Sau báo cáo lạm phát ngày 11/9, giới giao dịch định giá xác suất Fed nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm tại cuộc họp ngày 15-16/9 ở mức 85-90%. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 tăng 0,3% so với tháng trước, cao hơn mức 0,2% dự báo và vượt một ngưỡng quan trọng mà một số quan chức Fed từng đặt ra.
Loretta Mester, cựu Chủ tịch Fed Cleveland, cho rằng xác suất thị trường đưa ra có phần quá cao. Bà đặc biệt chú ý tới lập trường của Thống đốc Fed Christopher Waller và Chủ tịch Fed New York John Williams, 2 nhân vật có ảnh hưởng lớn trong Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC).
Waller trước đó cho biết nếu lạm phát lõi tháng 8 tăng 0,2%, ông sẽ ủng hộ giữ nguyên lãi suất. Nếu dữ liệu "nóng", ông sẽ cân nhắc tăng. Ông cũng thừa nhận chính sách hiện nay chỉ hạn chế tổng cầu ở mức nhẹ và Fed có thể không cần chứng kiến lạm phát tăng tốc quá nhiều để thắt chặt thêm.
Williams lại cho rằng chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), thước đo lạm phát Fed ưu tiên, cần liên tục ghi nhận mức tăng khoảng 0,2% mỗi tháng mới đủ chứng minh áp lực giá đang thực sự hạ nhiệt.
Adam Posen, Chủ tịch Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, cho rằng CPI mới khiến khả năng Fed đứng ngoài trở nên kém chắc chắn hơn, nhưng ông vẫn nghiêng về kịch bản giữ nguyên lãi suất. Theo ông, ngân hàng trung ương không nên đưa ra quyết định chỉ dựa vào một báo cáo xuất hiện ngay trước cuộc họp. CPI hàng tháng có thể biến động mạnh và chủ yếu phản ánh những gì đã xảy ra, thay vì triển vọng phía trước.
Vấn đề phức tạp hơn bởi thông điệp Chủ tịch Fed Kevin Warsh đưa ra tại Jackson Hole cuối tháng 8. Khi đó, ông Warsh xây dựng một lập luận khá rõ cho khả năng tăng lãi suất. Ông cho rằng dữ liệu tháng 6 và 7 chưa chứng minh giá cả đang trên con đường giảm bền vững, đồng thời khó có thể mô tả điều kiện tài chính hiện tại là "hạn chế".
Bài phát biểu đã khiến thị trường tin rằng một đợt tăng lãi suất sắp đến. Vì vậy, nếu Fed tiếp tục giữ nguyên trong tuần này, thị trường trái phiếu có nguy cơ phản ứng mạnh do thất vọng.
Tuy nhiên, để nâng lãi suất, một số thành viên từng có quan điểm ôn hòa hơn, đặc biệt là Waller và Williams, có thể phải thay đổi lập trường. Posen cho rằng nếu 2 quan chức này chuyển sang ủng hộ tăng, Warsh nhiều khả năng sẽ có một đa số rõ ràng.
Esther George, cựu Chủ tịch Fed Kansas City, cũng dự báo Fed sẽ đứng ngoài. Theo bà, không có quá nhiều thay đổi so với các cuộc họp gần đây để buộc phần lớn FOMC chuyển hướng.
Một lý do là lạm phát chưa xuất hiện dấu hiệu tăng tốc trên diện rộng. Giá năng lượng cao do xung đột Iran và một số cú sốc nguồn cung có thể mang tính nhất thời, trong khi tiền lương chưa tạo ra áp lực lạm phát đáng kể.
Thay vì phụ thuộc vào số liệu CPI của 1 tháng, George cho rằng các quan chức nhiều khả năng sẽ xem xét xu hướng trong 3, 6 và 12 tháng.
Dù vậy, quyết định giữ nguyên sẽ đặt ông Warsh vào tình thế khó khăn cả về truyền thông lẫn chính trị.
Tổng thống Donald Trump liên tục yêu cầu giảm lãi suất. Nếu Fed đứng ngoài ngay sau khi CPI nóng hơn dự báo, những người nghi ngờ tính độc lập của Warsh có thể cho rằng ngân hàng trung ương chịu sức ép từ Nhà Trắng, dù các cựu quan chức Fed khẳng định yếu tố chính trị không tham gia vào quá trình thảo luận chính sách.
Mester cho rằng đây chính là vấn đề về nhận thức. Nếu Fed giữ nguyên, quyết định có thể bị một bộ phận thị trường diễn giải là ngân hàng trung ương nhượng bộ chính quyền, dù thực tế không phải vậy. Ngược lại, tăng lãi suất sẽ đặt Warsh trực tiếp vào thế đối đầu với Tổng thống.
Posen nhận định trì hoãn đến tháng 12, sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, có thể giúp Fed tránh một phần sức ép chính trị. Đến thời điểm đó, nếu lạm phát tiếp tục tăng, lý do thắt chặt sẽ trở nên khó tranh cãi hơn. Trong kịch bản ngược lại, Waller và Williams có thể được chứng minh đúng nếu xu hướng giá cả thực sự hạ nhiệt.
Dù lựa chọn phương án nào, thách thức lớn tiếp theo của ông Warsh sẽ là giải thích quyết định.
Sau 2 cuộc họp báo bị chỉ trích vì cung cấp quá ít thông tin, bài phát biểu chi tiết tại Jackson Hole đã nâng kỳ vọng của thị trường về cách Chủ tịch Fed truyền tải chính sách. Nếu tiếp tục giữ lãi suất, ông sẽ phải giải thích tại sao những lo ngại về lạm phát mà chính mình nêu ra chưa đủ để Fed hành động.
Mester cho rằng câu hỏi cốt lõi là liệu mức lãi suất hiện nay có đủ cao để bảo đảm lạm phát trở lại 2% hay không. Theo bà, câu trả lời hiện tại là không. Bà dự báo Fed cuối cùng có thể cần khoảng 3 lần tăng 0,25 điểm phần trăm từ nay đến cuối năm sau, ưu tiên thực hiện sớm một phần rồi tạm dừng để đánh giá tác động.
George cho rằng ngay cả phe cứng rắn trong Fed cũng chưa phát tín hiệu cần một chuỗi tăng mạnh liên tiếp. Thay vào đó, một đợt nâng 0,25 điểm phần trăm có thể mang ý nghĩa tuyên bố rằng chính sách hiện tại chưa tạo ra kết quả mong muốn và Fed bắt đầu điều chỉnh theo hướng thắt chặt hơn.
Theo Yahoo Finance
