Từ trải nghiệm trong lớp học, thầy Lê Tấn Thời, giáo viên một trường THCS tại An Giang, chia sẻ những suy ngẫm về ý nghĩa của lì xì và cách giáo dục trẻ ứng xử với tiền bạc.
Tiết học cuối trước kỳ nghỉ Tết diễn ra thật sôi động và hấp dẫn với nhiều hoạt động lồng ghép kiến thức và kỹ năng xoay quanh chủ đề ngày Tết. Để kết thúc tiết học, thầy giáo đưa ra một số câu hỏi củng cố bài học. Học sinh nào trả lời đúng sẽ được điểm mười và nhận lì xì từ thầy.
Hai em đạt điểm mười đầu tiên trong phần điểm thường xuyên của học kỳ II được nhận phong bao lì xì. Thật bất ngờ, một trong hai em mở phong bao rồi nói: “Thầy lì xì khiêm tốn quá!”. Câu nói mang vẻ hóm hỉnh nhưng pha chút miễn cưỡng khi nhận lì xì khiến thầy chợt buồn và suy tư.
Có quá lời không khi cho rằng trẻ con ngày nay rất thực tế? Từ khoảnh khắc ấy, tôi lại nghĩ về tục mừng tuổi và nhận lì xì trong những ngày đầu năm.
Theo quan niệm dân gian, ý nghĩa của việc lì xì hay mừng tuổi ngày Tết không nằm ở số tiền hay món quà, mà quan trọng là tình cảm tốt đẹp và thông điệp người tặng muốn gửi gắm đến người nhận. Người lớn lì xì cho trẻ nhỏ thể hiện sự quan tâm, yêu thương với mong muốn các em chăm ngoan, học giỏi, khỏe mạnh. Con cháu mừng tuổi ông bà, cha mẹ thể hiện lòng kính trọng và lời chúc sống lâu, mạnh khỏe.
Lì xì đầu năm vốn là lời chúc may mắn, nhưng ngày nay đôi khi bị nhìn nhận qua giá trị tiền bạc. Ảnh minh họa
Theo dòng thời gian, những phong bao lì xì đỏ thắm, biểu tượng cho lời cầu chúc may mắn, an lành suốt năm đang dần thay đổi và phần nào mất đi ý nghĩa chân phương ban đầu. Một tục lệ đẹp đang ít nhiều bị biến tướng theo lối sống vật chất và hưởng thụ.
Những đồng tiền mừng tuổi đầu năm dần bị vật chất hóa khi giá trị tiền bạc được đặt cao hơn giá trị tinh thần. Có những phong bao lì xì vượt xa ý nghĩa thông thường của lời thăm hỏi, chúc Tết. Thậm chí, với một số người, Tết trở thành dịp để có thêm nguồn thu ngoài những khoản thu chính đáng. Không ít bậc cha mẹ đăng hình con lên mạng xã hội kèm những lời đùa như: “Lao động chính của gia đình dịp Tết” hay “công cụ thu hồi vốn của ba mẹ”… Dù chỉ là nói vui, những điều này vẫn có thể ảnh hưởng đến tâm lý trẻ.
Có những bậc phụ huynh vô tình gieo vào đầu con suy nghĩ rằng: Người mừng tuổi nhiều tiền là người tốt, hào phóng; người mừng ít là keo kiệt, bủn xỉn. Thậm chí, có người còn khoe tiền lì xì trước mặt con, khiến tâm trí non nớt của trẻ dần bị chi phối bởi những giá trị vật chất tiêu cực.
Quan niệm của người lớn đã thẩm thấu vào suy nghĩ của trẻ. Không hiếm trường hợp trẻ mở bao lì xì và đọc to số tiền trước mặt khách. Nhiều em khoe với bạn bè số tiền mình nhận được sau mỗi dịp Tết, thậm chí còn ganh đua để tự hào rằng mình được lì xì nhiều hơn người khác.
Việc giáo dục trẻ ý thức và thói quen ứng xử với tiền bạc là vô cùng quan trọng, trong đó thái độ lịch sự, tế nhị khi nhận lì xì là một minh chứng rõ nét. Không cần những lời hoa mỹ hay sáo rỗng, cha mẹ nên dùng ngôn ngữ giản dị, dễ hiểu để trẻ thấm nhuần: Khi nhận lì xì phải biết nói lời cảm ơn; không mở phong bao và đếm tiền trước mặt khách; không chê bai hay so sánh số tiền ít nhiều vì có thể làm người tặng phật lòng; biết trân trọng những món quà đầu năm, dù không phải là tiền, bởi quà tặng xuất phát từ sự quý mến. Với số tiền nhận được, trẻ cần được hướng dẫn sử dụng đúng mục đích, tránh tiêu xài hoang phí.
Đó là những điều cơ bản mà các bậc cha mẹ nên dạy con để gìn giữ nét đẹp của tục lì xì đầu năm. Khi trẻ biết hành xử đúng mực với tiền bạc từ nhỏ, đó là tín hiệu đáng mừng. Cha mẹ cần giúp con hiểu ý nghĩa tích cực của số tiền mình có được, đặc biệt là tiền lì xì đầu năm.
