Khu tái thiết bằng phẳng trung tâm
Tháng 9/2024, trận mưa lũ lớn kéo dài nhiều ngày gây lũ quét, sạt lở đất gây thiệt hại nghiêm trọng đến hạ tầng, nhà cửa của người dân Lào Cai. Tại thôn Mà Mù Sử 1, xã Sàng Ma Sáo huyện Bát Xát, năm ngôi nhà bị cuốn trôi hoàn toàn, 17 nhà khác bị hư hỏng nghiêm trọng. Người dân người Mông vốn sống bám lưng núi, dựng nhà ven suối, nay càng thêm chông chênh giữa thiên nhiên dữ dội.
 |
Khu tái thiết có 60 căn nhà được thiết kế theo kiến trúc truyền thống của đồng bào Mông. Ảnh M.D |
Ngay sau thiên tai, chính quyền huyện Bát Xát đã tổ chức rà soát, đánh giá nguy cơ tiếp diễn sạt lở, từ đó đề xuất với tỉnh chủ trương xây dựng khu dân cư mới, đưa toàn bộ 60 hộ dân ra khỏi vùng nguy hiểm. “Không để người dân sống trong lo lắng thêm một mùa mưa nào nữa” là quyết tâm được đặt ra ngay từ đầu.
Việc tìm địa điểm, giải phóng mặt bằng, quy hoạch hạ tầng, xin hỗ trợ kinh phí… diễn ra cấp tập trong vài tháng đầu năm 2025. Địa điểm được chọn nằm trên một khu đất tương đối bằng phẳng, cao ráo, rộng hơn 3,5ha, gần trung tâm xã Sàng Ma Sáo. Từ nơi đây, người dân có thể tiếp cận dễ dàng hơn với điện, đường, trường, trạm.
 |
Chiến sĩ Trung đoàn 174 (Sư đoàn 316) được điều động lên hỗ trợ, cùng với hàng trăm công nhân, kỹ sư bám công trường ngày đêm |
Khẩn trương trên công trường Sàng Ma Sáo
Ngày 4/4/2025, Tổng công ty 789 (Bộ Quốc phòng) chính thức tập kết vật liệu, triển khai thi công. Dự án được giao cho lực lượng quân đội thực hiện theo mô hình “Nhà nước hỗ trợ, quân đội thi công, người dân thụ hưởng”. Cùng lúc đó, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 174 (Sư đoàn 316) được điều động lên hỗ trợ, cùng với hàng trăm công nhân, kỹ sư bám công trường ngày đêm.
Khu tái thiết có 60 căn nhà được thiết kế theo kiến trúc truyền thống của đồng bào Mông, nhưng vẫn đảm bảo tính kiên cố, khả năng chống chịu thời tiết khắc nghiệt. Những căn nhà vừa giữ nét văn hóa của bà con, vừa phải đảm bảo an toàn, tiện nghi tối thiểu cho cuộc sống mới nhanh chóng được triển khai xây dựng.
 |
Đã có 42 trong số 60 căn nhà đã hoàn thiện phần thô, 20 căn đã lợp mái. |
Chưa đầy ba tháng sau ngày khởi công, đến giữa tháng 6/2025, công trường Sàng Ma Sáo đã “thay da đổi thịt”. Đã có 42 trong số 60 căn nhà đã hoàn thiện phần thô, 20 căn đã lợp mái, một số công trình hạ tầng thiết yếu như đường nội bản, hệ thống thoát nước cũng đang được gấp rút hoàn thiện.
Thời tiết vùng cao tháng 5 - tháng 6 không hề dễ chịu. Ban ngày nắng gắt, chiều lại đổ mưa rào, có hôm mưa cả đêm, bùn lầy trơn trượt, xe chở vật liệu nhiều lần bị sa lầy. Địa hình khu tái định cư vốn là đất đá lẫn, phải dùng máy khoan phá đá mới san được mặt bằng.
Theo kế hoạch, toàn bộ khu dân cư sẽ hoàn thành và bàn giao trước ngày 30/6/2025. Đây không chỉ là mốc thời gian kỹ thuật, mà còn mang ý nghĩa chính trị quan trọng là đảm bảo người dân có nơi ở ổn định trước mùa mưa chính vụ. Tỉnh Lào Cai, huyện Bát Xát và Bộ Quốc phòng đang huy động tối đa nhân lực, vật lực, đồng hành cùng bà con để đạt mục tiêu này.
