"Ngộp thở" khi giá thực phẩm leo thang

Tăng giá từng ngày

Ngày 26/9, chị Minh Hà (phường Vườn Lài, TPHCM) đi chợ mua thực phẩm nhưng liên tục phải tính toán lại giỏ hàng. Nhiều loại rau đã tăng giá rõ rệt so với tháng trước.

Cải xanh, cải thìa hiện ở mức 40.000 - 50.000 đồng/kg, tăng khoảng 10.000 đồng/kg. Cải bó xôi 40.000 - 45.000 đồng/kg, bầu 20.000 - 22.000 đồng/kg. Nhóm rau gia vị tăng mạnh hơn, như ngò rí, hành lá vượt 70.000 đồng/kg…

“Cà chua mới hôm qua còn 15.000 đồng/kg, hôm sau đã lên 20.000 đồng/kg, nay tiểu thương đã treo bảng mới lên 25.000 đồng/kg. Giá nhích lên từng ngày khiến tôi thêm lo lắng”, chị Hà nói.

Thủy, hải sản tươi sống cũng tăng 20 - 30% so với những tháng trước. Cá bạc má 90.000 - 100.000 đồng/kg, cá nục và cá ngừ 65.000 - 85.000 đồng/kg, cá thu khoảng 220.000 đồng/kg; mực ống và mực lá 270.000 - 340.000 đồng/kg tùy loại.

Chị Nhị (tiểu thương tại chợ An Dương Vương) cho biết, giá tăng trong khi nguồn hàng có lúc khan hiếm. “Giá tăng cao mà lại còn không có hàng. Lượng khách giảm đáng kể trong những ngày qua khiến tôi rất lo lắng”, chị nói.

Tại chợ đầu mối Thủ Đức, ông Nguyễn Bình Phương, Giám đốc kinh doanh dịch vụ, Công ty CP Quản lý và Kinh doanh chợ nông sản Thủ Đức nhìn nhận, nhiều mặt hàng rau củ đang tăng giá, như bầu, cà chua, cải ngọt, cải xanh, hành lá, khổ qua… tăng khoảng 1.000 - 3.000 đồng/kg so với đầu tuần, trong khi lượng hàng về chợ giảm nhưng sức tiêu thụ vẫn cao.

Theo các tiểu thương, mưa kéo dài khiến việc thu hoạch, vận chuyển nông sản từ vùng sản xuất về TPHCM gặp khó khăn, đặc biệt là nguồn hàng từ Đà Lạt. Ngay tại TPHCM, nhiều vùng trồng rau cũng bị ảnh hưởng.

Ông Trần Văn Thích, Giám đốc HTX Rau an toàn Phước An (TPHCM) nói rằng, mưa lớn kéo dài kết hợp triều cường khiến nhiều ruộng rau bị ngập, HTX gần như mất trắng số rau còn trên ruộng. Hơn một tuần qua, giá nhiều loại rau VietGAP tăng, phổ biến khoảng 14.000 - 15.000 đồng/kg, trong khi sản lượng đưa ra thị trường giảm đáng kể.

“Những ngày gần đây, TPHCM xuất hiện những trận mưa lớn, chúng tôi gần như không có rau để bán, chỉ thu hoạch được một số diện tích ở nơi có nền đất cao”, ông Thích nói.

Lý do hàng hóa... nhảy giá

Nguồn cung giảm không phải yếu tố duy nhất đẩy giá thực phẩm tăng cao. Chi phí vận chuyển cũng tăng sau khi giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh từ ngày 24/9. Giá xăng E5RON92 tăng 1.258 đồng/lít lên 26.397 đồng/lít; xăng E10RON95-III tăng 1.451 đồng/lít lên 27.087 đồng/lít. Giá dầu diesel tăng 552 đồng/lít lên 30.497 đồng/lít.

Bà Tâm (tiểu thương chợ Hòa Hưng) cho biết ,cước vận chuyển tăng gần như ngay lập tức sau khi giá xăng dầu điều chỉnh. Một bao hàng hiện nhà xe thu thêm khoảng 20.000 đồng cước.

“Nếu chỉ một bao hàng thì số tiền trên không bao nhiêu. Nhưng trung bình mỗi ngày tôi nhập vài trăm ký rau củ, trái cây… số tiền đội lên không hề nhỏ”, bà Tâm nói.

Giá thực phẩm tăng đang tác động trực tiếp đến bữa ăn hằng ngày của người dân.

Chị Minh Cúc (phường Bình Trị Đông) bộc bạch, gia đình trước đây dành khoảng 100.000 đồng/ngày để mua thực phẩm. Nay nhiều mặt hàng tăng 20 - 30%, chị phải mua ít lại hoặc chuyển sang những mặt hàng rẻ hơn.

“Vật giá tăng từng tháng, có lúc tăng theo tuần. Vì vậy, mình phải tính toán kỹ lắm. Con mới vào năm học mới, nhiều thứ cần phải chi tiêu, sắm sửa nên thực sự cuộc sống rất khó khăn trong giai đoạn này”, chị Cúc nói.

Với những người thường xuyên ăn ngoài, sức ép cũng rõ rệt. Anh Nguyễn Văn Hiền (32 tuổi, tài xế công nghệ) tâm sự, trước đây, một phần cơm bình dân khoảng 25.000 - 30.000 đồng, nhưng từ đầu năm đã tăng lên ít nhất 40.000 đồng.

“Mấy hôm nay, hộp cơm tôi ăn có giá 40.000 đồng nhưng thấy đồ ăn đã ít hơn, con cá, miếng thịt cũng nhỏ lại. Rau cũng không còn được lấy thêm thoải mái như trước”, anh Hiền nói.

Trong khi đó, các quán ăn cũng phải xoay xở để không mất khách. Bà Nhung, kinh doanh quán ăn tại phường Xuân Hòa cho biết, nguyên liệu và chi phí vận chuyển đều tăng nhưng chưa dám tiếp tục tăng giá.

“Nhưng không tăng thì lỗ vốn, vì vậy, chỉ còn cách là mình giảm bớt thức ăn lại. Chờ giá cả trở lại bình thường, rồi tính tiếp. Còn trường hợp giá vẫn giữ mức này thì khả năng đến cuối năm, quán sẽ điều chỉnh giá, bởi còn tiếp tục thì không gồng gánh nổi”, bà Nhung nói.

Khảo sát tại một số quán ăn ở khu vực trung tâm, phần ăn 35.000 đồng ngày càng ít. Mức giá phổ biến hiện nay đã lên 40.000 - 45.000 đồng/phần. Người lao động cho biết, dù giá tăng vẫn phải chấp nhận vì không có nhiều lựa chọn.

Bán lẻ xoay xở

Trái với diễn biến tại một số chợ truyền thống, các hệ thống bán lẻ lớn cho biết, nguồn cung rau củ vẫn được duy trì tương đối ổn định.

Đại diện MM Mega Market Việt Nam cho biết, mưa lớn kéo dài ảnh hưởng đến vùng nguyên liệu nhưng hệ thống vẫn duy trì cung ứng 60 - 65 tấn rau củ quả/ngày nhờ mạng lưới liên kết với các hợp tác xã và vùng sản xuất tại nhiều địa phương.

Một số mặt hàng thiết yếu như bắp cải xanh, khoai tây vẫn giữ giá như thường ngày. Nhiều mặt hàng chủ lực như cà chua Đà Lạt, dưa leo baby, bắp cải trắng được áp dụng giá ưu đãi. Một số rau gia vị tăng nhưng không quá 10%.

Theo MM Mega Market, khi thời tiết bất lợi tại một khu vực, hệ thống có thể điều phối nguồn hàng từ Tây Nguyên và miền Tây Nam Bộ để hạn chế gián đoạn chuỗi cung ứng.

Tại hệ thống Saigon Co.op, nguồn rau xanh cũng được duy trì ổn định nhờ chủ động dự trữ và ký hợp đồng dài hạn về sản lượng, giá cả với các đầu mối cung ứng tại Hưng Yên, Ninh Bình, Sơn La. Hệ thống đồng thời triển khai chương trình giảm 10 - 20% đối với một số loại rau xanh.

Nguồn hàng tại TPHCM được lấy từ nhiều vùng, không chỉ Hóc Môn, Bình Chánh mà còn từ Đồng Nai, Đà Lạt và các khu vực lân cận. Khi một vùng bị ảnh hưởng bởi mưa lớn, nguồn hàng có thể được điều chuyển từ nơi khác.

Một số điểm bán còn triển khai hỗ trợ giá vào buổi chiều đối với rau lá, như giảm giá hoặc "mua 1 tặng 1", nhằm vừa giải phóng lượng hàng trong ngày, vừa hỗ trợ người tiêu dùng.