Theo thông tin từ Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), một hiện tượng thiên văn kỳ thú diễn ra trong ngày đầu tháng 3 khi 6 hành tinh gồm Sao Thủy, Sao Kim, Sao Hỏa, Sao Mộc, Sao Thổ và Sao Thiên Vương cùng xuất hiện.
Bà Heidi Haviland, nhà khoa học hành tinh tại Trung tâm Không gian Marshall của NASA, giải thích rằng màn trình diễn này xảy ra nhờ sự sắp xếp ngẫu nhiên của các hành tinh trên quỹ đạo quanh Mặt Trời khi nhìn từ vị trí của Trái Đất.
Hình ảnh minh họa 6 hành tinh cùng xuất hiện trên bầu trời. (Nguồn: BBC/Star Walk/Royal Observatory Greenwich)
Tiến sĩ Becky Smethurst, nghiên cứu viên của Hiệp hội Thiên văn Hoàng gia tại Đại học Oxford, giải thích thêm các hành tinh "sẽ nằm trên một đường thẳng, nhưng đó là một đường thẳng trên bầu trời cong… tất cả các hành tinh đều quay quanh cùng một mặt phẳng".
Khác với nhật thực, người xem có thể quan sát hiện tượng này bằng mắt thường mà không cần thiết bị bảo hộ. Trong đó, Sao Thủy, Sao Kim, Sao Thổ và Sao Mộc hiện lên khá rõ nét. Tuy nhiên, đối với hai hành tinh ở xa là Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương, người xem phải cần đến sự hỗ trợ của ống nhòm hoặc kính thiên văn chuyên dụng để có thể nhìn thấy.
Sự kiện này có thể quan sát được từ mọi nơi trên thế giới. Thời điểm lý tưởng nhất để bắt đầu ngắm nhìn là vào lúc hoàng hôn hoặc ngay sau khi Mặt Trời lặn. Theo bà Haviland, các hành tinh cần đạt độ cao ít nhất 10 độ so với đường chân trời để tránh bị lớp bụi và hơi ẩm trong bầu khí quyển che khuất. Những người thích dậy sớm cũng có thể chiêm ngưỡng màn trình diễn này vào khoảng thời gian ngắn trước khi bình minh ló rạng.
Việc theo dõi vị trí các hành tinh không chỉ là thú vui ngắm cảnh mà còn giúp chúng ta hiểu hơn về cách hệ Mặt Trời vận hành. Đây cũng là yếu tố then chốt để các nhà khoa học tính toán lộ trình cho các tàu vũ trụ. Ví dụ, sứ mệnh InSight gửi tàu đổ bộ lên Sao Hỏa vào năm 2018 đã phải chờ đợi cả năm trời để Trái Đất và hành tinh đỏ tiến đến vị trí gần nhau nhất, giúp tối ưu hóa quãng đường di chuyển.
Để phân biệt các thiên thể trên bầu trời, các chuyên gia đưa ra vài mẹo nhỏ. Sao Kim thường xuất hiện đầu tiên và là vật thể sáng nhất sau Mặt Trăng với ánh sáng trắng rực rỡ ở phía Tây. Sao Hỏa sẽ lộ diện như một chấm đỏ đặc trưng, trong khi Sao Thổ có màu vàng nhạt và Sao Mộc nằm ở vị trí cao hơn hẳn. Riêng Sao Thủy - hành tinh nhỏ nhất - sẽ khó quan sát nhất và thường chỉ xuất hiện thấp sát chân trời trong khoảng 30 đến 60 phút sau khi hoàng hôn.
