Ngày 22/12/2025, Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường (thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TPHCM) đã ban hành Công văn số 74/CV-TNMT gửi Thường trực Thành ủy và UBND TPHCM liên quan đến việc xây dựng bảng giá đất áp dụng từ năm 2026.
Đây là lần kiến nghị thứ ba của đơn vị này trong nỗ lực thúc đẩy một khung giá đất tiệm cận với bản chất thị trường, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và đảm bảo quyền lợi chính đáng của người dân
Đề xuất mức giá đất nông nghiệp bằng 40% đất ở cùng thửa đất
Tâm điểm của bản kiến nghị là đề xuất nâng giá đất nông nghiệp lên mức bằng khoảng 40% giá đất ở cùng thửa đất. Con số này được đưa ra sau khi có những diễn biến mới trong quá trình xây dựng bảng giá.
Theo dự thảo trước đó của Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM, mức 40% đã được trình Hội đồng thẩm định và được đánh giá là tương đối phù hợp với thực tế. Tuy nhiên, theo Kết luận số 30/KL-ĐU, mức giá này lại bị điều chỉnh giảm xuống, làm nảy sinh tâm lý lo lắng và bất an trong nhân dân.
Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường đề xuất điều chỉnh giá đất nông nghiệp theo nguyên tắc thị trường (Ảnh minh họa: DT).
Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường nhấn mạnh rằng, việc ấn định giá đất nông nghiệp ở mức quá thấp (chỉ vài trăm nghìn đồng mỗi mét vuông) không chỉ gây khó khăn trong quá trình thực hiện mà còn thiếu sự đồng thuận từ xã hội.
Trong các lần kiến nghị trước đó vào tháng 6 và tháng 11/2025, đơn vị này từng đề xuất các mức từ 30% đến 70%. Việc duy trì mức tối thiểu 40% ở thời điểm hiện tại được coi là phương án trung dung, có thể chấp nhận được để hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người sử dụng đất.
Hiện thực hóa nguyên tắc thị trường theo quy định mới
Cơ sở pháp lý cho các kiến nghị này dựa trên Luật Đất đai 2024 và các văn bản dưới luật vừa được ban hành. Đáng chú ý là Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội ngày 11/12/2025, trong đó định hướng giảm nghĩa vụ tài chính khi người dân chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở.
Đồng thời, Nghị định số 226/2025/NĐ-CP và Nghị định số 291/2025/NĐ-CP đã chính thức cho phép cấp tỉnh được quyền quyết định và điều chỉnh bảng giá đất nông nghiệp theo nguyên tắc thị trường.
Theo số liệu thực tế từ các giao dịch chuyển nhượng, giá đất nông nghiệp tự do thường đạt khoảng 70% giá đất ở. Do đó, việc xác định giá trong bảng giá mới cần được nghiên cứu khoa học, sát thực tiễn cho từng khu vực, thậm chí từng thửa đất khi dữ liệu đồng bộ.
TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng, khẳng định hiện không có quy định pháp luật nào yêu cầu phải ấn định cứng giá đất nông nghiệp ở mức thấp. Việc bám sát nguyên tắc thị trường không chỉ đúng với các Nghị quyết 57-NQ/TW và 66-NQ/TW của Bộ Chính trị mà còn là chìa khóa để kiến tạo hệ sinh thái dữ liệu đất đai minh bạch.
