Sau hơn một thế kỷ rưỡi chìm trong những lời đồn đoán về người ngoài hành tinh và quái vật biển, bí ẩn về con tàu ma Mary Celeste đã được các nhà khoa học bóc tách trọn vẹn bằng một phản ứng hóa học không tưởng.
Cơn địa chấn hàng hải thế kỷ 19
Vào mùa đông năm 1872, ngành hàng hải thế giới rúng động trước một phát hiện kỳ dị trên Đại Tây Dương. Con tàu Mary Celeste của Mỹ được tìm thấy trong trạng thái trôi dạt vô định gần quần đảo Azores. Điều khiến các thủy thủ tàu Dei Gratia khi tiếp cận phải rùng mình kinh hãi là toàn bộ 10 con người trên tàu đã bốc hơi không một dấu vết.
Kỳ lạ ở chỗ, toàn bộ hàng hóa đắt tiền gồm hơn 1.700 thùng rượu cồn ethanol vẫn còn nguyên, quần áo và đồ đạc cá nhân của thủy thủ đoàn không hề bị dịch chuyển, tàu không có một vết xước hay dấu hiệu của một trận cuồng phong. Suốt 150 năm sau đó, Mary Celeste trở thành cái tên thống trị các câu chuyện truyền kỳ về tàu ma, là nguồn cảm hứng cho hàng loạt giả thuyết nhuốm màu kinh dị từ các vụ bắt cóc của sinh vật ngoài hành tinh cho đến sự nguyền rủa của đại dương.
Bí ẩn hơn 1 thế kỷ về con tàu ma Mary Celeste được vén màn.
Lật ngược lịch sử bằng thí nghiệm hóa học năm 2026
Tuy nhiên, mọi bức màn thêu dệt siêu nhiên đã bị bẻ gãy hoàn toàn trước sức mạnh của khoa học hiện đại. Mới đây, trong một dự án nghiên cứu được công bố, hai nhà khoa học Jack Rowbotham và Frank Mair đến từ Đại học Manchester (Anh) đã tiến hành một thí nghiệm mang tính quyết định nhằm mô phỏng lại chính xác những gì đã xảy ra trong lòng con tàu định mệnh đó.
Hồ sơ lưu trữ cho thấy con tàu mang theo lượng cồn khổng lồ và khi được tìm thấy, có 9 thùng gỗ hoàn toàn trống rỗng. Các chuyên gia ước tính khoảng 300 gallon ethanol tinh khiết đã ngấm qua thớ gỗ xốp và bay hơi vào không khí trong điều kiện khoang tàu bị đóng chặt do thời tiết xấu.
Để chứng minh điều này, các nhà khoa học đã xây dựng một mô hình tàu gỗ theo tỷ lệ 1:18, tái tạo lại chính xác sự chuyển dịch khí hậu khi tàu Mary Celeste đi từ vùng nước băng giá của New York vào vùng biển ấm áp của Đại Tây Dương. Kết quả cho thấy, khi nhiệt độ tăng lên, lượng hơi cồn đạt đến điểm chớp cháy lý tưởng (trên 13 độ C). Lúc này, chỉ cần một tia lửa nhỏ – có thể từ một tẩu thuốc đang cháy hoặc do hai công cụ kim loại va chạm vào nhau trong phòng tối – toàn bộ khoang chứa sẽ biến thành một quả bom khí độc.
Quả cầu lửa xanh 2.000 độ C và hiện tượng "nổ áp suất"
Một câu hỏi lớn từng khiến các cuộc điều tra thế kỷ 19 bế tắc: Nếu có một vụ nổ, tại sao các thùng gỗ và vách tàu không hề có một vết cháy sém hay ám muội than?
Thí nghiệm của Đại học Manchester đã đưa ra câu trả lời gây ngỡ ngàng. Khi hỗn hợp hơi cồn bùng cháy, nó tạo ra một áp lực cực lớn phóng thích một quả cầu lửa màu xanh có nhiệt độ lên tới 2.000 độ C rạch phá không gian, hất tung các cửa khoang tàu. Tuy nhiên, ngọn lửa này chỉ tồn tại và quét qua trong vòng vài tích tắc trước khi biến mất hoàn toàn, để lại một luồng không khí mát chạy ngay phía sau. Hiện tượng này tương tự như cách các bartender đốt cháy một ly rượu mạnh hoặc các đầu bếp biểu diễn món tráng miệng đốt rượu: ngọn lửa thiêu rụi phần khí gas của cồn nhưng cấu trúc vật lý bên dưới hoàn toàn không bị tổn hại hay sém đen.
Ảnh minh họa.
Chính luồng ánh sáng xanh ma mị đột ngột bùng lên trong bóng tối, đi kèm tiếng nổ áp suất hất tung các cánh cửa đã tạo ra một cơn hoảng loạn tột độ cho thủy thủ đoàn –những con người của thế kỷ 19 vốn chưa được trang bị kiến thức hóa học hiện đại. Họ đinh ninh rằng con tàu sắp nổ tung thành trăm mảnh. Trong cơn sang chấn tâm lý đó, thuyền trưởng Benjamin Briggs đã ra lệnh khẩn cấp cho tất cả mọi người di tản xuống một chiếc thuyền cứu sinh nhỏ để lánh nạn.
Bi kịch xảy ra khi chiếc thuyền cứu sinh độc nhất này bằng cách nào đó đã bị đứt dây neo, lạc mất phương hướng và bị đại dương nuốt chửng, để lại con tàu mẹ Mary Celeste tiếp tục trôi dạt trơ trọi như một bóng ma. Lời giải thích bằng phản ứng hóa học không dấu vết này chính là chiếc chìa khóa cuối cùng khép lại vụ án ly kỳ nhất lịch sử hàng hải thế giới.
