Tại cuộc họp báo ngày 3/11, Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia Trung Quốc (NDRC) đã phát đi một thông điệp thận trọng giữa cơn sốt AI. Phó Tổng Giám đốc Vụ Đổi mới và Phát triển Công nghệ cao, ông Wang Ruomeng, khẳng định chính phủ đang thiết lập một cơ chế cảnh báo sớm. Lưới an sinh xã hội sẽ được giăng rộng hơn để đón lõng những lao động bị máy móc đẩy ra đường. Cùng lúc, nhà nước sẽ chính thức hóa các ngành nghề mới, điển hình như nghề huấn luyện mô hình ngôn ngữ và chú thích dữ liệu. Động thái này là sự thừa nhận trực tiếp về mặt trái của sáng kiến "AI Plus". Nền kinh tế tỷ dân đang muốn dùng công nghệ để kéo năng suất lên cao, nhưng họ buộc phải đối mặt với một câu hỏi hóc búa: Phải làm gì với những người thừa ra?
Giới chuyên môn nhìn nhận vấn đề vượt ra khỏi ranh giới của một bộ phận lao động đơn lẻ. Sự dịch chuyển này mang mầm mống của một cuộc khủng hoảng kinh tế vĩ mô. Chuyên gia kinh tế cấp cao Xu Tianchen từ Economist Intelligence Unit chỉ ra một rủi ro hiện hữu mang tên "Nghịch lý tiết kiệm". Kịch bản rất dễ hình dung: Nếu mọi doanh nghiệp đồng loạt áp dụng AI để sa thải nhân sự nhằm tối ưu hóa chi phí, tổng thu nhập của người lao động trên toàn xã hội sẽ sụt giảm nghiêm trọng. Hệ lụy trực tiếp là sức mua kiệt quệ, nhu cầu tiêu dùng đóng băng. Những đồng tiền mà doanh nghiệp tiết kiệm được hôm nay sẽ quay lại đâm lén họ vào ngày mai khi không còn ai đủ khả năng mua hàng hóa mà máy móc sản xuất ra. Ông Xu lấy ví dụ từ lịch sử, khi ô tô thay thế xe ngựa kéo, nó đã kịp tạo ra một ngành công nghiệp vận tải khổng lồ để hấp thụ lao động. Nhưng với AI, chưa ai dám chắc lĩnh vực nào đủ sức vớt vát lại số lượng việc làm khổng lồ sắp bốc hơi.
