Trong một xã hội luôn đòi hỏi sự tập trung tuyệt đối, chúng ta thường tự trách mình nếu vô tình "mất kết nối" với hiện tại. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của các nhà tâm lý học, những hành vi tưởng chừng kỳ quặc này lại là dấu hiệu cho thấy bộ não đang vận hành những quy trình tư duy phức tạp và linh hoạt.
Mơ mộng giữa ban ngày
Nhiều người coi việc tâm trí lang thang là biểu hiện của sự thiếu kỷ luật. Tuy nhiên, các nghiên cứu mới nhất lại chỉ ra rằng đây là "bài tập thể dục" của tư duy sáng tạo.
Một nghiên cứu thực hiện năm 2025, với 1.300 người, cho thấy những người chủ động cho phép mình mơ mộng thường có hiệu suất giải quyết vấn đề cao hơn. Khi đó, não bộ kích hoạt sự kết nối mạnh mẽ giữa mạng lưới kiểm soát và mạng lưới trí tưởng tượng.
Thay vì bị bó buộc trong những thực tại đơn điệu, bộ não của họ có khả năng liên kết các dữ liệu rời rạc để tạo ra những ý tưởng đột phá. Khả năng "ngắt kết nối" tạm thời với thực tại chính là biểu hiện của một trí tuệ linh hoạt, không ngừng tìm kiếm những giải pháp mới.
Ảnh minh họa: Shutterstock
Tự nói chuyện với chính mình
Việc lẩm bẩm kế hoạch trong đầu hoặc nói nhỏ thành tiếng khi làm việc có thể khiến người xung quanh thấy lạ lùng. Nhưng khoa học gọi đây là công cụ của siêu nhận thức (suy nghĩ về chính tư duy của mình).
Theo nghiên cứu năm 2023 trên tạp chí Khoa học Hành vi, việc tự đối thoại đóng vai trò như một "khung nhận thức" giúp hệ thống hóa tư duy, biến các khái niệm trừu tượng thành các bước hành động cụ thể; Giúp não bộ tự điều chỉnh cảm xúc và tập trung vào mục tiêu giữa những nhiễu loạn.
Nói cách khác, những người thông minh thường sử dụng lời nói nội tâm để "gỡ rối" cho bộ não, giúp các suy nghĩ hỗn loạn trở nên có trật tự và logic hơn.
Dù là dấu hiệu của sự thông minh, nhưng những thói quen này chỉ thực sự hiệu quả khi bạn làm chủ được chúng. Để biến "phiền phức" thành "lợi thế", Tiến sĩ, nhà tâm lý Mark Travers (Mỹ) gợi ý:
Mơ mộng có ý thức: Hãy cho phép mình nghỉ ngơi 10-15 phút sau những giờ làm việc căng thẳng để não bộ tự do liên tưởng. Đây thường là lúc các ý tưởng đột phá xuất hiện.
Tự hướng dẫn bản thân: Khi gặp vấn đề khó, hãy thử diễn đạt nó thành lời như đang giảng giải cho một người khác. Cách này giúp bạn nhìn nhận vấn đề sáng rõ hơn.
Cân bằng với thực tại: Những thói quen này chỉ phát huy sức mạnh khi được kết hợp với khả năng tự nhận thức cao. Đừng để sự lan man kéo bạn đi quá xa khỏi các mục tiêu quan trọng.
(Theo Psychology Today)
