Sáng thứ Hai đầu tiên của tháng trước, chị Lưu Mẫn bước vào phòng giao dịch ngân hàng với tâm trạng có phần phấn khởi. Cuốn sổ tiết kiệm kỳ hạn ba năm cuối cùng cũng đến ngày đáo hạn.
Số tiền 750.000 NDT (khoảng 3 tỷ đồng) là toàn bộ khoản tích cóp của hai vợ chồng sau hơn 10 năm làm ăn buôn bán, dự định dùng để đặt cọc mua căn hộ mới. Thế nhưng chỉ hơn nửa giờ sau, chị rời khỏi quầy với gương mặt tái mét khi được thông báo mình không những không nhận được tiền mà còn phải nộp thêm 100.000 NDT (khoảng 400 triệu đồng) để cấn trừ khoản nợ liên quan.
Ban đầu, chị Lưu nghĩ nhân viên đã nhầm lẫn hồ sơ. Sổ tiết kiệm đứng tên chị, mở tại chính chi nhánh này, tiền gửi kỳ hạn cố định, lãi suất ghi rõ ràng. Chị chưa từng rút trước hạn, càng chưa ký bất kỳ giấy tờ vay mượn nào. Thế nhưng khi kiểm tra lại trên hệ thống, giao dịch viên cho biết sổ tiết kiệm của chị đã được dùng làm tài sản đảm bảo cho một khoản vay cá nhân hơn một năm trước. Khoản vay đó hiện đã quá hạn, phát sinh lãi và phí phạt, nên ngân hàng có quyền phong tỏa tiền gửi để thu hồi nợ. Sau khi khấu trừ toàn bộ 750.000 NDT tiền gốc và lãi tiết kiệm, dư nợ vẫn còn thiếu.
Tên người vay khiến chị Lưu choáng váng: Trần Vĩ Kiệt, chồng chị.
Ảnh minh họa (Nguồn: Sohu)
Tối hôm đó, cuộc đối chất trong căn hộ nhỏ kéo dài đến gần nửa đêm. Ban đầu anh Trần còn chối, nhưng khi chị Lưu đưa ra bản sao hợp đồng tín dụng do ngân hàng in, anh mới cúi đầu thừa nhận. Một năm trước, việc làm ăn thua lỗ nặng vì nhập hàng sai thời điểm, anh cần gấp tiền xoay vòng nhưng không dám nói với vợ. Anh lén lấy sổ tiết kiệm mà trong đó anh cũng là người đứng tên, mang đến ngân hàng làm thủ tục cầm cố sổ tiết kiệm để vay tiền. Anh tin chỉ cần vài tháng là gỡ gạc được, trả nợ rồi chuộc lại sổ, vợ sẽ không bao giờ biết.
Mọi chuyện không diễn ra như anh tính. Đến kỳ trả nợ, anh không còn khả năng thanh toán. Ngân hàng nhiều lần gọi điện nhắc, nhưng anh né tránh, hy vọng sẽ xoay được tiền ở nơi khác. Lãi quá hạn và phí phạt cộng dồn theo thời gian. Khi ngân hàng tiến hành xử lý tài sản đảm bảo, số tiền trong sổ tiết kiệm của chị Lưu không đủ bù toàn bộ dư nợ.
Điều khiến chị Lưu không thể chấp nhận là tại sao ngân hàng có thể cho vay khi không có đủ chữ ký của 2 người là chủ cuốn sổ tiết kiệm. Phía ngân hàng sau đó giải thích rằng khoản vay được thực hiện theo hình thức cầm cố tiền gửi. Hồ sơ vay chỉ cần có chữ ký và giấy tờ tùy thân của 1 trong 2 người là đủ. Theo quy trình nội bộ, giao dịch được xem là hợp lệ, nên ngân hàng khẳng định không có sự sơ suất hay nhầm lẫn gì ở đây.
Vụ việc cũng khiến nhiều người xung quanh giật mình khi nghe kể lại. Không ít người trước đó vẫn nghĩ sổ tiết kiệm là “vùng an toàn tuyệt đối”, miễn là tiền còn nằm trong ngân hàng thì không thể tự nhiên biến mất. Thực tế, khi sổ tiết kiệm được dùng làm tài sản đảm bảo, quyền kiểm soát số tiền đó đã thay đổi đáng kể. Chỉ cần phát sinh nghĩa vụ nợ liên quan, khoản tiền gửi có thể bị phong tỏa hoặc xử lý để thu hồi nợ theo thỏa thuận đã ký, đôi khi người gửi tiền còn không kịp trở tay.
Về phía pháp lý, luật sư khuyên chị Lưu trước mắt nên thương lượng với ngân hàng để xin cơ cấu lại phần dư nợ, tránh bị chuyển sang nhóm nợ xấu với lãi phạt cao hơn. Song song đó, chị có thể khởi kiện dân sự đối với chồng để xác định rõ trách nhiệm cá nhân trong khoản vay mà chị không hề hay biết. Đây là con đường dài và tốn kém thời gian, nhưng ít nhất giúp làm rõ ranh giới nghĩa vụ giữa hai người thay vì để mọi thứ nhập nhằng.
Một cuốn sổ tiết kiệm từng đại diện cho sự yên tâm và kế hoạch tương lai giờ trở thành tâm điểm của rắc rối. Căn hộ mơ ước phải gác lại, còn gia đình buộc phải học một bài học đắt giá về sự minh bạch trong tài chính và ranh giới pháp lý của tài sản chung. Khi niềm tin đã bị rạn nứt, việc hàn gắn còn khó hơn cả việc kiếm lại số tiền đã mất.
(Theo Sohu)
