Những ngày nắng cao điểm, không ít gia đình rơi vào cảnh điều hòa bật liên tục nhưng phòng vẫn hầm, nhất là vào buổi trưa và chiều. Cảm giác này thường rõ nhất ở nhà mái tôn, tầng áp mái, căn hộ hướng Tây, phòng có cửa kính lớn hoặc tường ngoài bị nắng chiếu trực tiếp.
Nhiều người nghĩ muốn nhà mát hơn chỉ có thể trông vào điều hòa hoặc quạt. Tuy nhiên, các thiết bị này chủ yếu làm mát không khí bên trong. Nếu mái, tường và kính vẫn hấp thụ nhiệt liên tục, căn phòng sẽ nhanh chóng nóng trở lại, khiến điều hòa phải hoạt động nặng hơn.
Vì vậy, một hướng chống nóng đang được nhiều gia đình quan tâm là xử lý ngay từ “lớp vỏ” của ngôi nhà, trong đó phổ biến nhất là: Sơn cách nhiệt và dán kính cách nhiệt.
Nhà nóng không chỉ vì nhiệt độ ngoài trời
Có thể hình dung ngôi nhà như một chiếc hộp. Khi nắng chiếu trực tiếp vào mái, sân thượng, tường ngoài hoặc cửa kính, các bề mặt này hấp thụ nhiệt rồi truyền dần vào bên trong. Đó là lý do có những căn phòng dù đóng kín cửa, không có người ở lâu nhưng vẫn nóng hầm hập vào buổi chiều.
Theo trang Tiết kiệm năng lượng thuộc Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, lớp vỏ công trình gồm tường ngoài, mái, kính, che nắng, thông gió… có ảnh hưởng trực tiếp tới tải nhiệt, ánh sáng ban ngày và mức tiêu thụ năng lượng của tòa nhà. Trong đó, mái là bộ phận nhận bức xạ mặt trời mạnh, sau đó truyền nhiệt vào không gian bên dưới.
Với nhà phố và căn hộ, những “điểm nóng” thường gặp là mái tôn, mái bê tông, sân thượng, tường hướng Tây, cửa kính lớn, ban công kính và phòng áp mái. Đặc biệt, kính không chỉ nóng ở bề mặt mà còn cho ánh nắng xuyên qua, làm sàn, rèm, sofa và đồ nội thất tích nhiệt, khiến cả phòng bị “ủ nóng”.
Nói cách khác, muốn nhà mát hơn, không chỉ cần làm lạnh không khí, mà cần giảm lượng nhiệt lọt vào nhà ngay từ đầu.
Sơn cách nhiệt, dán kính cách nhiệt hoạt động ra sao?
Sơn cách nhiệt, hay còn gọi là sơn chống nóng, thường được dùng cho mái tôn, mái bê tông, sân thượng, tường ngoài hoặc những bề mặt bị nắng chiếu trực tiếp. Cơ chế phổ biến của nhóm sản phẩm này là tạo lớp phủ có khả năng phản xạ một phần bức xạ mặt trời, giúp bề mặt giảm hấp thụ nhiệt.
Bộ Năng lượng Mỹ giải thích, các loại mái mát được thiết kế để phản xạ nhiều ánh nắng hơn mái thông thường, nhờ đó hấp thụ ít năng lượng mặt trời hơn. ENERGY STAR cũng cho rằng một mái mát hiệu quả thường cần 2 đặc tính: khả năng phản xạ bức xạ mặt trời và khả năng phát xạ nhiệt, giúp bề mặt không tích nhiệt quá lâu.
Trong thực tế nhà ở, sơn cách nhiệt có thể hữu ích với nhà mái tôn, phòng tầng trên cùng, nhà có sân thượng hứng nắng hoặc tường ngoài bị nắng chiếu nhiều giờ. Tuy nhiên, đây không phải “phép màu” làm nhà mát lạnh ngay lập tức. Hiệu quả còn phụ thuộc vào chất lượng sơn, màu sơn, số lớp thi công, độ sạch bề mặt, hướng nắng và kết cấu mái, tường.
Nếu nguồn nóng đến từ cửa kính lớn, giải pháp phù hợp hơn lại là dán kính cách nhiệt. Theo NFRC Consumer Guide to Windows, phim kiểm soát năng lượng mặt trời có thể giảm nhiệt đi qua kính bằng cách phản xạ và hấp thụ một phần bức xạ mặt trời. Một số loại phim còn giúp giảm chói và hạn chế tia UV, nhờ đó bảo vệ nội thất khỏi bạc màu nhanh.
Khi chọn phim dán kính, người dùng nên chú ý 2 chỉ số: SHGC và VT. SHGC càng thấp thì khả năng giảm nhiệt mặt trời đi qua kính càng tốt. VT càng cao thì phòng càng nhận được nhiều ánh sáng tự nhiên. Vì vậy, không phải cứ phim càng tối là càng nên chọn. Với nhà ở, cần cân bằng giữa giảm nóng, giữ sáng, chống chói, tính riêng tư và thẩm mỹ.
Muốn hiệu quả, phải chọn đúng “điểm nóng” của căn nhà
Không phải nhà nào cũng cần cùng lúc cả sơn cách nhiệt và dán kính cách nhiệt. Trước khi chi tiền, gia chủ nên quan sát xem phòng nóng nhất vào thời điểm nào và nhiệt đến từ đâu.
Nếu phòng nóng rõ vào buổi trưa, nằm ngay dưới mái tôn, mái bê tông hoặc sát sân thượng, nên ưu tiên xử lý mái, trần, sân thượng hoặc tường ngoài. Sơn chống nóng có thể kết hợp thêm trần cách nhiệt, mái che, thông gió mái hoặc lớp đệm không khí để tăng hiệu quả.
Nếu phòng nóng nhiều vào buổi chiều, ánh nắng chiếu thẳng qua cửa kính, khu vực gần cửa luôn nóng rát, rèm và sàn cũng nóng theo, nên ưu tiên xử lý kính. Phim cách nhiệt, rèm cản nắng, mái che hoặc cây xanh sẽ giúp giảm bức xạ mặt trời trước khi nhiệt lan sâu vào phòng.
Một sai lầm phổ biến là chọn sản phẩm chỉ theo quảng cáo. Với sơn, cần xem bề mặt phù hợp, độ bền ngoài trời và yêu cầu thi công. Với phim kính, cần kiểm tra thông số cản nhiệt, truyền sáng, chống UV, độ phản gương và bảo hành. Một số loại kính đặc thù hoặc hệ cửa cao cấp cũng có thể bị ảnh hưởng bảo hành nếu dán phim không phù hợp.
Điều hòa và quạt vẫn cần thiết trong ngày nóng, nhưng chúng không nên là lớp phòng thủ duy nhất. Khi giảm được nhiệt đi vào nhà, thiết bị làm mát sẽ hoạt động nhẹ hơn, phòng lâu nóng lại hơn và người ở cũng dễ chịu hơn.
