi con số dừng ở mức 19,7 tỷ USD. Tuy nhiên, với việc nhập khẩu nhiều hơn xuất khẩu và ngành du lịch ì ạch, gánh nặng này chắc chắn đang tăng lên.
Sự phụ thuộc lớn vào hàng nhập khẩu trong khi không có khả năng thanh toán đã tạo thành vòng luẩn quẩn. Thiếu nguồn tín dụng quốc tế và không có đột phá trong xuất khẩu, Cuba gần như không có lựa chọn nào để thoát khỏi khủng hoảng.
Người dân vì thế tiếp tục sống trong cảnh thiếu thốn, vật lộn với lạm phát và mất điện triền miên. Như chính các lãnh đạo Cuba thừa nhận: con đường phục hồi vẫn chưa hiện ra.
