Sáng 2/3/2026, các cơ sở đăng kiểm trên toàn quốc chính thức áp dụng quy trình kiểm tra khí thải và cấp giấy chứng nhận đăng kiểm điện tử theo quy định mới trong công tác kiểm định phương tiện cơ giới đường bộ. Ghi nhận thực tế tại hai đầu tàu kinh tế của cả nước cho thấy một bức tranh hoàn toàn trái ngược: Trong khi nhiều trung tâm tại Thủ đô Hà Nội ghi nhận sự phấn khởi của chủ xe với hệ thống kiểm tra vận hành khá trơn tru và linh hoạt, thì tại TP Hồ Chí Minh, tình trạng hệ thống quá tải, nghẽn mạng đã khiến quá trình xử lý hồ sơ bị đình trệ, hàng dài phương tiện phải mòn mỏi chờ đợi.
Hà Nội: Chủ xe phấn khởi, nhiều phương tiện đạt chuẩn cao
Tại Chi nhánh Đăng kiểm xe cơ giới 2903V (phố Cầu Giấy, phường Láng, TP Hà Nội), sáng 2/3, hầu hết các phương tiện kiểm tra khí thải theo quy trình, phương pháp mới đều cho kết quả đạt.
Có mặt tại Chi nhánh Đăng kiểm xe cơ giới 2903V (nằm trên phố Cầu Giấy, phường Láng, TP Hà Nội), phóng viên ghi nhận không khí buổi sáng ngày đầu tiên áp dụng quy định mới diễn ra khá suôn sẻ, đặc biệt là đối với khâu kiểm định khí thải. Hầu hết các phương tiện tới đây, trong đó đa số là ô tô con sử dụng động cơ xăng, đều vượt qua bài kiểm tra khắt khe theo phương pháp mới một cách dễ dàng, thậm chí rất nhiều phương tiện đạt mức tiêu chuẩn khí thải cao như Mức 4 và Mức 5.
Chia sẻ về những điểm mới, ông Trần Quốc Hoan - Giám đốc Chi nhánh Đăng kiểm xe cơ giới 2903V, cho biết: "Quy trình, phương pháp kiểm tra khí thải mới áp dụng từ hôm nay sẽ chặt chẽ hơn theo đúng lộ trình quy định tại Quyết định 43/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Nếu như trước đây, kiểm tra khí thải chỉ có Mức 1, Mức 2 thì nay theo lộ trình đã có thêm các Mức 3, 4 và 5". Cụ thể, xe ô tô sản xuất trước năm 1999 áp dụng Mức 1; xe sản xuất từ năm 1999 đến hết 2016 áp dụng Mức 2; xe từ 2017 đến hết 2021 áp dụng Mức 3. Riêng tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, xe sản xuất từ 2017 đến hết 2021 sẽ phải áp dụng Mức 4 từ ngày 1/1/2027, cho thấy sự khắt khe ngày càng tăng đối với khu vực đô thị lớn.
Cũng theo quy định mới, trên tem kiểm định hiện nay ngoài thông tin phương tiện, hạn đăng kiểm còn thể hiện mức khí thải đạt được.
Nhờ sự truyền thông rộng rãi từ trước, đa phần người dân đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Ông T.Q.T (trú tại phường Yên Hòa, TP Hà Nội) vô cùng phấn khởi khi chiếc ô tô sản xuất năm 2010 của gia đình, dù đã sử dụng 15 năm, vẫn xuất sắc đạt Mức 4. "Tôi rất bất ngờ, có lẽ nhờ việc kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa xe đều đặn, định kỳ theo khuyến cáo của nhà sản xuất nên dù ô tô sử dụng lâu năm vẫn đạt được mức khí thải tốt", ông T nói.
Mặc dù trong buổi sáng, hệ thống của Cục Đăng kiểm Việt Nam có xảy ra sự cố lỗi mạng khiến việc in tem kiểm định chưa thể hiện được thông số ngày hết hạn và chưa tích hợp được mã QR, nhưng ban lãnh đạo Chi nhánh 2903V đã có quyết định xử lý tình huống vô cùng linh hoạt để tránh ùn tắc. Ông Trần Quốc Hoan đã quyết định cho in tem kiểm định chưa có mã QR để dán lên kính xe, đồng thời chủ động in giấy chứng nhận kiểm định (có mã QR) và đóng dấu đỏ trực tiếp giao cho chủ xe sử dụng khi lực lượng chức năng kiểm tra. Nhờ sự nhạy bén này, luồng phương tiện ra vào trung tâm được đảm bảo thông suốt, không gây phiền toái lớn cho khách hàng.
TP Hồ Chí Minh: Hệ thống nghẽn mạng, trung tâm quá tải
Trái ngược với sự chủ động và thông suốt tại Hà Nội, bức tranh tại TP Hồ Chí Minh lại nhuốm màu căng thẳng. Theo ghi nhận tại Trung tâm Đăng kiểm 50-05V (chi nhánh Hồng Hà), ngay từ sáng sớm 2/3, khu vực trước cổng đơn vị đã nhộn nhịp, lượng ô tô các loại đổ về đông đúc hơn thường lệ và phải xếp thành hàng dài kéo ra tận ngoài đường. Việc áp dụng quy định mới lại rơi trúng vào thời kỳ cao điểm đăng kiểm của tháng 2 và tháng 3, khiến áp lực tiếp nhận hồ sơ tăng vọt ngay trong buổi sáng đầu tuần.
Hàng dài phương tiện nối đuôi nhau chờ đến lượt đăng kiểm tại Trung tâm Đăng kiểm 50-05V (chi nhánh Hồng Hà) sáng 2/3.
Rất nhiều chủ xe đã phải có mặt từ lúc 6 giờ sáng để bốc số thứ tự, tranh thủ ăn sáng và chờ bốc tài. Anh Phan Cự Nhân, một chủ phương tiện đến đăng kiểm, bày tỏ sự mệt mỏi: "Dù trung tâm thông báo bắt đầu làm việc từ 7h30, nhưng do hệ thống mới chạy ngày đầu còn phải điều chỉnh kỹ thuật nên khâu xử lý diễn ra có phần hơi chậm. Bản thân tôi phải chờ khá lâu mới nhận được kết quả xe đạt kiểm định".
Ông Nguyễn Chí Linh – Phụ trách cơ sở Trung tâm Đăng kiểm Hồng Hà, xác nhận nguyên nhân là do phần mềm cấp giấy chứng nhận điện tử từ Cục Đăng kiểm Việt Nam đã rơi vào tình trạng quá tải. "Hệ thống chủ yếu gặp lỗi đường truyền dữ liệu, lỗi cập nhật kết quả và chưa đồng bộ được để xuất giấy chứng nhận. Chính vì sự cố này, tiến độ xử lý và hoàn tất thủ tục cho các phương tiện trong buổi sáng diễn ra chậm", ông Linh giải thích.
Trước tình thế bất khả kháng này, trung tâm buộc phải ra thông báo tạm ngưng nhận thêm xe mới (chỉ giải quyết cho lượng xe đã bốc số từ sớm) để chờ bộ phận kỹ thuật khắc phục sự cố đường truyền. Đại diện đơn vị cũng khẳng định, một khi hệ thống vận hành ổn định trở lại, thời gian đăng kiểm sẽ được rút ngắn đáng kể, chỉ còn mất khoảng 20-30 phút đối với xe con và 30-35 phút đối với xe tải.
Thách thức mới từ bài kiểm tra khí thải khắt khe
Ngoài câu chuyện về đường truyền dữ liệu, những yêu cầu khắt khe của quy trình đo khí thải mới cũng là một chủ đề khiến nhiều tài xế phải dè chừng. Từ ngày 1/3/2026, việc kiểm tra khí thải đối với xe xăng không chỉ dừng lại ở vòng tua thấp mà còn thực hiện đo ở tốc độ không tải cao (trong khoảng 2.000 - 3.000 vòng/phút). Đặc biệt, với ô tô sử dụng động cơ dầu (diesel), quy định bắt buộc đăng kiểm viên phải thực hiện thao tác đạp ga hết hành trình trong thời gian tối thiểu trên 5 giây để ghi nhận mức phát thải tối đa.
Thực tế tại Hà Nội sáng 2/3, trong khi các xe máy xăng đều dễ dàng qua ải, thì đã có trường hợp xe 7 chỗ máy dầu đời 2020 không đạt tiêu chuẩn khí thải Mức 3. Nguyên nhân là do bộ điều tốc của xe bị trục trặc, khi đạp hết ga trên 5 giây, vòng tua máy vọt lên đến 4.880 vòng/phút vượt quá ngưỡng an toàn của nhà sản xuất, buộc trung tâm phải từ chối kiểm định và yêu cầu chủ xe mang đi sửa chữa. Giải đáp thắc mắc của tài xế về việc đạp hết ga có làm hỏng máy hay không, ông Trần Quốc Hoan khẳng định thao tác này thực hiện ở chế độ không tải, động cơ không kéo bánh xe nên không chịu tải cơ học. Do đó, nếu xe có điều kiện kỹ thuật bình thường, việc này hoàn toàn không gây hư hại. Chuyên gia kỹ thuật ô tô cũng nhận định đây thực chất chỉ là một "bài kiểm tra sức khỏe" nhằm đo lượng khói tối đa phát sinh chứ không phải hành vi phá xe.
Cục Đăng kiểm Việt Nam và các trung tâm đều khuyến cáo mạnh mẽ, để vượt qua quy trình mới, chủ phương tiện cần thiết lập thói quen chủ động bảo dưỡng xe định kỳ. Các hạng mục như thay dầu nhớt, lọc gió, vệ sinh buồng đốt, kim phun, kiểm tra hệ thống chuyển đổi xúc tác và cảm biến oxy đóng vai trò then chốt giúp hệ thống động cơ hoạt động hiệu quả và giảm thiểu khí thải độc hại.
Lợi ích kép từ số hóa và nâng chuẩn khí thải
Đăng kiểm viên kiểm tra thông số kỹ thuật phương tiện trước khi nhập dữ liệu lên hệ thống.
Nhìn lại ngày đầu tiên áp dụng, dù còn một vài bất cập về hạ tầng mạng, song không thể phủ nhận những lợi ích căn cơ, dài hạn mà quy định mới đem lại. Cả giới tài xế lẫn cơ quan quản lý đều đồng thuận rằng, việc số hóa giấy chứng nhận mang lại "lợi ích kép".
Cơ quan chức năng sẽ thuận tiện hơn trong việc quản lý tập trung, giám sát chéo, từ đó xây dựng các chính sách phân luồng giao thông khách quan, linh hoạt dựa trên tiêu chuẩn khí thải thay vì các lệnh cấm cứng nhắc. Quy định mới về in mức khí thải lên tem kiểm định cũng chính là bước chuẩn bị quan trọng để tiến tới áp dụng các "vùng phát thải thấp" tại những đô thị lớn như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Về phía người dân, họ được trút bỏ hoàn toàn gánh nặng phải bảo quản giấy tờ, chấm dứt nỗi lo thất lạc hay hư hỏng hồ sơ giấy.
Khi những sự cố kỹ thuật ban đầu được khắc phục triệt để, hệ thống đăng kiểm điện tử mới hứa hẹn sẽ mang đến một môi trường giao thông hiện đại, minh bạch và góp phần làm sạch bầu không khí tại các siêu đô thị.
